LI.II
ſcꝫ empirreū. criſtallinū. ſydereū. igneuꝫ olimpiū. ethereum. aereum. firmamētū aūt videt̉ eſſe celum ſydereūcum in eo ſydera poſita eē legātur. Nō gͦ de eius formatione potius debuit fieri mentio qͣꝫ de alijs celis.In corꝑe qd̓ circulariter mouet̉. maxima fixio ſiue firmitas eſt ī centro. Centrū autē mūdi eſt terra. nomengͦ firmamēti magis debuit t̓re attribui qͣꝫ celo. Pͣ Clum ẜm aliqͦs ſanctos ponit̉ eſſe de natura qͣttuor elementoꝝ. firmamentū aūt in lr̄a tāgitur qͣſi ab alijs elemētꝭ diſtinctū. gͦ videtur ꝙ incōueniēter nomīe firmamenti celū deſignet̉ ℟. dd̓m. ꝙ ſicut in pͥma die poſita ē diſtinctio ſup̄me ꝑtis mūdi ab infima. ita ad ſcd̓aꝫdiem ꝑtinet diſtinctio ſup̄me ꝑtis a media. q̄ qͥdem diſtinctio attēditur ẜm hͦ ꝙ in alterationibꝰ q̄ in medijselemētis plurime fiūt. ⁊ etiā ī alijs motibꝰ ſe habet corpus celeſte vt mouens ⁊ alterās. ⁊ alia vt mota ⁊ alterata. Intelligendū eſt gͦ in hac ſcd̓a die eſſe ccleſti corporiꝟtutem vniuerſalē mouēdi inferiora corpora attributam. ⁊ quia ī om̄i alteratiōe oꝑtet ꝑuenire ad aliquodprimū alterās nō alteratū. ideo ip̄m celū qd̓ tanqͣꝫ primū alterans inſtituit̉. nomē firmamēti accepit ꝓpt̓ impaſſibilitatē ⁊ nature firmitatē. Ad primū gͦ dd̓m ꝙẜm Augꝭ. ꝑ celum in pͥncipio creatū ītelligitur naturaangelica informis. ꝑ firmamentū aūt celum corporaleScd̓m Rabanū ꝟo ꝑ celū in pͥncipio creatum ītelligit̉celum empirreū. ꝑ firmamentū vero ſcd̓a die factuꝫ celum ſydereū. p̄t etiam dici celuꝫ idē vtrobiqꝫ cōmemorari. ſed in pͥncipio creatum ẜm ſub̓am ſcd̓a die ꝑfectuꝫſiue formatū ẜm ꝟtutem. Ad ſcd̓m dd̓m. ꝙ lꝫ ſint diuerſe ſpere. tn̄ oēs reputātur qͣſi vnū corpꝰ. ꝓpter ſimilitudinē nature. Ad tertiū dd̓m. ꝙ numerꝰ illorū ſeptem celoꝝ ſic accipi p̄t. Corpꝰ enī aliqd̓ dici p̄t celumdupliciter. Uno modo ꝑ ꝓprietatē nature. ⁊ ſic ē triplexcelum. quoꝝ pͥmū eſt vniforme ⁊ īmobile ſcꝫ empirreūſcd̓ꝫ vniforme ⁊ mobile .ſ. criſtallinū. tertiū difforme ⁊mobile ſcꝫ ſydereū. Alio modo d̓r aliqd̓ corpus celumꝓpter ſimilitudinē ꝓprietatis celeſtis ſcꝫ ꝓpter altitudinem ⁊ claritatē: que ī aere ⁊ igne īuenitur. ignis gͦ qͣꝫtūad ſuprernaꝫ ꝑtem ſue ſpere d̓r celum igneū. qͣꝫtum adinferiorem d̓r celum olimpiū a monte olimpo: qͥ vltranubes porrigi d̓r. Aer vero qͣꝫtum ad ſuꝑiorem ſui ꝑted̓r celū ethereū. ꝓpter inflāmatōem ex vicinitate ignisNam ẜm