LiberTriceſimūſprimus

iectum. id eſt. anima non ſit ex traduceHugo vbi ſupra.Ueritur aūt ſi anīe ex traduce non eſſe dicuntur: qūo filii peccato parentū obnoxii efficiunt̉Si enī caro ſola ſeminat̉: per ſolaꝫ vtiqꝫ carnēoriginale peccatū traducit̉. Qd̓ ſi veruꝫ eſt: duo nobisquerenda occurrūt: vnū ſcꝫ qūo per ſolam carnem ſineanīa peccatū a patre in filiū tranſeat. Alterū qūo anīailliꝰ peccati qd̓ per ſolam carnem ⁊ in ſola carne deſcendit: ꝑticeps fiat. Nam caro ſine anīa qūo peccatū hr̄epōt que ſine anīa oīno peccare nō pōt. Qd̓ enī in carnealiqn̄ non fuit: ex carne illud poſtmodū anīa nō accepitDuo quideꝫ vicia hūana natura a pͥma ſua corruptōeconcepit. Quoꝝ vnū .i. ignorātia boni mentem infecit.Alteꝝ .i. cōcupiſcīa mali carnem maculauit. Ignorantia pena fuit elationis. concupiſcentia effectus mortalitatis. Ita quattuor mala in homīe apparent. ſuꝑbiamentis culpa tm̄. mortalitatis carnis pena tm̄ Ignorātia culpa ⁊ pena in mente Cōcupīa culpa ⁊ pena in carne: ꝓpter elationē animꝰ obſcuratꝰ eſt per ignorantiā:ppter mortalitatē caro emollita eſt per concupiſcentiāQuia vero caro mortalitate percuſſa eſt: ipſa ſui lāguoris infirmitate diſſoluta. extra menſuraꝫ prime diſpoſitionis deſideria ſua extendit. Hec eſt enī ipſa que carnis concupiſcentia vocatur. naturalis ſcꝫ appetitus ſiue affectus ordinem tranſgrediens: qn̄ mouetur ad eaque nō debet. menſurā tranſcendens: vel qn̄ mouet̉ alit̓ꝙͣ debꝫ. Sic igitur culpa prima ⁊ pena vltima duo media orta ſunt culpa ⁊ pena quibuſ peccati originaliſ radix conſiſtit. Quia igitur caro hūana a parentibus cūmortalitate ſeminat̉: ipſi mortalitati infirmitas cā eſt:quā ſequitur concupiſcendi neceſſitas. Igitur cā culpecorruptio mortalitatis eſt. Culpa ꝯcupiſcētia eſt. Actꝰculpe concupiſcere. Cauſa culpe radix eſt: culpa ipſa arbor. Actus culpe ip̄e fructꝰ. Non itaqꝫ naſcentes ſinevicio ꝓpterea eſſe exiſtiment̉: qꝛ nō ꝯcupiſcūt: qꝛ radicitus vicium cōcupiſcētie in ipſis eſt: ꝓpter quod poſteacum oꝑantur: ꝯcupiſcūt. Ignorātia aūt nō ꝓpterea vicium in eis eſt: qꝛ cū naſcūtur veritatē non cognoſcūtNaſci quippe ſine cognitōe natura eſt non culpa: ſꝫ invicio naſci quo poſtea a cognitione veritatis impediat̉culpa eſt non natura. Hoc aūt viciū in corruptione carnis eſt ſenſus carnaliſ: Qui ſi integritatē ſua hr̄et: prouectus ⁊ exercitatꝰ iudicium veritatis per ea que forisvidentur ſine labore cōcipet. Quia vero ex carne corrupta integritate ſua pͥuatus eſt: purā ſine ꝯfuſione erroris haurire nō poteſt. In carne igitur mortali ex ſenſualitate corrupta