Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Triceſimūſtercius

na inſula eſt indie ſubiacens ad eurum: ex qua occeanꝰindicus incipit: patens in longitudine octingentis ſeptuagintaquinqꝫ milibus paſſuum: in latitudine ſexingentis. xxv. milibus ſtadioꝝ. Scindit̉ amne interfluotota margaritis repleta gemmis. ꝑs eiꝰ beſtiis elephantis repleta ē: ꝑtē vero hoīes tenēt. Hoīes aūt ibimaiores vltra oīm menſura: rutilis comis: ceruleiſ oculis: acutioris ſoni. Nullo lingue ꝯmercio alteri generiſociantur. Cum negociatoribꝰ alijs in ripa flumīs merces opponūt: ac vix complacitas mutuant. Etas illisvltra humanā fragilitateꝫ prolixa eſt: vt immature pereat: qui centenariꝰ moritur. Nulli diem ſomnus: annona eodem ſemꝑ tenore: edificia humilia paruaqꝫ: vitem neſciūt: redūdant pomis: culturas venatꝰ amāt:videlꝫ tigridum et elephantoꝝ. Piſcatōnibus delectātur: preſertimqꝫ teſtudinū: quaꝝ ſuꝑficie domos familiarū capaces operiūt. In hac inſula dicūt in vno ānoduas eſſe eſtates: duas hiemes: bis floribꝰ vernarelocū. Tyle eſt inſula indie: virens omī tꝑe foliis. hucuſqꝫ occeani inſule XVIII. De inſulis maris magni ſcꝫ mediterraneiTem ſunt alie inſule: que ab elleſpōto vſqꝫ adgades in mari magno ſunt cōſtitute Ciprusinſula: a ciuitate cipro que in ea eſt nomen accepit. Ipſa eſt paphon veneri conſecrata: in carpaciomari vicina auſtro: famoſa quondā diuitiis: maximeeris. Ibi em̄ pͥma inuentio huiꝰ metalli fuit vtilitas. Creta inſula grecie ꝑs eſt ingens ꝯͣ peloponenſem:dicta a crete quodā indigena: quem aiūt vnū cretarūfuiſſe a quibꝰ iupiter ibi abſconditꝰ eſt enutritus Eſtaūt inſula grecie inter ortū ſolis occaſum longiſſimotractu porrecta: a ſeptentriōe grecie eſtibus: ab auſtroegiptuis vndis perfuſa. Fuit auteꝫ quondā centū vrbibus nobilis: vn̄ hec centopol̓ dicta eſt. pͥma remis ſagittis claruit. pͥma lr̄is iura finxit: eq̄ſtres turmaspͥma docuit. Studiū muſicū ab ydeis dactil̓ in ea inceptum eſt. Capris copioſa: ceruis eget: lupos vulpesaliaqꝫ feraꝝ noxia nuſꝙͣ gignit. Serpens nulla ibi: nl̓la noctua: ſi inuehatur ſtatim moritur. Larga eſt aūtvitibus arboribus. Diptānus herba in creta naſcit̉: alimoſa: que morſa diuturnā famē ꝓhibet Sfalāgoſaūt venenatos gignit: lapidem qui ydeus dactilꝰ d̓r. Abidos inſula eſt in europa ſuꝑ elleſpontū poſita:anguſto ꝑiculoſo mari ſeꝑata: ab ydos grece dicta: ſit introitꝰ elleſponti maris: in xerſes ponteꝫ ex nauibus fecit in greciam tranſiit. Choos inſula eſt adiacens ꝓuincie attice in qua ypocrates medicꝰ natuseſt que vt varro teſtis eſt, arte lanificii pͥma in ornamētum feminaꝝ inclaruit. XIX. De cicladibusIclades grece quondā infulas inde autumāt¶i orbem: tn̄ circa delum ſite ſunt. Nam orbeꝫdictas: licet ſpaciis longioribꝰ a delo ꝓiectecidon greci loquūtur Quidā vero in orbē digeſteſed propter ſcopuloſ qui circa eaſdem ſunt dictas ciclades putāt. Ne in eleſponto inter egeū et maleum mareconſtitute: circumdantur etiam myrtheo pelago. Sūtautem omnes numero. liii. tendentes a ſeptentrione inmeridiem per milia quingenta. ab oriente in occaſumper milia ducenta. Metropolis earū rhodus. Deloseſt inſula in medio cicladum ſita: dicta a delos fertuiqꝛ poſt diluuiū qd̓ ogigi tꝑibus notatur cuꝫ orbeꝫ multis menſibꝰ continua nox inumbraſſet an̄ omēs terrasradiis ſolis illumīata eſt. ſortitaqꝫ ex eo nomen: prima viſibus manifeſta fuiſſet. Naꝫ delum greci manifeſtum dicunt. Ipſa eſt ortigia: eo ibi primū viſe ſūtconturnices aues: quas greci ortigias vocant. In hacinſula: latōna enixa eſt apollinem dyanam. delos aūt

