XXXIXDI.
p̄ceptis. finis autem p̄cepti eſt charitas. vt habetur. .jͣ.ad Thimo .ſ. ergo charitas eſt finis rectarum voluntatum. Pͣ. Finis rationalis creature eſt deo adherere.ẜm illud p̄s. Mihi adherere deo bonū eſt. ſed magisadheret homo deo per dilectionē vt dicit Hugo d̓ ſctōUicto. Plus deus diligit̉ qͣꝫ intelligitur ⁊ intrat dilectio vbi cognitio foris ſtat. ergo dilectio dei eſt finis rectarum voluntatū. ℟º dd̓m ꝙ cuiuſlibet motus finis duplicit̓ aſſignatur .ſ. ipſa res que queritur ⁊ illiusrei adeptio ſicut motꝰ grauis finis dicitur vno modolocus ꝓprius qui eſt deorſū. ⁊ alio modo quies in loco.ſed quies in loco dicitur eſſe finis ꝓpter locū. qd̓ patetex hoc ꝙ non quelibet quies eſt finis motus corporisgrauis. ſed quies in tali loco ⁊ ſic res eſt finis per ſeip̄aAdeptio ꝟo rei eſt finis ꝓpter rem ipſam. ita igitur ⁊ rectaꝝ voluntatum finis tanquā res quedam ratiōe ſuiipſius eſt ipſe deus. ratione ꝟo dei finis eſt dei adeptioquā quidē hō adipſcitur cognoſcēdo amando ⁊ ī eo delectādo. ⁊ ſic patet ꝙ ⁊ ip̄a viſio ⁊ dilectio ⁊ delectatōisfinis vltimus dici pn̄t Et ꝑ hoc patet ſol̓o ad ob̓a.D quartū ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ intentionon ſit idem qd̓ volūtas. quia Luc̄. xj. ſuꝑ illud Lucerna corporis tui eſt oculus tuus. d̓cit glo. oculus .i. intentio. ſed oculus in aīa ēratio vel intellectus. ergo intentio pertinet ad ratione⁊ non ad volūtatem. Pͣ. Uolūtas vel eſt de fine. velde his que pertinent ad finem. ſed actus voluntatis reſpectu finis eſt fruitio reſpectu eius quod eſt ad finē eſtvſus ⁊ electio. gͦ intētio ī illo mō ē actꝰ volūtatisImpoſſibile eſt idem eſſe ſimul bonum ⁊ malū. ſed contingit voluntatem eſſe malam ⁊ intentionem bonā. ſic̄cum quis rapit vt elemoſynas det. ergo nō eſt idem intentio ⁊ volūtas. Sed contra. Drn̄tia actuū cognoſcitur ex obiectis. ſed obiectum intentionis eſt finis.⁊ idem eſt obiectum voluntatis. ergo intentio eſt idemqd̓ voluntas. Pͣ. Ubi vnum ꝓpter alterum ibi vnumtm̄. ſed voluntas eſt ꝓpter intentionem. ex hoc enim ꝙaliquid intendimus ad volendum inclinamur. ergo ītentio ⁊ voluntas non differunt. ℟º dicendū ꝙ intentio importat ordin em voluntatis in finem. non abſolute: ſed per operationē ad id quod eſt ad finem. ſi em̄voluntas abſolute feratur in beatitudinē dicetur eamvelle non intendere. ſed ſi feratur in aliquid vt ex eo beatitudinem querat: ſic dicetur beatitudinem intēdereComparatio autē vnius ad alterum nō eſt volūtatisẜm ſeip̄m. ſed ẜm ꝙ dirigitur ꝑ rationē que eſt vis collatiua. ⁊ ex hoc etiā pꝫ ꝙ ꝓprie loquendo idem motꝰ volūtatis eſt quo volūtas vult finem ꝓximū ⁊ intēdit vltimū. eodem em̄ motu mouetur aīa in aliqͣ duo ẜm qd̓vnum eoꝝ ad aliud ordinatur. ſicut cum mouetur ī ſtatuā herculis ⁊ in herculem. ſecus autem eſſet ſi moueretur in vtrūqꝫ abſolute ẜm ꝙ vtrūqꝫ ē res quedā. vnd̓cum intentio ſit motus quidā volūtatis in finem vltimū ẜm ꝙ ordinatur in ip̄m finis ꝓximus pꝫ ꝙ idem ēmotus in vtrūqꝫ. ⁊ vtrūqꝫ cōparat̉ ad voluntatē ſicutvnū obiectū. ſecus aūt eſſet ſi volūtas ferret̉ in vtrūqꝫabſolutē. Ad pͥmū gͦ dd̓m ꝙ intentio dicitur oculusratione eius qd̓ habet a rōe eſſe enī oculū nō attribuit̉intentiōi ẜm ꝙ eſt actus volūtatis ſimplicit̓ ẜm ꝙ visrōnalis in volūtate manet. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ fruitioeſt finis abſolutē ſed intentio ꝑ cōparationē ad id qd̓ ēad finē. Ad tertiū ergo dd̓m ꝙ nihil ꝓhibet vnum ⁊eundem actum habere bonitatē ex vna circunſtantia ⁊malitiā ex altera. ſicut cū qͥs paſcit eſuriētem ꝓpter inanem gloriam actus ē bonus ex gn̄e ſed malus ex intentione. ⁊ ſil̓e ē cū d̓r volūtas eſſe mala ⁊ intētio eē bona.
