Druckschrift 
Scripta ad Hanibaldum episcopum super quattuor libros Sententiarum : Mit Textanfängen
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DI.I

ſtum. ⁊ ſic patet quō vti differat a ceteris actibꝰ voluntatis. nā velle ⁊ diligere ſūt actus volūtatis. ſꝫ abſolute reſpectu cuiuſcunqꝫ voliti. ſed frui reſpectu finis vltimi. Intēdere vero ⁊ vti ⁊ eligere ſūt actus volūtatis inordine ad rationem. ſed intentio reſpectu finis vltimi.electio aūt ⁊ vſus reſpectu eiꝰ qd̓ eſt ad finē. ſꝫ electio ēcū aliqͥd pͥmo accipit̉ a volūtate vt ordinabile ī finē. ſedvſus ꝯſiſtit in applicatiōe eius qd̓ iam electū eſt ad finēꝯſequēdū qd̓ qn̄qꝫ facit volūtas īmediate qn̄qꝫ mediate alia potētia. ſꝫ ambulare ⁊ loqͥ ſūt actꝰ volūtatis mediate inferiori potētia. Ad primū ordinare eſt rōnisdd̓m ꝙ veꝝ eſt tn̄ volūtatis eſt ſeqͥ ordinē rōnis Cū enīrō ꝓponit aliqd̓ bonū ſub aliqͦ ordine volūtas tēdit ī illud vt eſt ſibi a rōne ꝓpoſitū. ⁊ ſic relinqͥtur qͥdam ordoin actu volūtatis. Ad ſcd̓m dd̓m de victorino ẜm ꝙvſus ab eo deſcribit̉. alio modo ſumit̉ qͣꝫ hic. qꝛ ꝓ ꝯſuetudine tn̄ hec ſignificatio p̄t reduci ad eam de qͣ nūc loquimur vt ſcꝫ vtendi frequētia vſus noīet̉ Ad tertiūdebrutis dd̓m ꝙ ī eis aliqͥd eſt de rōne vſus. qꝛ cognoſcunt finem. ⁊ ꝓpter finē aliqua agūt. ſed qꝛ nō cognoſcunt ordinē eius qd̓ eſt ad finē ip̄m ꝓ tanto in eis nonꝓprie rōnis vſus inuenit̉.D tertiū ſic ꝓcedit̉. videt̉ falſum eſſe qd̓ in lr̄ad̓r ꝙ res qͥbꝰ fruendū ē ſūt tm̄ tres ſcꝫ pr̄ ⁊ filius ⁊ ſpūſſanctꝰ. cū enī beatitudo hoīs ī fruitione vltimi finis ꝯſiſtat vniꝰ hoīs non p̄t eēniſi vna fruitio ſicut nec niſi vna beatitudo. ſꝫ tribꝰ rebus non p̄t vna fruitione frui cum actus ꝑ obiecta diſtinguātur. gͦ non eſt fruēdū tribꝰ rebꝰ p̄dictis. Pͣlis rebus fruēdum eſt q̄ nos bonos faciūt. ſed beatitudo creata nos bonos facit: gͦ ea fruēdū ē. ⁊ ita non ſolūtribꝰ rebus p̄dictis. Pͣ Fructu fruēdū ē. ſꝫ ip̄e virtutes vel actꝰ eaꝝ ſūt fructꝰ qͥdā. vt ptꝫ Gal̓. v. Fructꝰ aūtſpūs charitas ⁊cͣ. ergo eis fruēdū eſt. ⁊ ſic non tm̄ tribꝰrebus p̄dictis. Cōtra fruitio nō eſt niſi vltimi finis.