II.I

neceſſitate velit ſuam bonitateꝫ q̄ ē finis. de neceſſitateetiam volet omnia que ad eam ordinantur. ergo deusde neceſſitate vult quicquid vult. Sed cōtra neceſſitas opponitur gratuite voluntati. ſed deus vult ſaluūhominē ex gratuita volūtate. ergo non ex neceſſitate.Pͣ Uolūtas dei magis eſt libera qͣꝫ noſtra. ſed voluntas noſtra non ex neceſſitate vult quicquid vult. ergonec volūtas dei. ℟. dicendū ꝙ actus diuine volūtatis cum ſit ip̄a dei eſſentia neceſſarius eſt. ſꝫ reſpectꝰ diuine volūtatis ad volituꝫ qui imꝑtatur cū dicimꝰ deūvelle hoc vel illud habet neceſſitateꝫ qͣꝫtum ad aliqd̓ volitum non tamen qͣꝫtuꝫ ad om̄ia. voluntas enī neceſſarium ordinem habet ad finem vltimū que quidē neceſſitas libertati non repugnat. qꝛ nō eſt neceſſitas coactonis ſed naturalis īclinationis. ⁊ ꝑ hunc modū homode neceſſitate vult beatitudinē. ad ea autē que ſunt adfinem volūtatis neceſſariū ordinē nō habet niſi ſint taNia ſine quibus finis haberi non poſſit. ſic ergo deus deneceſſitate vult bonitatē ſuam ⁊ quicquid in ip̄o ē. creaturas aūt non vult d̓ neceſſitate. quia hoc modo ordinātur ad diuinam bonitatē vt ſine eis diuina bonitaseſſe poſſit. ⁊ ei ꝑ creaturas nihil accreſcat Ad primuꝫergo dicendū ꝙ aliquid dicit̉ eſſe neceſſariū dupliciter.Uno modo abſolute ꝓpter neceſſariaꝫ habitudinē ſubtecti ad p̄dicatum. ſicut homo ē animal. ⁊ ſic nō eſt neceſſarium deum velle aliqͥd circa creaturas. quia nonneceſſaria habitudo volūtatis ad volitum vt dictum ēAlio modo dicit̉ eſſe aliquid neceſſariū ex ſuppoſitōe ſicut dicit̉ ſor. moueri ſi currit. ⁊ ſic eſt neceſſariū deū aliquid velle circa creaturas ex ſuppoſitōe facta qd̓ ab eterno velit illud ⁊ ſimiliter dicendū ad ſcd̓m. Ad tertiūdicendū ꝙ ratio illa ꝓcedit de eo qd̓ ē ad finem neceſſarium habitudinē habēs ad finem. ſicut pͥncipia demōſtratiōis habēt neceſſariū habitudinē ad ꝯcluſionemtalē aut habitudinē non habēt creature ad diuinā bonitatē vt dicū ē. ⁊ ideo ratio non ſeqͥtur.D ſcd̓m ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ volūtas deinon ſemꝑ impleat̉. omnis enī cauſa pͥma queꝓducit effectum ſuum mediante cā ſcd̓a contingēte poteſt deficere in ſuo effectu qͣꝫuis inſe ſit neceſſaria ſicut floritio arboris ꝓpter defectuꝫ vitutis piante quandoqꝫ deficit qͣꝫuis cauſa pͥma ſcꝫ motus ſolis ſit neceſſaria. ſed voluntas dei ꝓducit ſuū effctum volitum mediantibꝰ cauſis ſcd̓is cōtingentibusſicut li. arbi. ⁊ alijs hmōi. ergo quādoqꝫ volūtas dei deficit a ſuo volito. Pͣ Quicquid deꝰ p̄cipit vult. aliaseſſet duplex ⁊ fallax in p̄cipiendo. cum p̄ceptuꝫ ſit volūtatis ſignū. ſꝫ deus multa p̄cipit que non fiūt. ergo voluntas dei non ſemꝑ implet̉. Pͣ Duo contraria nonpoſſunt ſimul eſſe. ſed mali homīes habēt voluntatemdiuine volūtati ꝯtrariam que quādoqꝫ impletur. ergovolūtas dei non ſemꝑ implet̉. Sed cōtra. voluntasſemꝑ impletur niſi ſit aliquid reſiſtens. ſed volūtati deinihil reſiſtit. Roma. ix. voluntas ergo dei ſemꝑ impleſPͣ Impletio volūtatis ē ratio gaudij. ergo volūtatcaſſatio eſt ratio triſticie ſed deo nō poteſt accidere aliqͣtriſticie ratio cum ſit beatiſſimus. ergo voluntas deiſemꝑ impletur. ℟. dicendū ꝙ hec eſt differētia intervoluntatē ⁊ cognitionē ꝙ volūtas imꝑtat ordinē volentis ad rem. cognitio autē rei ad cognoſcentē. ⁊ ideeſicut res nō habet eſſe niſi ꝯcurrētibus omnibꝰ que adeſſe rei reqͥrunt̉ ita nullꝰ ſapiēs dicit̉ aliqͥd velle ſimpliciter niſi qd̓ vult ꝯſideratis om̄ibus que ad volitum cōcurrunt tam ex ꝑte volentis qͣꝫ ex ꝑte voliti. illud ergodeus ſimpliciter vult qd̓ vult volūtate antecedēte tāqͣꝫex ſeip̄o ⁊ volūtate ꝯſequēte taqͣꝫ ex volito. ⁊ hoc totuꝫ

