Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

IIIDI.

℟º Ponere diſtinctōem ꝑſonaꝝ in deo nō ē neceſſariū ppter efficatiā rōnum. ſꝫ ꝓpter fidei veritateꝫ. ⁊ ſacriſcripture auctoritatē. q̄ ſuꝑior eſt oī rōne Id̓o dd̓m eſtdeo eſſe trinitatē ꝑſone. Ad primū de multiplicatōedd̓m ꝙ eēntia creata ī pluribꝰ ſuppoſitꝭ manet vna ẜmrōneꝫ nature. vn̄ ſi eſſet ideꝫ qd̓ ſuū eſſe mane̓t vna ẜmeſſe ſicut eſt de diuina. ſed qꝛ hꝫ eē aliud a natura multpliciter eē ⁊ manet vna ratio nature ī creaturis. Acẜm de his q̄ ſunt idē dd̓m ꝙ ea q̄ ſūt idē ẜm rem ⁊ rōeꝫſi vnuꝫ multiplicat̉: multiplicat̉ ⁊ reliquū. ꝑſona aūt ⁊eēntia qͣꝫuis ſint idē re differūt tn̄ rōne d̓ rōe enī ꝑſoneē īcōmunicabilitas nō d̓ rōne eſſeniie. ⁊ id̓o qͣꝫuis eſſentia ſit cōmunicabilis n̄ tn̄ ꝑſona Ad. iij. dd̓m ꝙ eſſentia diuina ꝑfecte eſt in vna ꝑſona ꝑ vnuꝫ modū eſſendiꝑ quē nō ē ī alia. ſꝫ ꝑ aliū modū. ⁊ dico modū eſſendi ꝑrelatōes originis diſtinctū. ſic̄ eē ab alio ⁊ n̄ eē ab alio.D ſcd̓m ſic ꝓcedit̉. videt̉ ꝙ pluralitas ſuppoſitoꝝ in diuinis nō ſit realis. Dicit Dam̄. tresꝑſone re ideꝫ ſunt. rōne aūt ⁊ cogitatione diſtinguūt̉. gͦ videt̉ ꝙ non ſit ibi pluralitas reaPͣ Perſone diſtinguūtur ꝑ ꝓprietates. ꝓprietaalis.tes aūt ille nō addūtur ſupra eſſentiā ẜm rem ſꝫ tm̄ ẜmrōnem. gͦ videt̉ ꝙ diſtinctio ꝑſonaꝝ quam faciūt ſit diſtinctio rōnis. Pͣ Augꝰ dicit tres ꝑſone ī nullo abſoluto diſtinguūt̉ ſꝫ tm̄ in his q̄ ſunt ad aliqͥd. res autemnō ē ad aliꝗͥd ſꝫ ē abſolutū. gͦ videt̉ ꝙ tres ꝑſone nō ſinttres res. ⁊ ita nō eſt realis diſtinctio Cōtra res qͥbusfruēdū eſt ſūt pr̄ ⁊ filiꝰ ⁊ ſpūſſanctꝰ. vt dicit Augꝰ. ergotres ꝑſone ſūt plures res. gͦ differūt re. Pͣ Si rō diſtingueret ꝑſonas. gͦ cum attributa differant rōne diſtingueret ꝑſonas qd̓ falſū eſt. ℟º dd̓m ꝙ ſicut deusd̓r realiter bonꝰ. qͣꝫuis bonitas nō differt ī deo ab eſſentia niſi rōne. ita d̓r realiter relatꝰ. qͣꝫuis relatio non diſfert ab eſſentia niſi rōne. vn̄ ⁊ realiter de deo d̓r qͥcquidꝑ ſe ꝯſeqͥtur ad eſſe relatū. relatū autē inqͣꝫtum hmōi diit̉ ab eo ad qd̓ refert̉. cū opponant̉ adinuicē relatiue. ⁊ ideo realiter diſtinguit̉ deus pr̄ a deo filio. et ſicdiſtinctio ꝑſonaꝝ ē realis Ad primū de aucͣte Dam̄.dd̓m eſt ꝙ ſic intelligenda eſt rōne. id eſt. relatōe. Adſcd̓m dd̓m verū eſt cū a ſuo correlatiuo differt realiter⁊ ſic ꝑſone diſtinguūtur. Ad