Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

IILI.

cidentalis q̄ eſt ẜm indiuiduaD tertium ſic ꝓceditur. videt̉ ꝙ anime createfuerunt extra corpora finis enī rei reſpondeteius pͥncipio. ſed aīa remanet poſt fineꝫ corporis. ergo ⁊ ante corpꝰ creata fuit PͣProductio rei debet eſſe ꝯueniens nature ip̄ius ſed intellectus ẜm ph̓m nulliꝰ partis corporis actus eſt. ergo anima rationalis nō debet fieri in corpore. Pͣ. Creatura rationalis corpori non vnita eſt nobilior creaturarōnali corpori vnita. vt patꝫ de angelo ⁊ anima. ſꝫ nulla dignitas ſubtrahitur anime rōnali niſi ꝓpter eiꝰ demeritum. ergo ex aliqͦ demerito anime rationalis ē qd̓corpori vnitur. hoc autē nō eſſet niſi corpus p̄extitiſſetergo anime ſunt create ante corpora. Sꝫ cōtra quādocūqꝫ eſt anima rōnalis poteſt agere aliquid boni vemali. ſꝫ anime rōnales ante corpora nihil boni vl̓ mali egerūt. vt patet ꝑ apoſtolū Roma. ix. ergo anime nōſunt ante corpora create. Pͣ. Forma in via generationis nō eſt prior materia. ſed magis poſterior. ſed anima eſt forma corporis. ergo anima ante corpus crearinō potuit. ℟º dd̓m ꝙ opinio quorūdā fuit animasante corpora creatas eſſe cuiꝰ duplex fuit occaſio. Unaapud platonicos qͥ cum ponerēt generatōem ꝑpetuam⁊ aīas īmortales coacti ſūt pone̓ circulatōeꝫ in animabus ne in infinitū excreſceret numerus animaꝝ dicentes eaſdeꝫ animas que nūc a corporibꝰ abſoluūtur rurſum poſt aliqͣ tēpora corporibꝰ alligari. Secūda occaſio fuit apud Orig. qͥ ineqͣlitateꝫ creaturarū rōnaliumex diuerſitate meritorū procedere credidit ne deus iniuſtus videret̉ inequalitatē in creaturis rōnalibus inſtituens abſqꝫ meritoꝝ diuerſitate vtrūqꝫ autē ꝑ idē reprobat̉. ꝑ hoc ſcꝫ ꝙ anima rōnalis nō accidētaliter ſednaturaliter corpori vnitur. alias homo nō eſſet ens naturale ſed accidētale. ex hoc aūt ꝙ anima naturalit̓ vnitur corpori. ſeqͥtur ꝙ vna anima vni corpori debeaturnam vna forma vni materie reſpōdet ⁊ vnū agens vniꝓprio inſtrumēto ꝯuenit etiā ea que naturalia ſunt ſubmerito nō cadunt. ⁊ p̄terea ſi anime rōnali eſt eſſentiale vni corpori eſſe ſine corpore eſt ei accidētale. natura/le autē eſt accidētali pͥus. vnde anima non eſt facta ſinecorpore ſed in corpore. Ad primū ergo dicēdū ꝙ anmam eſſe ſine corpore poſt mortem eſt ei ꝑ accidens ſoꝑ mortem corporis que eſt ex peccato ꝯſetuta. Ad ſcūdū dicēdū ꝙ intellectꝰ dicit̉ nullius corporis actuseſſe. quia potētie intellectiue nō deputat̉ aliquod organum in corpore ſicut potētie viſiue. nō auteꝫ ꝑ hoc voluit Ariſto. ꝙ anima rōnalis corporis forma non eſſet.Ad tertium dicēdū ꝙ inequalitas ſpūalium creaturarum eſt ẜm eaꝝ naturaꝫ vnde ex merito nō depēdetnec tamē ex hoc aliqͣ iniuſticia deo poteſt aſcribi cuꝫ exmera ſua bonitate creaturas inſtituerit nō qͥdem equales vt diuerſi gradus bonitatis implerēt̉ ex qͥbus ꝯſtaret vniu̓ſi admirabilis pulchritudo nec ex hoc animealiqͣ dignitas ſubtrahit̉ ꝙ angelo nō ē eqͣlis cuꝫ hec inequalitas natruā vtriuſqꝫ ꝯſequat̉.D quartū ſic ꝓceditur. videtur ꝙ paradiſus inquo homo creatus dicit̉ nō ſit aliquis locuscorporalis. dicit̉ enī in littera ꝙ paradiſus ille vſqꝫ ad lunarē globū ꝑtingit. ſed hoc nonpoteſt dici de aliqͦ loco terreno ꝓpter ſperam ignis qͥ lune orbi cōtiguat̉. ergo paradiſus ille nō eſt aliquis locꝰcorporalis ⁊ terrenꝰ. Pͣ. Si paradiſus ille corporalis eſſet. arbores ī eo plātate eſſent corporales qd̓ nō vdetur cum lignū vite ſit ip̄a ſapīa. vt habet̉ Prou̓. iij. li

