Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.III

⁊ materie eſt ratio imperfecti. ſed imꝑfectio īcarnatiōidīne n̄ ꝯuenit. hac igit̉ ſubtracta incarnatio q̄ ē dīne ꝑſone ad humanā naturā vnio deo erit poſſibil̓. n̄ tn̄ itaꝙ ex hūana ⁊ dīna natura aliqͥd vnū ſicut totū ex ꝑtibꝰꝯſtituat̉. vt hō ex aīa ⁊ corꝑe. ⁊ iō ꝯcedēdū ē ꝙ deꝰ potuerit īcarnari. Ad id qd̓ obijcit̉ in ꝯtrariū ꝙ vnibile eſtpoſſibile ad vnionē. dd̓m ꝙ deꝰ d̓r vnitꝰ non ꝑ relatiōꝫexn̄tē in ip̄o. ſed in creatura ſicut ē de alijs relationibꝰtꝑalibꝰ de deo dictis. vn̄ d̓r vnibilis n̄ ꝑ aliquā potētialitatē q̄ ſit in ip̄o ſed in creatura ⁊ ſic nec ꝑ motu vel paſionē ſuā vnit̉ ſed ꝑ motū vel paſſioneꝫ creature. Adſcd̓m dd̓m ē ꝙ duplex ē ꝓporcio. vna ẜm mēſurationeꝫquātitatis ad īuicem. vn̄ cū mēſura ſit rei mēſurate veltermināte erit tm̄ int̓ res finitas terminatas ⁊ talis nōp̄t eſſe inter deū ⁊ creaturā de qua ꝓcedit argumntū.Eſt alia ꝓporcio q̄ ē ordinis habitudo. ⁊ hec ē int̓ res ordinatas ad īuicem vt int̓ agens ⁊ patiēs. inter formam⁊ materiā. potentiā ⁊ actū. ⁊ hoc p̄t eē inter finitū ⁊ infinitū qn̄ finitū ad infinitū ordinat̉. alioqͥn deꝰ n̄ poſſetagere in creaturā nec creatura pati a creatore. ⁊ tal̓ ſufficit ad vnionē. Ad tertiū dd̓m ꝙ dupl̓r aliqua conueniūt .ſ. in aliquo cōi ⁊ iteꝝ in ordīs habitudine maioaūt vel minor ꝯueniētia in vnitate alicuius coīs nō facit ad maiorē vel minorē rōnem vnionis in aliqua ꝑſona. qꝛ ſic magis eēnt vnibiles due aīe qͣꝫ aīa cū corporeqd̓ eſt falſū. ſed maior ⁊ minor ꝯueniētia in ordīs habitudine ꝯfert ad vnionē ꝑſone ſicut apparet in aīa ⁊ corpore vn̄ qͣꝫuis creatura magis ꝯueniat cū aliqͣ creaturain aliquo cōi. n̄ tn̄ ſequit̉ ſi n p̄t vniri cū aliqua creaturaꝙ n̄ poſſit vniri cum creatore.D ſcd̓m ſic ꝓcedit̉. ⁊ videtur ꝙ n̄ cōgruat deūincarnari Natura humana cū ſit finita deusp̄t facere aliqd̓ maius. ſed eo qd̓ ſe maius ē p̄thumana natura reꝑari vt videtur. preſertimſi a deo ſit hoc ordinatū. ergo n̄ fuit aliquā neceſſitas īcarnatiōis dīne ꝓpter reꝑationem gn̄is humani.Qui p̄t ſatiſfacere de maiori peccato p̄t d̓ minori. ſꝫ peccatū actuale ē maius qͣꝫ originale cū plus hēat d̓ rōe volūtarij ſine qͣ n̄ ē rō pctī. cū gͦ hō poſſit ꝓ mortali ſatiſfacere. multo fortius p̄t ꝓ originali. ⁊ ſic idē qd̓ pͥus. Pͣ.Sicut ē vituꝑabile nimia elatio ita ⁊ nimia hūiliatio.