ph̓m ether d̓r corpus velocis motus inflammabile vel inflāmans. qͣꝫtum ꝟo ad inferiorem ꝑteꝫ d̓rcelum aereum. ⁊ ſic ptꝫ ꝙ de om̄ibus celis aliqualit̓ fimentio in pͥncipio Gen̄. Ad qͣrtum dd̓m. ꝙ corputceleſte eſt firmuꝫ ⁊ qͣꝫtum ad naturā. qꝛ non alterat̉ neccorrūpitur. ⁊ qͣꝫtum ad locum. qꝛ extra locū ſuum ferrinō p̄t. nec ẜm totū nec ẜm aliqua ꝑtem. qd̓ de terra nōꝯtingit vnde potiꝰ celum qͣꝫ terra d̓r firmamētū. Adqͥntum dd̓m. ꝙ ſicut inter ph̓os de narura corporis celeſtis diu̓ſa fuit opinio. ita ⁊ īter ſāctos. Nā Baſiliꝰ ēAugꝰ platonē ſequētes. poſuerūt firmamētū de natura qͣttuor elemētoꝝ. Dyo. ꝟo Ariſ. ſequēs. poſuit ip̄meſſe alterius nature. Quoꝝ ratio eſt. qꝛ cum motus ſitactus exiſtentis ī potētia. ⁊ alterius nature. ſit motusalius. qꝛ corporis celeſtis motus ē tm̄ ad naturam elementoꝝ nō ad formā. ideo ip̄oꝝ eſt alia potētia ⁊ natura. hͦ enī nō eſt d̓ ꝑtibꝰ ad fidē. ⁊ ideo nō eſt incōueniēsſi ſuꝑ hoc diuerſa ſentiāt.Einde q̄ritur de opere tertie diei. Et circa hoc q̄runtur duoPrimo de diſtinctiōe elementoꝝ abinuicem. Secundo de productione planer9ri
O pͥmū ſic ꝓceditur. videt̉ ꝙ incōueniēt̓ elementoꝝ diſtinctio recitet̉. Ignis enim ⁊ aerſunt nobiliora īter elemēta. cum gͦ de eis nulla fuit mentio. videt̉ ꝙ inſufficiēter elemētorum diſtinctio tāgatur. Pͣ. Congregatio aquaꝝ adſuū locum motū localē deſignat ſꝫ aqua non fuit factaextra ſuū locum naturalē. qꝛ ſic violētū eēt pͥus naturali. gͦ cum aqua ante tertiā diem factaⁱ fuerit. incōueniēter de eius ꝯgregatione in tertia die fit mētio Pͣ Sicut ſe habet aer ad aquam. ita aqua ad terraꝫ. ſed aquavndiqꝫ terram circūdat. gͦ ⁊ terram oꝑtet vndiqꝫ aquacircūire. ⁊ ſic nō oꝑtet in vnū locum ꝯgregari. vt arideappareat Pͣ. In ꝯſtitutione mūdi res ẜm ſuam naturam ſunt diſpoſite. ſi gͦ aque ad vnū locum ſunt ꝯgregate. videt̉ ꝙ ꝯtra naturā ſit. vt ab illo vno loco ad aliaderiuēt̉. qd̓ indeficiēs fluminū decurſus falſū eſſe oſtēdit. Pͣ. Locus vbi aliqd̓ elementū ꝯgregat̉ eſt locuseius naturalis: in quo vnūqd̓qꝫ corpus eſt maxime ſimplex ⁊ purum. ſed aqua in mari nō eſt pura. ſed terreſtriꝑmixta. vt ex eius ſalſedine patet. ergo incōueniēter d̓raquas eē ad mare ꝯgregatas ſicut ad ꝓpriū locū. ℟ºdd̓m. ꝙ tertia dies deputat̉ tertie diſtinctioni. q̄ eſt medie ꝑtis ab infima ſcꝫ triū elemētoꝝ a t̓ra. q̄ qͥdē diſtinctio eſt