DI.XIII

obus eſſe factum aliqua die. intelligit̉ eſſe factū angelocognoſcēte. Ad primū ergo dd̓m. ꝙ obiectio illa ꝓcedit ẜm ꝙ dies materialiter ⁊ nō ſpiritualiter ītelligit̉.Ad ſcd̓m dd̓m. ꝙ cognitio angeli qua cognoſcit resin ꝟbo. qͣꝫuis ſit vna ex parte medij quo cognoſcit. tn̄ēmultiplex ex ꝑte rerum cognitaꝝ. Ad tertium dd̓m.ꝙ ſignāter ſcriptura in cōſtitutiōe rerū noctem nō nominat inter dies. quia cognitiōi angelice nox culpe velignorantie nō admiſcetur. nec oꝑtet om̄ia que ſunt indie corporali inueniri in die ſpūali. Ad qͣrtum dd̓mꝙ meridies eſt abſqꝫ omni ꝑmixtione tenebre. vnde ꝑmeridiē ſignatur cognitio diuina. qua res in ſeip̄a cognoſcit. ꝑ mane vero intelligit̉. cognitio qua angeli cognoſcūt res in ꝟbo. quia hec cognitio tendit a tenebrisnaturalis defectus: in lucē diuinā ꝑticipandā. ꝑ veſpere vero cognitio creature in ꝓpria natura. quia hec cognitio terminat̉ ad creaturā. que de ſe deficiēs eſt. ſicutveſpera terminat̉ ad noctē. ⁊ in angelo cognoſcēte noxculpe fieret ſi in creatura remaneret eam in laudeꝫ deinon referēs. Ad qͥntum dd̓m. ꝙ angelus ſeip̄m noncognouit pͥus in verbo qͣꝫ in ꝓpria natura. quia pͥus nōpotuit intelligere qͣꝫ in ꝓpria nat̉a eēt. vnde pͥmus diesqui ſignat cognitionē angeli qua ſe cognoſcit mane nōhabet ſꝫ ſolum veſpere. dies aūt ſeptimus ſignat cognitionē diuine quietis. qͣ in ſeip̄o quieſcit. cui nulla tenbra admiſcet̉. nec aliquo fine terminat̉. ⁊ ꝓpter hͦ veſperam nō habet.D qͣrtum ſic ꝓcēditur. videt̉ ꝙ incōueniēterin lr̄a dei oꝑa diſtinguāt̉. Nihil enī a deo operatum eſt eternū. ſed diſpoſitio rerū in ꝟbo ēeterna. nō ergo debet dici oꝑatio Pͣ. Materia non creat̉ ſine forma vt ſupra dictū eſt. forma autem eſt diſtinctiōis pͥncipiū. gͦ opus creatiōis ⁊ diſtinctionis nō ſunt dīſtinguēda. Pͣ. Ubicunqꝫ eſt multtudo ibi eſt diſtinctio. ſed in oꝑe creatiōis multitudouenit̉. quia ponunt̉ qͣttuor ſimul creata. ſcꝫ celū empirreum. angelica natura. materia corporalis. ⁊ tempus.ergo in oꝑatione creatiōis includit̉ opus diſtinctiōisPͣ. Sicut diſtinctōis opus diſtinguit̉ ab oꝑe creationis. ita opus ornatꝰ ab oꝑe diſtinctionis. cū ergo opornatꝰ p̄termittat̉. videt̉ ꝙ inſufficiēs ſit enumeratiooperū diuinoꝝ. Pͣ. Opus iuſtificatiōis. glorificationis. ⁊ creatiōis animaꝝ ſub nullo hoꝝ opeꝝ continetur. gͦ inſufficiēter qͣttuor dei oꝑa aſſignant̉ ℟º dd̓mꝙ duplex eſt oꝑatio. vna que eſt in ip̄o oꝑante. vt velleītelligere: ⁊ huiuſmodi. ⁊ ẜm hoc ſumit̉ pͥmus modus.