et ciuitas inſula dr̄ Rhodus cicladum prima eſtab oriente in qua roſe capitulum d̓r eſſe inuentuꝫ: dumibi ciuitas ꝯderetur: ex quo vrbs inſula rhoduſ eſtappellata In hac vrbe ſolis coloſſus fuit ereus: ſeptuaginta cubitoꝝ altitudine. Fuerūt alij centū numeroin eadem inſula colofſi minores. Fertur aūt quondamhec inſula adeo magno terremotu concuſſa fuiſſe: vt labentibus in illis tectis. ingens quoqꝫ ille coloſſus rueret Thenedos vna ex cicladibꝰ ad ſeptentrionē ſitain qua olim ciuitas athene quondā condita eſt. Undenomen vrbis illius vel potius inſule fuit. Nam thenes ille infamatꝰ: cum nouerca ſua cōcubuiſſet: fugiens in hanc inſulam vacuam cultoribꝰ obtinuit. vnde thenedos inſula dicta eſt. Sic cicero inquit Thenenipſum cuiꝰ ex noīe thenedos noīatur Naxon inſulacicladum a dyoniſio dicta quaſi dyanaxon fertilitate vitium vincat ceteras. Eſt aūt a delo deceꝫ octomilia paſſuū ſeꝑata ex qua olim iouis fertur aduerſustitanas fuiſſe ꝓfectuſ. Melos ex nūero cicladū vnaoīm inſulaꝝ rotundiſſima: vnde nūcupata. Carpatos eſt vna ex cicladibꝰ a meridie poſita ꝯͣ egiptū a quacarpatiuꝫ mare eſt appellatū: vocata ꝓpter celereꝫ fructuum maturitatem. Eſt enī inter egiptū rhodū. Exhac inſula ducūtur carpaſie naues magne ſpacioſe Cytherea vna eſt ex cicladibus a ꝑte occidua: vocata ibi ſit venus orta cuiꝰ antea porfiris nomen fuit.Icaria eſt vna de cicladibꝰ: que icarico mari nomēdedit. Hec inter ſamum mychoniū ꝓcurrentibꝰ ſaxisinhoſpital̓ eſt: null̓ ſinibꝰ portuoſa. Dicitur aūt ycarum cretenſem ibi naufragio interiiſſe: de exitu hoīsimpoſitū nomen locoXX.De ceteris inſulis magni maris.Iſtoria dicit ex iaſone natuꝫ fuiſſe phiomelūet plutum: ex philomelo pareātem genitū: quide ſuo noīe paron inſulam opidum appellauit. Prius aūt minoīa: deinde paros eſt dicta: De quaUirgiliꝰ. Niueumqꝫ paron̄. Gignit enī marmor cādidiſſimū: qd̓ parium dicunt̉. Mittitqꝫ ſardem lapidem:marmoribꝰ quidem p̄ſtantiorem: ſed inter gemmas viliſſimū. Chyon inſula ſyra. Syri em̄ maſticem: chyon vocant. Samo inſula eſt in mari egeo: vbi nata ēiuno ex qua fuit ſibilla ſamia pytagoras ſamiꝰ a quophiloſophie nomen inuentū eſt. In hac inſula repertaprius fictilia vaſa tradūtur: vn̄ vaſa ſamia appellataſūt Sycilia a ſycano rege ſicania dicta ē: deīde a ſicl̓ofratre ſicilia: ytali prius aūt trinacria dicta ꝓpter triaacria .i. ꝓmontoria: peloꝝ: pathinū: libeū. hec ab ytalia exiguo freto diſcreta africū mare ꝓſpectans: terrisfrugifera: auro abundans: cauernis tn̄ fiſtulis penetrabiliſ: ventiſqꝫ ſulphure plena. Un̄ ibi ethne montis extant incendia. In cuiꝰ freto ſcilla eſt caribdis:quibꝰ nauigia aut obſorbent̉ aut collidūtur. Fuit autēqͦndaꝫ ꝓpriā pr̄ia ciclopū: pꝰ ea nutrix tyrannoꝝ: frugum fertilis ac primū terris omnibꝰ cōmiſſis ſemībusaratro ꝓſciſſa. Principem vrbium ſyracuſas habet: etfontem aretuſam: alpheū fluuiuꝫ magnoꝝ generatorem equoꝝ. In ea inſula primum eſt inuenta comedia:achatem lapidem ipſa primū ex achate flumīe protulitParturit mare eius coralliū: gignit ſales agrigentinos: in igne ſolubiles: crepitātes in aquis. Omīs ambitus eius clauditur ſtadioꝝ trium miliū. Saluſtiꝰ autem dicit italie cōiunctā ſiciliam fuiſſe: ſed mediū ſpacium impetu maris diuiſum anguſtiā ſciſſum. Tapſuꝫ inſula ſtadis. x. a ſicilia remota iacens et planiorvn̄ et nuncupata: de qua virgiliꝰ. Tapiumqꝫ iacentem Ęolie īſule ſicilie appellate ſūt ab eolo ypote filio quēpoete finxerūt regem fuiſſe ventoꝝ. Sed vt varro dicit rector fuit iſtarum inſularum et quoniam ex earum