intelligēda ẜm ꝟ̓tutes generales elemētis attributas. īter quas qͣſi pͥme exiſtut grauitas ⁊ leuitas. eoꝙ ſunt pͥncipia motꝰ localis. qͥ naturaliter eſt pͥmꝰ motuū. ⁊ ideo hec diſtinctio ꝑ ꝯgregatōem aquaꝝ. q̄ motum localem deſignat. ꝯueniēter tradit̉. Ad pͥmuꝫ gͦdd̓m. ꝙ ſicut d̓r pl̓o pͥncipiū Gen̄. legens quattuor elemēta ibi ītellexit. Nā terra ⁊ aquaꝓprio noīe nomināt̉.aerem vero ītellexit ꝑ ſpm̄ qui aquis ſuꝑfert̉. ignem vero ꝑ celum. quem ignee nature exiſtimauit eē. ⁊ ſimiliter intellexit Rabi moy. excepto ꝙ per celum intellexitqͥntam eſſentiā. ignem vero ꝑ tenebras. eo ꝙ ignis inꝓpria ſpera nō luceat ẜm ph̓os. Sꝫ quia qd̓ d̓r de ſpiritu ꝯueniētius ad ſpiritūſanctū refertur. ideo poteſt dici. ꝙ ignis ⁊ aer ſunt ītermiſſa. ꝓpt̓ ppl̓i ruditatē q̄ corpora nō exiſtimauit. niſi ea que palpari poſſunt. vel p̄tdici ꝙ ignis ⁊ aer qͣꝫtum ad ſuꝑiorem ꝑtem ſignātur ꝑcelum. vel firmamentū ꝓpter ſui altitudinē. inferior vero pars aeris ꝑ aquam. ꝓpter humiditatē ex aque etiaꝫcōgregatione in vnum locum diſpoſitio aeris dat̉ intelligi qꝛ aer acceſſit vnde aqua receſſerat ⁊ ecōuerſo Adſcd̓m dd̓m. ꝙ aque nō ſunt extra locum ſuum facte. ſedquia nondū eis ꝑfecte inerat ꝟtus grauitatis. que eisẜm ſpeciē ſuam debetur. nōdū adꝓprium locuꝫ om̄inoredacte erant. nec eſt ſimile de aquis ante ſui ꝑfectōem⁊ poſt. Ad tertin̄ dd̓m. ꝙ neceſſitate finis factum eſt.vt aqua non vndiqꝫ terrā circūiret. ⁊ vt ſcꝫ in terra animaliū ⁊ plantaꝝ generatio eſſe poſſet. competit etiamhoc elementoꝝ nature. Nā terra qͣſi groſſiſſima minimā habet qͣntitatē. ⁊ tota in vnum ꝯſtringit̉. Aer verotanqͣꝫ ſubtilior vndiqꝫ terraꝫ ⁊ aquam circūdat. Aquavero medio modo ſe habet. Nam circūit qͥdem terramin gyrum. ſed nō ẜm omnē eius ſuꝑficiem. Ad qͣrtidd̓m. ꝙ ex ꝟtute corpoꝝ celeſtiū fit. ꝙ aque a loco pͥncipali decurrūt ꝑ terram. ad generatōem corporuꝫ mixtorū. ⁊ ideo non eſt ꝯtra naturam. quia ea q̄ in corporibus inferioribus fiūt. ex actiōe ſuꝑioꝝ naturalia ſūt.vt cōmētator dicit ī tertio d̓ ce. ⁊ mū. Ad qͥntū dd̓mꝙ aqͣ maris ī ſuꝑiori ꝑte ē falſa. ꝓpt̓ admixtōem vaporis rerreſtris. cū aduſtione ſolaris radij. ſꝫ ī ꝓfundo ēdulcꝭ. clemēta enī ī ſuis extremitatibꝰ ſeinuicē alterātD ſcd̓m ſic ꝓceditur. videt̉ ꝙ incōuenienterplantarū ꝓductio. ſcꝫ tertij diei deſcribaturopus enī diſtinctōis ad pͥncipales ꝑtes mūdi
latum.