gnum etiaꝫ qd̓ ſciētiā boni ⁊ mali cauſat nō poteſt eſſecorporeū. ergo nec paradiſus ille poteſt eſſe corporalisPͣ Flumina illa que dicunt̉ a paradiſo ꝓcedere alibihabēt notā originē. fons etiā ille ẜm Dam. eſt occeanꝰqui totam terraꝫ circūdat. ergo ea que dicūtur de paradiſo illo ad lr̄am ītelligi nō poſſūt: vt paradiſus ille ſitlocus corporeus Sꝫ ꝯtra poſtqͣꝫ homo peccauit ī paradiſo ſpūali nō remāſit. dicit̉ autē Gen̄. iij. ꝙ aliqͦ ſpacio remaſit ī paradiſo. ergo oportet ꝙ ītelligatur d̓ corporali Pͣ Rei corporali debetur locus corporalis. ſꝫparadiſus eſt deputatus homini ī ſtatu īnocētie tanqͣꝫꝓprius locus cuꝫ ergo homo ex anima ꝯſtaret ⁊ corpore. videt̉ ꝙ paradiſus ille corporalis fuerit. ℟º dicēdū ꝙ cōmunis eccl̓ie ſentētia habet ꝙ paradiſus ille ſitlocus corporalis. Unde opinio Orig. reprobat̉ qui poſuit om̄ia que de paradiſo illo dicūtur miſtice ītelligenda eſſe. rōnabiliter aūt ad lr̄am ītelligitur. Naꝫ homoin ſtatu illo felicitatē quādā habuit. ſicut in anima inqͣꝫtum ſciētia ⁊ ꝟtutibus p̄ditus erat ita ⁊ ī corpore qd̓erat quodāmodo impaſſibile ⁊ īmortale. vnde ei debebatur nō ſolum paradiſus felicitati ſpūali ꝯueniēs. ſꝫetiam corporalis cōpetēs corporali. Qui qͥdeꝫ locus abom̄ibus ꝑturbationibꝰ erat liber ſub eqͥnoctiali ꝯſtitutus verſus orientem. vt quidam dicūt qͣſi ī optima ꝑtemūdi. Ad primū ergo dicēdū ꝙ paradiſus ille terreſtris nō ītelligitur eſſe exaltatus vſqꝫ ad globū lunareꝫrōne ſitus. ſed ꝓpter quādam tēperie ⁊ incorruptōis ſimilitudinem. Ad ſcd̓m ꝙ lignū vite lꝫ quādoqꝫ miſtice accipiat̉ ꝓ ſapīa ꝑ quā vita ſpūalis habetur. tamēquedā corporalis arbor ē que ex hoc lignuꝫ vite dicit̉ ꝙvitaꝫ homini ī ſtatu īnocentie ꝯſeruabat Sicut ⁊ hieruſalē qͣꝫuis ſit terrena ciuitas: quādeqꝫ tamē ſumiturꝓ celeſti. lignū vero ſciētie boni ⁊ mali dicit̉ ab euentuquia ꝑ eius eſum homo exꝑtus eſt qͥd īterſit. īter obedientie bonum ⁊ inobediētie malum. Ad tertiuꝫ dd̓mꝙ duplex eſt origo fluminū. Una pͥma ſcꝫ occeanꝰ. ⁊ ſicloqͥtur Dam̄. Alia ꝓxima. ⁊ ſic origo illorum quattuorfluminū eſt fons paradiſi. ꝙ autē illa flumina alibi vidētur habere originē. ex hoc ꝓuenit ꝙ a ꝑadiſo egreſſaiteruꝫ ſub terra demergūt̉. vn̄ ibi originē habere dicūt̉vbi iterum renaſcūtur.XVIIIDI.N eodem quoqꝫ paradiſo ⁊cͣ. Hic ē duplex queſtio Primode traductione mulieris ex viro. Scd̓ode traductiōe anime ex anima. Circa primū queruntur duo. Primo vtrū corpus mulieris de coſta virifuerit factū. Secūdo de ſemīalibꝰ rōnibꝰ ⁊ miraculis que p̄ter eas fiūt.D primum ſic ꝓceditur. videt̉ ꝙ mulier nonſit facta ex coſta viri. formatio enī vnius exalio non ꝑtinet ad opus pͥme inſtitutōis nature. ſed magis ad opus ꝓpagatōis. opus autē ꝓpagatōis ex rōnibus ſemīalibus ꝑficitur. cum ergoin rōnibus ſemīalibus non eſſet vt ex coſta viri fieretmulier. vt ī littera dicit̉ videt̉ ꝙ incōueniēter mulier decoſta viri formata dicatur Pͣ. In corpore homīs nōpoteſt eſſe diuiſio ꝯtinui ſine ſenſu doloris. dolor autēin homine eſſe non potuit ante peccatū. ergo nō poteſtdici ꝙ mulier ſit ex coſta viri formata ante peccatum.Pͣ. Ex corpore parue quātitatis abſqꝫ additiōe fierinō p̄t corpꝰ magne quātitatis niſi ꝑ rarefactōem vt ptꝫꝑ Augꝭ. x. ſuꝑ Gen̄. ad lr̄aꝫ. nō autē poteſt fuiſſe corpus