ſꝫ vltimus finis nr̄e volūtatis eē nō debet niſi deus qͥ ētrinitas. cū ip̄e ſolū ſit ſūmū bonū. gͦ ſolum tribꝰ rebusp̄dictis fruēdū eſt. Pͣ Recta fruitione ꝯſiſtit beatitudo. ſꝫ ex ſola ꝯiūctione ad deuꝫ anima beatificat̉. gͦ deoſolo fruendū eſt. ℟º ſicut iam dictuꝫ eſt frui eſt aliqͥdꝓ fine vltimo habere cū delectatōe. vltimū aūt dupliciter d̓r vel in aliquo genere ſeu ordine. vel ſimplicit̓ fruimur. ergo ſimpliciter cum delectamur ī aliqͦ ſicut in vltimo fine ſimpliciter. ⁊ ſic non eſt niſi ſūmo bono fruodum qd̓ eſt pr̄ ⁊ filiꝰ ⁊ ſpūſſanctꝰ Dicūtur autē frui alieẜm qͥd cum delectamur in eo nō ſimpliciter. ſꝫ reſpectualicuiꝰ ordīs vel generꝭ. ⁊ ſic dicūt̉ alijs rebꝰ frui qͣꝫ deoſꝫ minꝰ ꝓprie accipiēdo frui. qꝛ ꝟo id qd̓ eſt vltimꝰ fimislicit̓ largit̉ oībꝰ alijs finibꝰ appetibilitatē īqͣꝫtū ī eisaliqͣ ſil̓itudo eiꝰ relucet. ⁊ ideo etiā dū alijs qͣlitercunqꝫfruimur nō eis abſolute fruimur ſꝫ eis ī eo qͥ ē vltimꝰ finis. vnde apl̓s ad Phil̓. iij. Frater ego te fruar ī domīoAd primū actus diſtinguūtur ꝑ obiecta. dd̓m ꝙ pater ⁊ filius ⁊ ſpūſſanctus cum nō ſint obiectum fruititionis niſi rōne bonitatis que vna eſt in eis nō ſūt niſivnum obiectū fruitōis. Ad ſcd̓m de beatitudine creata dd̓m ꝙ nos facit beatos formaliter. ⁊ non effectiueſicut loqͥtur Augꝰ. vnde ea non eſt fruendum niſi largofruitione accepta. quia non eſt ſimpliciter vltimꝰ qͣꝫuisſit vltimꝰ ī ordine eoꝝ q̄ pn̄t hoī ineſſe. Ad tertiū deactibꝰ dd̓m ꝙ dicūt̉ fructꝰ nō qꝛ ſūt vltimꝰ finis ſimpliciter. ſꝫ qͣſi vltimꝰ finis in rebus hūanis q̄ ſūt ad actusvtutum referēde. ⁊ p̄cipue cū habeāt ī ſeiꝑ̄is. vn̄ ꝟtuoſos delectēt. vn̄ eis nō ē fruendū niſi large accepta fruifoe. ſꝫ actibꝰ vtutū ꝓmouemur ad ſūmi boni fruitōe

O qͣrtum ſic ꝓceditur. videtur ꝙ non oībusalijs p̄ter deum ſit vtēdum. illis enī rebꝰ vtēdum eſt vt dicit Augꝰ. quibus tendentes adbeatitudinem adiuuamur. ſed creaturis tendentes ad beatitudinē impedimur. quia dicit̉ Sapīexiiij. Creature dei ī odiū facte ſunt. ⁊ ī tēptatōeꝫ animehominū. ⁊ in muſipulam pedibus inſipientiū. ergo creaturis non eſt vtenduꝫ. Pͣ Illis rebus vti poſſumꝰque noſtre ſubiacēt volūtati. ſed angeli ⁊ corꝑa celeſtianoſtre non ſubiacent voluntati. ergo eis non ē vtēduꝫ.Pͣ Quicūqꝫ non facit id ad qd̓ tenet̉ peccat mortaliter. ſi ergo tenemur vti omnibꝰ p̄ter deum. quicūqꝫ eisnon vtit̉ referēdo in deū peccat mortaliter. ſed referendo in deum meret̉ quis vel ſalteꝫ virtutis actū exercetgͦ om̄is actus vel erit meritoriꝰ ſiue actus virtutis velpeccatum mortale. ⁊ ita non erit aliqd̓ peccatū venialeqd̓ eſt incōueniēs. Pͣ Sicut ꝟtus ſe habet ad bonūita vitium vel peccatum ad malū. ſed virtute nullꝰ male vtitur ẜm Augꝭ. ergo nec peccato poteſt aliquis benevti. et ita non omnibꝰ p̄ter deum eſt vtēdum. Pͣ Siomnibꝰ rebus p̄ter deum eſt vtendū. ergo