LiberTriceſimuſtercius

nebulis ⁊ fumo: futuros predicebat flatus ventoꝝ abimpitis viſus eſt ventos ſua ptāte retinuiſſe Eedem inſule et vulcanie vocantur: ꝙ ⁊ ip̄e ſicut ethna ardeant.Sūt aūt. ix. hn̄tes ꝓpria noīa Quaꝝ pͥma liparus qm̄lipar vocabatur qui eā an̄ eoluꝫ rexit. Altera theraſiavocatur: ꝙ ſit collibꝰ excellētiſſimis. Tercia ſtrongile:in qua eolus regnare fertur. relique vero .i. ſtrongile:didime: erifuſa: feſtia: fenicuſa: enonimon: ſtripodes: ſonores: que qm̄ nocte ardēt. Eolie ſiue fulcanie dicūturEx his quedaꝫ ab inicio nō fuerunt poſtea mari editeſunt: ⁊ vſqꝫ nūc ꝑmanent¶ XXI.Adhuc de eodem.Ardis hercule ꝓcreatꝰ: cū magna multitudīeIa libia ꝓfectuſ: ſardiniā occupauit: ⁊ ex ſud vocabl̓o inſule nomen dedit. Hec in africo marifacie veſtigii humani tam in orientem ꝙͣ in occidenteꝫlatior ꝓminet ferme paribꝰ lateribꝰ que in meridiem ⁊ſeptentrionem vertunt: terra patenſ in longitudine milia. c. xl. in latitudine. xl. In ea neqꝫ lupus: ſed ſolifugatm̄ anīal exiguū: hoībus ꝑnicioſum. venenū quoqꝫ nōnaſcitur ibi: niſi herba ꝑ ſcriptores plurimos ⁊ poetaſmemorata apiaſtro ſil̓is que hoībus rictus ꝯͣhit: ⁊ quāſi ridētes interimit. Fontes habet ſardinia calidos: infirmis medelam p̄bentes: furibꝰ cecitatē: ſi ſacr̄o datooculos aquis eius tetigerint. ¶ Corſice inſule exordiūincole ligures dederūt: appellates eam ex noīe ducis.Nam mulier quedā ligur corſa noīe cum thauꝝ ex grege quem ꝓpe littora regebat tranſnatare ſolituꝫ atqꝫ ꝑinterualla corꝑe aucto remeare videret. Cupiens ſcireincognita ſibi pabula thauruꝫ a ceteris digredientemvſqꝫ ad inſulam nauigio ꝓſecuta eſt. Cuiꝰ regreſſu inſule fertilitatem cognoſcentes ligures ratibꝰ ibi profecti ſunt. eamqꝫ noīe ml̓ieris autoris ⁊ ducis appellauerūt. hec grece cyrne d̓r: a cyruo herculis filio habitataDe qua virgiliꝰ Cyrnea taxos. Diuiditur aūt a ſardinia. xx. miliū freto cincta: liguſtici equoris ſinu ad ꝓſpectū ytalie Eſt aūt multis ꝓmontoriis anguloſa gignēſlet iſſima ꝑabula: ⁊ lapidem quem cacocitem greci vocant. ¶ Ebolus inſula eſt hiſpanie dicta ꝙ a zomo nōꝓcul ſit: quaſi eboſos: cuiꝰ terrā ſerpētes fugiūt. Huicꝯria eſt colubraria: que referta eſt anguibꝰ ¶ Baleareſinſule hyſpanie due ſunt: affroſiades ⁊ gennaſides maior ⁊ minor. vn̄ ⁊ eas vulgus maioricā ⁊ minoricā nuncupat. In his primū inuentꝰ eſt vſus fundaꝝ: quibꝰ lapides emittūtur. vn̄ ⁊ baleares ſunt dicte Galin enimgrece emittere d̓r: vn̄ ⁊ baliſta quaſi miſſa ⁊ fundibalūUirgiliꝰ. Balearis verbera funde. Commune eſt inſulis vt ꝓmineant: vnde ⁊ loca eoꝝ ꝓmontoria dicunturSic ſaluſtius de ſardinia in oriente latior ꝓminet ꝙͣ inoccidente. ¶ Sygeum ꝓmunctoriuꝫ vel ꝓmontoriumaſie vbi helleſpontus aꝑtius dilatatur. dictum eſt aūtſygeum ꝓpter herculis taciturnitatē: qꝛ ꝓhibitꝰ hoſpicio a laomedonte troyanoꝝ rege ſimulauit abſceſſum.⁊ inde ꝯͣ troyam cū ſilencio venit: qd̓ dr̄ ſyge ¶ Maleūpromontoriū grecie: quod intrat mare: ⁊ ꝑ milia quinqͣginta protenditur. vbi vnda ita ſeua eſt: vt ꝑſequi nauigantes videatur. hoc aūt promontoriū a Maleo regearginoꝝ nomen accepit ¶ Peloꝝ promontoriū ſiciliereſpiciens ad aquilonem ẜm Saluſtiū: dictuꝫ a gubernatore hanibalis illic ſepulto. ¶ Pachinum promōtoriū ſicilie auſtrū expectans ab aeris craſſitudine dictūNam ibi aer eſt craſſus ⁊ pinguis: auſtro enī perflatur¶ Lilibeum promontoriū ficilie ſolis occaſuꝫ intendēsvocatum ab eiuſdem nomīs ciuitate que ibi ſita eſt.¶ Borion promontoriuꝫ numidie vocatum eo ꝙ aquilonem intendat. Thalpis hiſpanie pormontoriū. ⁊cͣ.¶ XXII.¶ De tempore et curſu eius ¶ Actor