DIIc oritur queſtio ⁊c̄.Hic queruntur quattuor. Primovtrū vires naturales corrūpantur perpeccatū. Scd̓o vtrum in actu voluntatis ⁊ aliaꝝ viriū poſſit eſſe peccatumTertio vtꝝ hō naturaliter velit bonum. Quartovtꝝ ſcintilla rōnis ſꝑ velit bonū ⁊ nunqͣꝫ extinguatur.D pͥmū ſic ꝓcedit̉. ⁊ videtur ꝙ potētie naturales ꝑ peccatū nullatenꝰ corrupantur. Actusem̄ potētie qꝛ ꝑ peccatū corrūpūtur fit peccatū. ſed potētie naturales n̄ ſunt peccatū vt inlr̄a d̓r. gͦ potētie naturales ꝑ pctā nō corrūpuntur.Quātitas potētie determiatur ꝑ ꝯꝑationē ad actū. ſeqͥpotētia poſt peccatū n̄ minꝰ p̄t in actū qͣꝫ an̄. gͦ nulle potentie ꝑ peccatū diminuūtur ⁊ ita nullatenus corrupūtur ꝑ peccatū. Pͣ. Nihil agit ad ſui corruptionē. ſedpeccatū ē quedā actio potentie naturalis. gͦ potētia naturalis n̄ corrūpitur ꝑ peccatū. Sed ꝯtra ẜm Augumalū d̓r qꝛ adimit bonū. ſed peccatū ē qd̓dā malū potētie naturalis. ergo aliqd̓ bonū adimit. ⁊ ita potētia naturalis ꝑ peccatū corrupitur. PPeccatū opponiturmerito. ſed ꝑ meritū ꝑficitur pote̓tia naturalis. ergo etꝑ peccatū corrūpitur. ℟º dd̓m ꝙ potētia natural̓ dupliciter p̄t ꝯſiderari. vno mō ẜm ꝙ radicatur in natura. alio mō ẜm ꝙ habet ordinē ad actū. pͥmo mō potentia naturalis ꝑ peccatū nec corrūpitur nec minuitur ꝙnaturalia pͥncipia ꝑ peccatū n̄ tollūt̉ ſꝫ ſic potētia nat̉al̓ē ſub̓ꝫ pctī. ſcd̓o mō potētia natural̓ ꝑ peccatū corrūpit̉qͦdāmō. nā cū potētia nat̉al̓ qͦdāmō ſpem ſortiat̉ex actuad quē ē potētia aut n̄ ē ſicut ꝓpter finē ꝓpter actū malūſed ꝓpt̓ actū bonū vn̄ qn̄ potētia deordiat̉ ab actu bonoqͦdāmō aufert̉ ei id ad qd̓ ẜm ſuā ſpēm det̓minatur. vn̄potētia naturalis quodāmodo ꝑ peccatū corrūpitur n̄aūt total̓r eo ꝙ nō totus ordo potētie ad bonū puaturꝑ pecatū. Ad j. ergo dd̓m ꝙ ꝑ peccatū deordinaturactus ẜm ſe ip̄m. potentia ꝟo in ordine ad actū. ⁊ iō nōē ſil̓e. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ peccatū n̄ d̓r corrūꝑe potentiāqͣſi aliquid de eēntia potētie tollat. ſed qꝛ ꝑ peccatū potentia natural̓ īpedit̉ a bono actu ꝑ modū cuiuſdā e lōgationis vt ſupra dictū eſt. ⁊ iō rō n̄ ſequit̉. Ad tertiūdd̓m ꝙ corruptio potentie accidit p̄ter intentionē peccantis. vnde n̄ ſequitur ꝙ qͣꝫuis potētiā peccatū corrūpat ꝙ potentia agat ad ſui corruptionem.D ſcd̓m ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ in actu volūtatis n̄ ſit peccatū magiſqͣꝫ in actu aliarumpotentiaꝝ volūtatis enī ꝑ ſe ob̓m eſt bonumn̄ aūt aliaꝝ potentiaꝝ. gͦ bonitas volūtatisminus p̄t deprauari ꝑ peccatū qͣꝫ bonitas aliaꝝ ꝟtutū.S. Uolūtas n̄ eſt niſi boni vel eius qd̓ videt̉ bonū.ſi gͦ aliqͥs peccet volendo malū. oportet ꝙ illud malumvideat̉ eſſe bonū. hoc aūt eſt ꝑ rōnem vel intellectū. ergo obliqͥtas peccati ꝑ pͥus ē in malū qͣꝫ in volūtate. PͣInfidelitas eſt maximū peccatū ipſa aūt eſt in intellectu ẜm ꝙ doctrine fidei diſſentit. gͦ n̄ minus intellectꝰꝑ peccatū qͣꝫ volūtas deprauat̉. Sed ꝯtra. Pctō debet̉ pena ꝓ menſura pctī. vt patet Deut̓o .xxv. ſed quātitas pene auget̉ ẜm ꝙ creſcit in ordinatio volūtatis. qꝛquāto qͥs habet volūtatē magis inordinatā in peccatotanto magis dignꝰ eſt pena. n̄ aūt creſcit ſed diminuit̉ꝑ inordinationem intellectꝰ qꝛ quāto aliqͥs ignorantior eſt tanto minorem penā meret̉. gͦ magis peccatū ꝯſiſtit in volūtate qͣꝫ in intellectū. Pͣ. Nulli īputat̉ aliqͥs actus niſi cuiꝰ eſt dn̄s ſed n̄ ſumꝰ dn̄i noſtroꝝ actuūniſi ꝑ volūtate. gͦ peccatū p̄cipue eſt in volūtate.
m 3
℟