ſed tāta ē humiliatio qn̄ deus fit hō quāta eſt elatio qn̄hō appetit eē deus. gͦ cū nullū vituꝑabile deū deceat nōdecet deū eē hoīem. Ad oppoſitū infinitā potētiam ſapiētiam bonitatē decet ſe ꝑ effectū infinitū manifeſtariſed nullus effectus dei infinitus ē ſed ſolus deus. ergocōgruit vt effectui ſuo ꝯferret vt eēt deus. Pͣ. Sap.viij. d̓r. ſapīa vīcit maliciā. ſed ꝑ malitiā ꝓpriā ⁊ diaboligͦ humanū genus deiectū eſt quantum deijci potuit perlapientiā debuit exaltari qͣꝫtū exaltari potuit. gͦ nat̉a humana vniri debuit filio dei. qꝛ ſic exaltata eſt qͣꝫtū potuit exaltari. Ad hoc dd̓m ꝙ potiſſima rō quare deꝰ incarnatus ē ẜm ſctōs ſiue ẜm cōgruētiā ē reꝑatio generihūani vn̄ poſt lapſū decuit deū īcarnari ne nobiliſſimacreaturaꝝ videlꝫ hō fruſtraret̉ ſuo fine .i. beatitudīe adquā creata erat qͣ ſe pͥuauerat ꝑ pctm̄. cum em̄ ẜm Anẜ.hō teneret̉ ſatiſfacere d̓ pctō ⁊ ſatiſfacere n̄ poſſet cū peccator ad ſatiſfaciēdū īdignus reddat̉. nec etiā alia creatura. qꝛ totū ſuū eē deo debet nedū ꝓ alio aliqͥd ſoluerepoſſit gͦ ad hoc ꝙ ſatiſfacere deberet ⁊ poſſet decebat eūeē deū ⁊ hoīem. deū vt poſſet. hoīem vt deberet. gͦ poſt lapſū decebat dei filiū īcarnari. Ad illud gͦ qd̓ obijcit̉ īꝯtrariū dd̓m ē ꝙ nulla res ꝑticularis creata pot̓at fierimelior qͣꝫ tota humana natura que habet quādā rōneꝫinfinitatis ex hoc qd̓ ē in īfinitū coīcabilis ꝑ gn̄ationeꝫhͦ aūt qd̓ ſatiſfacit opꝫ aliqͥd ꝑticulare eē cuꝫ ſatiſfactio

ſit ꝑ actionē que n̄ ē niſi rei ꝑticularis Pͣ. Dato ꝙ mlior ſimplicit̓ fieret. qꝛ creat̉a eēt totū qd̓ poſſet ꝑ ſe deodeberet. vn̄ n̄ relinqueret̉ ſibi ꝙ ꝓ alio ſatiſfacere poſſetPͣ. Cū in ſtatu pͥmo hō acceꝑit quedā que ſūt ſupranaturā ſuoꝝ pͥncipioꝝ .ſ. impaſſibilē ⁊ origīalē iuſticiāꝑfecte eū reꝑare eſt ad gradū ſuꝑ naturā ſuaꝫ eleuare. ⁊ideo hoc ſolū cōditori nature fuit poſſibile qͥ naturas īſtituit ⁊ in ea gradus ordinauit Ad ſcd̓m ꝙ qͣꝫuis peccatū actuale habeat plus de volūtario qͣꝫ originale. tamē originale pͥuat maius bonū .ſ. bonū nature que potētior ē qͣꝫ ꝑſona cuiꝰ bonū ꝑ pctm̄ actuale pͥuat̉. peccatūaūt habet remediū ex ꝑte boni qd̓ pͥuat ꝑ ſatiſfactionēque ē quedā redditio debiti. ſed ex ꝑte culpe quā ratiōevolūtarij ſequit̉ habet remediū ꝑ gratiā. ⁊ ſic ē difficiliꝰſatiſfacere ꝓ originali qͣꝫ actuali. Uel dicendum ẜm alios ꝙ n̄ ſufficit purus hō ſatiſfacere de mortali niſi preſuppoſita fide paſſiōis xp̄i ex cuius ꝟtute ſatiſfactio efficatiam hꝫ. Ad tertiū dicendū ꝙ hō appetēs eē deꝰeſt ex p̄ſumptiōe ⁊ ideo ē pctm̄ ſed ꝙ deus ſit homo ē excharitatis amore. ⁊ iō n̄ eſt vituꝑabile.Ertio q̄rit̉. vtꝝ vna ꝑſona poſſit ſine alia incarnari. ⁊ videt̉ ꝙ n̄. Sicut