impletur exquo nihil repugnat nec exꝑte volentis necex parte voliti. ⁊ ideo omne qd̓ deus ſimpliciter vult īpletur. Ad primū ergo dicendū ꝙ ratio illa proceditquādo cauſa pͥma efficit effectum cauſe ſcd̓e ⁊ nō ip̄amcauſam ſcd̓am. ſed volūtas diuina non ſolum ē de effectibus cauſaꝝ cōtingentiū. ſed de ip̄is cauſis ꝯtingentibus ꝓut ordinātur in ſuos effectus. vnde volūtas diuina de effectu cauſe cōtingētis excludit omnē defectūqui cauſe poſſit accidere. vel dicendū ꝙ deus non tm̄ ēcauſa mediata eo ꝙ coagit cuilibet cauſe. ſꝫ etiā īmediata eo ꝙ agit ꝑ eſſentiam ſuaꝫ. Ad ſcd̓m dicendū ꝙ p̄ceptum diuinū ſemꝑ eſt de eo qd̓ deus vult qͣꝫtum ex ſeip̄o eſt. hoc enī vult nos velle. ⁊ ideo reſpōdet volūtatiantecedēti que non ſemꝑ implet̉ niſi cōſequēs adiungatur. Ad tertium dicendū ꝙ volūtas maloꝝ ꝯtrariatur volūtati ſigni .ſ. p̄cepto. nō autē volūtati bn̄placiti vel volūtati antecedēti ſed ꝯſequenti.D tertiū ſic ꝓceditur ⁊ videtur ꝙ p̄ter dei volūtatem nihil fiat. potētiuſ enī eſt agens p̄tercuius volūtatē nihil poteſt fieri qͣꝫ illud ꝑ̄tercuius volūtatem aliquid fieri poteſt. ſed deꝰeſt agens potentiſſimū. ergo p̄ter eius volūtatem nihilpoteſt fieri. Pͣ Quicquid deus oꝑatur vult. ſed nihilpoteſt fieri p̄ter dei oꝑationē. qꝛ ip̄e oꝑat̉ in om̄i oꝑante. ergo nihil poteſt fieri p̄ter eius volūtatē Pͣ Quicquid obſeqͥtur diuine volūtati. non fit p̄ter eius volūtatem. vult enī deus ꝙ om̄ia ſue volūtati obſeqͣntur. ſednihil fit qd̓ diuine voluntati nō obſeqͣtur vt in lr̄a dicitur. ergo nihil fit p̄ter dei volūtatem. Sed ꝯtra deꝰnon vult mala fieri vt ſupra dictum eſt. ſꝫ multa malafiunt. ergo multa fiunt p̄ter dei volūtatem. PͣUolūtas dei cauſa eſt eoꝝ que vult. ſed multa fiūt quorū deus non eſt cauſa ſcꝫ peccata. ergo multa fiūt p̄ter dei voluntatem. ℟. dicendū ꝙ volūtas dei dupliciter accipitur. Uno modo volūtas beneplaciti. Alio modo volūtas ſigni. Loquēdo de volūtate beneplaciti ſic aliqͥdpoteſt fieri p̄ter volūtatem dei tam antecedētem qͣꝫ conſequentem. non autem cōtra ꝯſequentem que ſemꝑ impletur. ſed cōtra antecedentē que quādoqꝫ non impletur vt dictum eſt. loquēdo autē de voluntate ſigni ſic ſiloquamur de ꝑmiſſione ⁊ oꝑatione nec p̄ter voluntatēdei. nec cōtra eaꝫ poteſt aliquid fieri. nihil enī poteſt fieri qd̓ deus non oꝑetur vel ꝑmittat. Si aūt loquamurde p̄cepto ꝓhibitione ⁊ cōſilio. ⁊ ſic non ſolū p̄ter volūtatem diuinam. ſed cōtra eam multa fiunt. ⁊ hoc iō. qꝛiſta ſigna reſpondēt volūtati antecedēti que non ſemꝑimpletur. alia vero duo reſpōdent volūtati cōſequentique ſemꝑ impletur. oꝑatio quidem ẜm ꝙ volūtas cōſequens eſt de faciēdo. ⁊ ideo p̄ter oꝑationeꝫ poteſt aliqͥdfieri. ſed non cōtra eam. ſed ꝑmiſſio reſpondet volūtatiꝯſequenti ẜm ꝙ eſt de non impediēdo. ⁊ ideo p̄ter eamnihil poteſt fieri Ad primum ergo dicendum ꝙ noneſt ex impotentia diuine voluntatis ꝙ aliquid p̄ter eaꝫfiat. ſed ex ordine ſapiētie a quo ꝓcedit ꝙ voluntas deinon impediat qd̓ impedire poteſt. ⁊ id̓o illud qd̓ preteream eſſe dicit̉ eſt preter eam ẜm ꝙ eſt de non oꝑando. ⁊non ẜm ꝙ eſt de non impediendo Ad ſcd̓m dicendūꝙ deformitas peccati eſt p̄ter oꝑationem dei ⁊ p̄ter eiꝰvoluntatem qͣꝫuis ſubſtātia actus non ſit p̄ter dei operationem. Ad tertium dicendū ꝙ voluntati dei ꝓuteſt de ordine vniuerſi obſequitur ille qui facit ꝯtra voluntatem dei non ꝑ ſe ſed ꝑ accidens inqͣꝫtum deus exmalo elicit bonum non tamen obſeqͥtur voluntati quadeus velit hoc factum ꝑticulare. ⁊ p̄ter talē voluntatealiqͣ fiunt inqͣꝫtū deꝰ nō vult hoc ꝑticulare factū fieri.