tertiū res non eſt ad aliquid dd̓m ꝙ res eſt de tranſcēdētibꝰ. ⁊ ideo ſe hꝫ cōueniēter ad abſoluta ⁊ relatiua. ⁊ iō res eſſential̓ ẜm quāꝑſone nō differūt ⁊ ē res relatiua ſiue ꝑſonalis ẜm quāyſone diſtinguūtur.DI.IIIPoſtolus nanqꝫ ⁊cͣ.Hic q̄runt̉ tria. Primo an̄ deꝰ poſſitcognoſci a creatura. Scd̓o an poſſit cognoſci ꝑ creaturā. Tertio de veſtigio dei in creaturaCirca primū q̄runtur duo. Primo an deus ſit cōgnoſcibilis a creatura Scd̓o an̄ deū eē ſit ꝑ ſe notū.Oprimū ſic ꝓceditur. videt̉ ꝙ deꝰ non poſſitcōguoſci a creatura. Dicit enī Dyo. de di. no.ꝙ deū nec dicere nec ītelligere poſſumꝰ qd̓ ſicꝓbat. cognitio eſt tm̄ exiſtētiū. ſꝫ deꝰ ē ſupraoīa exiſtētia. gͦ ē ſupra cognitōeꝫ. Pͣ Plꝰ diſtat deꝰ aquolibet ītelligibili qͣꝫ intelligibile diſtet a ſenſibili. ſecſenſus nō p̄t ītelligere cognoſcēdo ſenſibile. gͦ nec deuspt̄ cognoſci ab ītellectu nr̄o creatū ītelligere cognoſcendo. P Ut dicit ph̓s. Om̄e infinitū ē ignotū. Cuiusro eſt. qꝛ de rōne infiniti ē vt ſit extra accipientē ẜm aliquid ſui. ⁊ tale eſt ignotū. ſed deꝰ eſt infinitꝰ. gͦ eſt ignotus. Cōtra Roma. ij. ꝙ enī notū eſt dei. glo. ꝑ rōnemtognoſcibilē de deo. gͣ deus eſt cognoſcibilis ab intelle

ctu creato Pͣ Finis vltimꝰ humane vite eſt cognitiodei. Io. xvij. Hec eſt vita eterna vt cognoſcāt te ⁊cͣ. ſi gͦhomo nō poſſet cognoſcere deū eſſet inuanū ꝯſtitutusqd̓ eſt incōueniēs. ẜm illud psͣ. Nūqͥd vane ꝯſtituiſti filios hoīm. ℟º dd̓m ꝙ differt cognitio app̄hēſionis/⁊ cōp̄henſionis. qꝛ app̄hendit̉ qd̓ aliqͦ mō ab intellectu.ꝑcipit̉. cōp̄hendit̉ id cuiꝰ nihil latet intelligētem. deusautē ab intellectu creato cognoſcibilis ē cognitōe apprehēſionis nō cōprehēſiōis. qꝛ ẜm boe. om̄is cognoſcēs orehabet cognitionē de re cognita ẜm modū cognoſcētisnō ẜm modū rei cognite. modus autē finite ꝟtutis nōattingit ad moduꝫ obiecti infiniti. ⁊ ideo ab intellectucreato qͥ eſt finitꝰ deus cōprehēdi nō p̄t. Ad primuꝫde Dyo. dd̓m ꝙ deus nō eſt oīno expers entitatis. ideonō ē oīno exꝑs cognoſcibilitatꝭ. ſed qꝛ eſt ſuꝑ alia entiaideo non eo modo qͦ alia entia cognoſcūtur cognoſcit̉.