ſcꝫ ẜm ꝙ deus oꝑat̉ in ꝟbo om̄ia diſponēdo. Alia operatio eſt que trāſit in rem exteriorem. ſicut ſcribere veledificare. hic autē oꝑatio p̄t deo attribui duplicit̓ Unomodo mediāte oꝑatione alteriꝰ creature. ⁊ ſic ē qͣrtusmodus ẜm ꝙ deus oꝑatur ex pͥmordialibꝰ nature ſeminibꝰ. Alio modo īmediate abſqꝫ oꝑatione alteriꝰ creature. ⁊ hoc dupliciter. Uno modo qͣꝫtum ad ꝓductionem ſub̓e pͥncipioꝝ naturaliū. ⁊ ſic eſt ſcd̓a oꝑatio. quehic ponit̉ ſcꝫ creatio. Alio modo qͣꝫtum ad collationeꝫvtutum naturaliū factam pͥncipijs nature. ꝑ quas pͥncipia naturalia abinuicē diſtinguūt̉. ⁊ ſic eſt tertia operatio. q̄ hic ponit̉ ſcꝫ diſtinctiōis. Ad primū dd̓m. ꝙoperationi q̄ ſiſtit ī ip̄o oꝑante nō reſpōdet aliqd̓ operatu. ſed ſolum oꝑatio que ꝓcedit in rem exteriorem.vnde nō ſequitur ꝙ ſit aliqd̓ oꝑatum a deo ab eterno.Ad ſcd̓m dd̓m. ꝙ qͣꝫuis in ip̄a creatiōe fuerit aliquarerū diſtinctio ꝓpter formas ſubſtātiales. nō tn̄ fuit cōpleta. ſed eius cōpletio attendit̉ ꝑ hoc ꝙ ꝟ̓tutes actiue⁊ paſſiue rebus naturalibꝰ ꝯferunt̉. Ad tertiū dd̓m.ꝙ illa qͣttuor coeua ſunt ẜm genus diſtincta. ſed oꝑtet

vlterius vt in eis ẜm ſpēs diſtinctio attendat̉. que adopus diſtinctiōis ꝑtinet. hoꝝ autē numerꝰ ex hoc accipit̉. ꝙ inter pͥmo creata cōnumerant̉ ea que nō poſſuntin eadem pͥncipia naturalia reduci. Accidēs autē ⁊ ſubſtantia non ꝯuenūt in materia Similiter nec ſub̓a ſpiritualis. ⁊ corporalis. nec etiā corpora inferiora ⁊ ſuperiora. ⁊ ideo inter pͥmo creata ponit̉ qͣꝫtū ad ſpūalia natura angelica. qͣꝫtum ad corpora ſuꝑiora celum empirren̄. qd̓ ceteris eſt nobilius. qͣꝫtum ad corpora inferioramateria pͥma. de qua om̄ia ꝓducunt̉. qͣꝫtum ad accidētia tēpus qd̓ ſolum ē extra ea que denomināt ⁊ vnū reſpectu oīm. Ad qͣrtū dd̓m. ꝙ opus ornatꝰ quodāmodo includit̉ qͥdeꝫ ẜm ꝙ opus diſtinctionis cōmuniteraccipit̉ ꝓ vnaquaqꝫ diſtinctōe. diſtinguit̉ vero ẜm ꝙ ꝑopus diſtinctiōis intelligit̉ diſtinctio pͥncipaliū ꝑtiuꝫmūdi. que fit ꝑ v̓tutes generales eis collatas. ſicut in hͦꝙ elemēta adinuicē ſecernūt̉. Ornatus autē ẜm ꝙ ſpēsconſtituūt̉ a pͥncipalibꝰ mūdi ꝑtibꝰ exiſtentes. ſicut ſtelle in celo. aues in aere. piſces in aquis. ⁊ animalia ī terra. ⁊ hoc eſt ẜm ꝙ rebus cōferunt̉ v̓tutes ad determinatas ſpēs ordinate. Ad qͥntuꝫ dd̓m. ꝙ om̄ia huiuſmodi opera ad qͣrtam oꝑationem reducunt̉. qꝛ natura p̄exiſtens pōt ad hoc aliquo modo cooꝑari. ſalteꝫ diſponendo. qͣꝫuis non ſufficiēter ꝑficiendo.Diſtinctio XIIIRima autē diſtinctionis oꝑatio ⁊cͣ. Hic q̄runt̉ qͣttuor Primo vtꝝ lux de cuius creatiōe hic agitur ſitlux ſpūalis vel corporalis. Scd̓o ſi eſt. vtruꝫ ſit ſubſtātia vel accidēs. Tertio de modo ꝓductiōis ip̄iusQuarto qͣliter ⁊ alia ſint facta ꝑ verbum.D primū ſic ꝓceditur. videt̉ ꝙ lux cuiꝰ hic ꝓductio cōmemorat̉ fuit lux ſpūalis. lux enimdiei cauſa exiſtit. Dies autē cognitio angelica hic intelligit̉ ẜm Augꝭ. cuius pͥncipiū noneſt aliqͥd corporale. gͦ lux de qua hic agit̉ non eſt aliquidcorporale ſꝫ ſpūale. Pͣ. Inter ceteras creaturas ſub̓eſpūales ſūt nobiliores. nec ꝯueniēter potuiſſet eoꝝ creatio p̄termitti a legiſlatore in ſcriptura diuina. nō aūtcōmemorat̉ vbi intelligit̉ ꝑ celi creationē ⁊ lucis diſtinctionem. ergo lux aliquid ſpūale hic aſſignat Pͣ. Creatio vniuſcuiuſqꝫ debet cōmemorari ī ſuo ꝑfectiſſimoquia ꝑfectum naturaliter eſt pͥus imꝑfecto. ſed lux ꝑfectiſſime inuenit̉ in ſpūali natura. ⁊ precipue diffuſio etmanifeſtatio que ad lucis ꝑtinent rōnem. ergo qd̓ hicdicit̉ de lucis creatione. oportet intelligi in ſpūali natura. Sed cōtra de rerū inſtitutiōe debuit eſſe vniformis doctrina. ſꝫ aliqua quorū creatio a pͥncipio Gen̄.recitat̉ ꝓprie ⁊ non metaphorice intelligunt̉. ſicut ꝙ dicitur de plantis ⁊ animalibꝰ cuꝫ ergo lux in ſpūalibusmetaphorice dicat̉. vt patet ꝑ Ambro. qui ponit ſplendorem inter ea que de deo tranſſumptiue dicunt̉. videt̉ꝙ lux hic accipiatur non pro ſpirituali ſed corporali.Pͣ. Lucem de qua hic agitur tenebre p̄ceſſerunt. vtpatet Gen̄. j. ſed tenebre ſpūales que ſunt ignorantia.vel culpa. non p̄cedunt lucem ſpūalem. cum angelus īpͥncipio ſue creationis malus non fuit. vt ſupra dictuꝫeſt. ergo ꝑ lucem non poteſt hic intelligi lux ſpiritualis℟ꝰ dicendū. ꝙ lux accipit̉ hic ⁊ ꝓ ſpirituali ⁊ ꝓ corporali. Sed ẜm diuerſoꝝ expoſitionē. Augꝰ nanqꝫ poſuit ꝙ per celum intelligitur ſpiritualis natura ⁊ ꝑ lucem eius formatio. qua formata eſt ad verbum conuerſa. ſicut per terraꝫ intelligitur corporalis materia. ⁊ ꝑalia ſubſequētia oꝑa formatio eiꝰ ad determīatas ſpēsScd̓ꝫ ꝟo Baſiliū ⁊ alios cōmemorat̉ hic creatio lu