Icto de locis habitabilibꝰ: reſtat dicenduꝫ detꝑibus: quibꝰ videlꝫ decedendo ac ſuccedendocontinue decurrit humana generatio: diuerſisetatum ſpaciis annorumqꝫ volumībus. Eſt enī tempꝰvt alias dictū eſt. morā rerū mutabiliū. Uel ẜm areſtotilem nūerus motus ſcd̓m prius ⁊ poſterius. vel ſcd̓mAuguſtinū. Creature motus ex alio in aliud conſequētibus rebus ſcd̓m ordinatōem conditoris oīa que creauit admīſtrantiſ. Potius ergo tempꝰ a creatura ꝙͣ a tēꝑe cepit creatura ꝙͣuis ⁊ ip̄m tꝑꝰ ſit creatura Ab eternitate ſiqͥdeꝫ vbi nullū eſt tꝑs fabricātur tꝑa et modi ficātur ⁊ ordinātur ip̄am eternitatem imitātia: dum celiconuerſio ad eadem redit: et celeſtia corpora ad idemreuocantur: diebuſqꝫ ac menſibus et annis: ac luſtrisceteriſque ſyderum orbibus equalitatis ⁊ vnitatis ordinatio legibus obtemperat. Sic enim. vt ait idem.Auguſtinus. dei legibus in eua ſtantibus: inſtabilis rerum mutabilium motus ꝑturbatus eſſe non ſinitur freniſqꝫ circūeuntiū ſcl̓oꝝ: ſemꝑ ad ſil̓itudinē ſtabilitatisreuocatur. Itaqꝫ ſicut forma noſtre vocis emiſſa preterit: ſilencioqꝫ ꝑimitur: ⁊ cum ſermo noſter ex verboꝝ p̄tereuntiū deceſſione ac ſucceſſione ꝑagitur: et moderatis ſilentioꝝ interuall̓ decenter ſuauiterqꝫ diſtīguitur:ita ſe habet etiā tꝑalium nature voluminuꝫ infima pulcritudo vt rerū tranſitu ꝑagatur ⁊ morte naſcentiuꝫ diſtinguatur. Cuiꝰ videlꝫ pulcritudinis ordinē ⁊ modosſi caꝑe ſenſus noſter atqꝫ memoria poſſet: adeo mentisnoſtre conſiderationi placeret vt ip̄os quibꝰ diſtinguit̉defectus: nec vocare corruptōnes auderemꝰ. Quid autem in eiuſdem pulcritudīs ꝑte laboramꝰ: dum nos fluentia deſerunt tꝑalia que diligimꝰ: et peccatoꝝ penasluimus: et eterna diligere ꝯmonemur. ¶ XXIII¶ De tribus ſeculi temporibusUnt aūt hūano generi tria tꝑa ſcd̓m tripliceꝫſtatum eius diſtincta: videlꝫ ante legem: et ſublege: ⁊ ſub gr̄a. Primo enī poſt lapſuꝫ dimiſſuſeſt homo ſibi vſqꝫ ad temꝑa Moyſi: ⁊ vtebatur tantūmodo lege naturali Poſtea vero per Moyſen data eſtlex ſcripta: qua hūana illumīaretur ignorantia. Tandēvero dei filius miſſus eſt: qui qd̓ lex vtraqꝫ nō poteratſalutem hoībus daret. Magnoqꝫ dei cōſilio factū eſt:vt nō poſt hoīs caſum ilico lex daretur: vel dei filiꝰ mitteretur. Niſi enī hoīs ſuꝑbia vires ſuas prius exꝑiretur: ſui libertati arbitrii ſufficientiā arrogaret: ⁊ legeꝫſuꝑflue datam: et dei filium fruſtraᵇ veniſſe iudicaret.Ne igitur detrahendi vel murmurādi occaſionem haberet: reliquit eum deus prius in libertate arbitrii ſublege naturali: vt ſic vires ſue nature cognoſcerꝫ: vbi cūdeficeret: nec ſic humiliauit ſe ad poſcendū gr̄am: ſedſuꝑbe legem ſcriptam legi nature adiunctam ſibi ſufficere putans clamabat: Non deeſt qui impleat: ſed quiiubeat. Vt ergo ⁊ de ipſa conuinceretur: an̄qͣ filiū mitteret pater: legem ſcriptam dedit: que peccati morbumdetexit: non conſumpſit Qua data etiam morbus inualuit: ⁊ infirmitas eſt aucͣta: non legis ſed nature vicio:et dyaboli inſtantia. Talis eſt enī ⁊ carnalitas noſtra:vt ardentius deſideret prohibita: quibꝰ nō memoratisiaceret quaſi ſopita. Actum eſt hoc diuina prouidētiavt ſic homo cognita vtriuſqꝫ legis inſufficiētia: et īfirmitate ſua clamaret ad medicū: et quereret gr̄e auxiliūEt ita factū eſt: multiplicate ſunt enī infirmitates eoꝝpoſtea accelerauer̄t ad medicū: hic eſt ille ſamaritanusqui per formā ſerui et compaſſioneꝫ languido appropiauit: eiuſqꝫ vulnera ſanauit quem ſacerdoſ et leuita inaniter ꝑtranſibant: qꝛ ſacerdotiū et lex vetus neminemad ꝑfectum adduxit. Hic eſt etiā omnipotens ſermo: qͥdum mediū ſilentium tenerent omnia: venit a regali ſolio. Primū enī ſilentiū fuit ante legem. ſcꝫ ignorant ia