ſcꝫ ꝑ modū cōp̄henſionis. Ad ſcd̓m de diſtātia intelligibilis dd̓m. ꝙ maior ē diſtantia ītelligibilis creati adeo. qͣꝫ ītelligibilis a ſenſibili ẜm nature ꝓprietatē. nonaūt ẜm rōeꝫ cognoſcibilitatꝭ. qꝛ vtrūqꝫ eſt ſeꝑatū a materia. ⁊ ita cognoſcibile ab intellectu. nō autē ſenſibile.Ad tertium infinitū eſt ignotum dd̓m ꝙ ph̓s loquitur de infinito priuatiue: nō autem negatiue. d̓r enī infinituꝫ ẜm Dam̄. qꝛ non finit̉ loco nec tꝑe neqꝫ cōprehēſione intellectus.D ſcd̓m ſic ꝓcedit̉. videtur ꝙ deuꝫ eſſe ꝑ ſe ſitnotū. Illa dicūt̉ ꝑ ſe nota quoꝝ cognitio naꝫturaliter ē nobis inſita vt om̄e totum ē maius ſua ꝑte ſꝫ cognitio exiſtēdi deū ẜm Dam̄.naturaliter ē nobis inſita. gͦ deum eſſe eſt ꝑ ſe notum.Pͣ Oīs cognitio ē ꝑ vnionē rei cognite ad cognoſcentem. ſed deus eſt vnitus aīe ꝑ ſeip̄m. gͦ ꝑ ſeip̄m cognoſcip̄tPͣ Illd̓ ē ꝑ ſe notū qd̓ nō p̄t cogitari nō eē. ſꝫ deuꝫnon eſſe non p̄t cogitari. gͦ ip̄m eſſe ꝑ ſe notū eſt ꝓbatiomedie ptꝫ ꝑ Anẜ. deus ē quo maius excogitari nō pōt.ſꝫ illud nō p̄t cogitari nō eē eſt maius eo qd̓ p̄t cogitarinon eſſe. gͦ deus nō pōt cogitari nō eſſe Cōtra ea queꝑ ſe ſunt nota vt dicit ph̓s. ⁊ ſi exteriꝰ negētur ore nūqͣꝫinterius pn̄t negari corde psͣ. Dixit inſi. in. c. ſuo. nō eſtdeus. gͦ deū eſſe nō eſt ꝑ ſe notū. Pͣ Quicqͥd eſt cōcluſio demōſtratōis nō eſt ꝑ ſe notum. ſed deū eſſe demonſtrat̉ a ph̓is. gͦ deū eſſe nō eſt ꝑ ſe notum. ℟º deum eēpoteſt dupliciter ꝯſiderari. Uno modo ẜm ſe. ⁊ ſic eſt ꝑſe notum. qꝛ ſuum eſſe eſt ſua eſſentia. ⁊ ſic cū d̓r deus ēp̄dicatum includit̉ in rōne ſubiecti. tales aūt ꝓpoſitōesſūt ꝑ ſe note qͣꝫtum in ſe eſt. Alio modo per ꝯꝑatōeꝫ adnos. ⁊ hͦ dupliciter. Aut ẜm ſuā ſil̓itudinē ⁊ ꝑticipationē. ⁊ hoc mō ip̄m eē eſt ꝑ ſe notū. nihil enī cognoſciturniſi ꝑ veritatē ſuā que eſt a deo exemplata. veritatē aūteſſe ꝑ ſe eſt notū. Alio modo ẜm ſuā naturaꝫ. ⁊ hoc mōnō eſt ꝑ ſe notū. īmo cōcluſio demōſtrationis. non enīviſis ſenſibilibꝰ ſtatim cognoſcit̉ ſicut alia principia cōgnoſcūtur q̄ ſūt ꝑ ſe nota. ⁊ ſic oꝑtet ratiocinādo ī ip̄mdeuenire. Ad primuꝫ de aucͣte Dam̄. dd̓m ꝙ diuinacognitio nob̓ inſerta eſt ẜm ip̄ius ꝑticipatōem inqͣꝫtuꝫin om̄i veritate cognita ip̄e cognoſcit̉. ⁊ nō ẜm ꝙ eſt innatura ſua. Ad ſcd̓m deus eſt ⁊cͣ. dd̓m ꝙ verū eſt pereſſentiā ⁊ p̄ſentiā ꝑ potentiā. nō tn̄ vt obiectū intellectꝰ⁊ hͦ reqͥritur ad cognitōem. Ad tertiū deꝰ ē qͦ maius⁊cͣ. dd̓m ꝙ verū eſt ſi ſupponat̉ deū eſſe. vn̄ ratio iſta nōcogit. qꝛ ſupponit id qd̓ ꝓbare debet.Irca ſcd̓m q̄runt̉ duoPrimo an deus ꝑ creaturā ſit cognoſcibilis ⁊ a quo. Scd̓o vtrum trinitas percreaturā ſit cognoſcibilis.