Druckschrift 
Theologia naturalis, sive liber creaturarum
Seite
43r
Einzelbild herunterladen
 

pāni ꝓpter lincturam tales homines magis appropinquāt deo. De comꝑatione hominis adalias res inferiores trium graduum penes dram generalemTitulꝰ. lxijOſtqͣꝫ autem viſa eſt itaduplex comꝑatio. cōſiderata ſuꝑioritate inferioritateet dignitate nobilitate vniusgradꝰ ad alium et vnius naturead alteram intra eūdem gradum.Nūc videamꝰ quō homo differtab omnibꝰ rebꝰ inferioribꝰ triūgraduū. quia hec eſt clauis ſecretu totiꝰ vere cognitionis nature humane totiꝰ boni. Vndeduplex eſt drā hominis ad aliaˢnaturas. vna cōmunis generalis. alia ſpecialis. Differetiacōmunis gn̓alis dicit̉ que eciāreperit̉ inter alios gradus. Quiaſicut vnus gradꝰ differt ab altero. vna natura ab altera eſtdignior nobilior vt arbor quāterra. aſinꝰ qꝫ ſit arbor. Sicformit̉ differt homo ab alijs gradibus per ſuā nobilitatē dignitatem eo habet nobilioremdignioreꝫ naturā ſuper alias reset per iſtā differentiā dignitatiˢſue bene cōſideratam ꝯgnoſcimꝰ homo habꝫ maximā dignitatem naͣlem inter omnes res quasvidemꝰ. hꝫ enim dignitatē liberiarbitrij ita hꝫ racionē per quāiudicat. intelligit diſcernit oīaet hꝫ volūtatem libera natura libertatē. ita poteſt cogiſed oꝑat̉ ex libertate ex neceſſitate Et ideo qꝛ homo hꝫ iſtādignitatē ſuꝑ alias res hꝫ duasexcellētias nales ſuper alias resprimo peſt p̄ficit̉ p̄ponit̉ omnibus alijs rebꝰ trium graduū vtbrutis. auibꝰ. piſcibꝰ arboribꝰ.et ceteris. Et ideo qꝛ homo hꝫ dominiū ſuper oīa inferiora oībꝰdominat̉ ex dignitate liberi arbitrij nulle create rei ſubicit̉. qꝛ talis eſt dignitas liberi arbitrij Etiſta eſt maior nobilitaꝰ. digtaˢet excellētia naͣlis que poſſit eſſein rebꝰ. nec aliqͣ dignitas natuālis poterit eſſe ſuꝑior. ideo nonpoteſt eſſe aſcēſus ſuper hāc dignitatē in natura. Et iſta digͥtas poteſt cognoſciniſi per cōꝑaratione ad eius oppoſitū qd̓ reꝑitur in alijs rebꝰ. Qm̄ omneſ alieres inferiores triū graduū ſūt inferiores hoīe operātur ex neceſſitate. elemēta que ſunt in pmo gradū. omni die ꝓducūt exneceſſitate arbores herbas aliaque ex ipſis infra terram ſupraeam naſcūtur. ipſe arboresherbe que ſūt in ſecūdo gradūducūt cotidie ex ſe. frondes. flores. folia. vel fructꝰ Res v̓o tercij gradꝰ vt ſūt animalia producut ex impetu nature faciūt hocex impetu quod faciunt. nec poſſunt facere nec habent poteſtatēfaciendi aliud. Et ideo omnes dicūtur naturaliter ſiue coacte facere id quod faciūt. Solꝰ autem