eēntia ē vna triūꝑſonaꝝ ita ⁊ oꝑatio. ſed aſſumptio ē oꝑatiotrinitatis. ergo oīm erit vna aſſumptio. ergooēs aſſumēt vnā natura. Pͣ. Dicit Damaſ. ꝙ in diuinis omnia vnū ſūt p̄ter gn̄ationeꝫ ⁊ īgenerationē ⁊ proceſſionē. ſed īcarnatio dei nullū hoꝝ ē. ergo cū tres ꝑſdne cōmunicēt in īcarnatiōe ⁊ ſit vna īcarnatio īcarnabūtur relique Pͣ. Maior ē vnio q̄ eſt ꝑ gratiā vniōisqͣꝫ que ē ꝑ gratiam adoptiōis. ſed ꝑ gratiā adoptiōis n̄pt alicui vniri vna ꝑſona ſine alia. ergo nec per gratiaꝫvniōis. ⁊ ſic n̄ p̄t vna ſine alia īcarnari. Contra Maior eſt diſtinctio rei ⁊ rōnis qͣꝫ que ē rōnis tm̄. ſed diſtinctio ꝑſonaꝝ eſt diſtinctio rei ⁊ rōnis. ergo maior eſt caque eſt pure rōnis. ſed deus oīa que creatn̄ creat vna ratione. ergo cū vna ꝑſona incarnat̉ n̄ oportet ꝙ reliquaīcarnetur. Pͣ. Incarnatio īcludit in ſuo ītellectu miſſionē. ſed pōt vna ꝑſona mitti ſine reliqua. ergo p̄t vnaꝑſona īcarnari ſine reliqua. Ad hoc dd̓m eſt ꝙ qn̄ aliqua duo in aliquo cōueniūt ⁊ in aliquo differūt. ſi aliquid vnit̉ alicui eoꝝ rōne eius in quo ꝯueniūt oportetꝙ reliquo vniatur. nō autem ſi ei vnit̉ rōne eius in quoab alio diſtinguitur. cū igitur ꝑſone diuine vniātur ineēntia diſtinguit̉ in ꝓprietate ꝑſonali n̄ oportet ꝙ vniat̉alicui eoꝝ in ꝑſona ꝙ relique vniatur. ⁊ iō cum naturahumana ſit vnita filio in ꝑſona n̄ in natura n̄ ꝓpter hocoportet ꝙ alij vniat̉. Ad illud ergo qd̓ in ꝯtrariū obicitur dd̓m ꝙ aſſumere duo īportat videlꝫ oꝑationem ⁊terminū oꝑationis. qͣꝫuis aūt in oꝑatiōe tota trinitasſit oꝑata aſſumptionē tn̄ eſt ad ſolū filium terminata.Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ īcarnatio gn̄ationē includit in ſuo ītellectu que ꝓprietas ꝑſonalis eſt ipſius filij. quia factaē īcarnationis vnio in ꝑſona filij que per generationemꝯſtituitur qͣꝫuis incarnatio n̄ ſit eius eterna generatio.Ad tertiū dicendū ꝙ vniri perſonā per gratiam adoptionis eſt eam ꝑ eius effectū vniri in quo tota trinitascōicat. ⁊ ideo tota trinitas vnitur. ſed vniri ꝑ gratiamvnionis ē vniri in ꝑſona cuius ꝑſonalis ꝓprietas nō eſttoti trinitati coīs. ⁊ ideo n̄ opꝫ ꝙ tota trinitas vniaturD quartum ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ pr̄ caraſſumere n̄ potuerit. Minimū em̄ incōueniens ẜm Anſel. ē deo īpoſſibile. ſed ſi pater carnem aſſumeret: ſeq̄ret̉ incōueniēs. vt .ſ. eſſentin trinitate plures filij. ergo pater carnē aſſumere n̄ potuit.Pͣ. Oppoſita n̄ pn̄t ꝯiūgi in eodē. ſed īnaſcibilitas que ē ꝓprietas patris opponit̉ natiuitati ꝑ quā filiꝰ