deus ⁊ angeli qui oꝑantur aliquid circa res ip̄as vtuntur ip̄is. ſechoc eſt falſum. quia vti dicit indigentiam in vtente. vtenī eſt referre aliquid in id qd̓ obtinendum eſt vt Augdicit. ergo falſum ē ꝙ om̄ibus preter deum ſit vtēdumContra vnuſquiſqꝫ debet eo vti qd̓ ſibi in bonum cooꝑatur. ſed diligētibus deum om̄ia cooꝑantur ī bonūRoma. viij. ergo omnibus debent vti. Pͣ Unuſquiſqꝫ re ſua debet vti ſed omnia ſunt electoruꝫ dei. jͣ. Coꝝiij. Omnia veſtra ſunt vos autem chriſti. chriſtus autēdei. ergo omnibꝰ ſancti debent vti. ℟º vti aliquo dupliciter dicitur. Uno modo ſicut obiectio vſus ſicut dicimur vti veſtimēto. Alio modo ſicut pͥncipio formalivſus ſicut dicūtur vti per volūtatē vel per aliquem habitum. hoc ſecūdo modo non eſt hec queſtio vtrū omnibus ſit vtendum preter deum. quia conſtat ꝙ nonSed queritur de primo modo. cum autem vti ſit actꝰvoluntatis vt iam dictum eſt. quandoqꝫ quidem ſicutipſum elicientis immediate. quandoqꝫ autem ſicut imperantis inferioribus viribus. omni eo quod poteriteſſe obiectuꝫ cuiuſcunqꝫ oꝑationis qͣꝫ voluntas poteſtimꝑare poſſumus vti. voluntas autem imꝑat intellectui. ⁊ omnibus viribus ſenſitiuis ⁊ motiuis. vn̄ quicquid poſſumus intelligere vel ſentire vel appetere veltractare. totum hoc poteſt in vſum noſtrum venire. nihil autem debite venit in vſum niſi in finem debitumreferatur. qd̓ auteꝫ in finem ꝓximum reducitur ⁊ in finem vltimuꝫ reduci videtur vel actu vel habitu. vndeomnibus preter deum vti poſſumus neqꝫ eis recte vtimur niſi referendo in deum actu vel habitu. Ad primum creature facte ſunt ⁊cͣ. dicēdū ꝙ hoc nō eſt ex eisſed ex ꝑte noſtri abuſus ⁊ ꝓpter hoc ſignanter dicit̉ inſipientiū. Ad ſcd̓m dicēdum ꝙ non ſubſunt volūtati noſtre vt circa ea aliquid facere poſſimus. ſed vt circaeos vel circa ea cognoſcere poſſimus. ⁊ hanc cognitionem in dei cognitionē ordinare poſſumꝰ Ad tertiuꝫdd̓m ꝙ omnibꝰ tenemur vti nō ꝙ ſemꝑ eis vtamur. ſꝫcū vtimur in deū referamus nec referre tenemur ſemꝑactualiter ī deuꝫ. ſꝫ habitualiter. qꝛ p̄cepta affirmatiuaobligāt ſemꝑ. ſꝫ non ad ſemꝑ. vn̄ non oꝑtet ꝙ peccemꝰſemꝑ mortaliter. ſed ſolum quādo finis in quē aliqͥd referimꝰ nō eſt ordinabilis ī deū. ſi aūt ordinabilis ſit etnō ordinet̉ actu poteſt eē peccatū veniale dū eis nimisinſiſtimꝰ. Ad qͣrtum de pctō dd̓m ꝙ eo nullꝰ bn̄ vtirquaſi formali pͥncipio vſus ſit enī peccati vſus ē peccare. ⁊ ſic etiam nec v̓tute aliqͥs male vtit̉. p̄t tn̄ ſicut obie

a 4.