naſcitur viciū ꝯcupiſcētie: ex ſenſu corrupto vicium ignorantie. Ibi qꝛ appetitꝰ querende neceſſitatis vltra menſurā ſe extendit. hic aūt qꝛ inſtrum̄tum ꝯcipiende veritatis ab integritatis vigore deficitConſtat ergo qꝛ ratōnaliſ anīa corꝑi hūano infuſa necvoluntate corrūpitur ne peccatū ſit actuale: nec neceſſitate ne viciū ſit imputabile: non itaqꝫ maluꝫ illi eſt autnala voluntas: qꝛ necdum velle cepit. Aut etiā opꝰ malum: ſed ꝙ talis eſt que niſi per gr̄aꝫ adiuuetur: neqꝫ cogͣnitōem veritatis percipere: neqꝫ cōcupiſcentie carniſſue poſſit reſiſterel.XC.¶ Ꝙ non ſolum originale ſed etiam actualia peccata et culpe ſunt et pene¶ Gloſa vbi ſupra.Orro de qͥbuſdā ab apl̓o ad rōanos dr̄: ꝙ mercedem erroris ſui quaꝫ oportuit in ſemetipſisreceper̄t: vt videlꝫ crimina criminibꝰ vindicētur: ⁊ ſupplicia peccātiū nō tantūmodo ſunt tormenta:ſed etiā vicioꝝ incremēta. Iudicio nanqꝫ iuſtiſſimi deitraditi ſunt in paſſiones ignominie: que fuerūt eis peccatoꝝ p̄cedentiū pene: ſed qm̄ iſtas penas pauci videt̉

propter hoc apl̓us eas ibi maxime ꝯmemorat: ⁊ multaque peccata ⁊ pene ſunt enūerat. Inter primū eniꝫ apoſtaſie peccatū: ⁊ vltimā ignis penā: media que ſunt: etpeccata ⁊ pene ſunt ¶ Grego. in moral̓. Peccatū enimquod per penitētiā citiꝰ nō diluitur: ſuo pondere ad aliud trahit. ¶ Idem ſuper pͥmaꝫ ꝑtem ezechiel̓. omel̓. xi.Diſtincta nanqꝫ ſunt dei iudicia: ⁊ qui peccatoreꝫ diuexpectat vt redeat: nō redeūti ⁊ ꝯtēnenti ponit adhucvbi gͣuius impingat. peccatū quippe quod ꝑ penitentiam citiuſ nō deletur: aut peccatū eſt aut cā peccati: autpeccatū ſimul ⁊ cā ⁊ pena peccati. hoc igitur nobis cuꝫtremore ꝯſiderandū eſt: quō iuſtus deus cum p̄cedentibus peccatis iraſcitur: ꝑmittit vt cecata mens etiaꝫ inalijs labatur. Unde in geneſi legitur. Nondum impleta ſunt peccata amorreoꝝ. Dauid quoqꝫ ait: Apponeiniquitatē ſuper iniquitatē eoꝝ: ⁊ nō intrent in iuſticiam tuam. Nec tn̄ cor peccantis dn̄s obdurat: ſed obdurare dicitur: cum ab obduratōe non liberat. Et cuꝫ patientiā eius gr̄e nos ad augmentū vertimꝰ culpe. hocipſum tempꝰ quod ad parcendū pie diſpoſuit: diſtrictiꝰad ferendum vertit ¶ Actor. At ex p̄dictis videtur ꝙpeccatū inquantū peccatum ſit a deo: cum omnis penaſit a deo: iuxta illud amos. Nō eſt maluꝫ in ciuitate qd̓non faciat dn̄s. Dicit etiā Auguſtinus ꝙ qꝛ noluit homo peccatū vitare cum potuit: inflictuꝫ eſt ei non poſſecum velit. Ex quo patet ꝙ a deo ſit inflicta ꝓnitas peccantiuꝫ que cā eſt ipſiꝰ peccati. Illam itaqꝫ ꝓpoſitōempeccatum eſt pena peccati diuerſimode exponūt diuerſi. Quidam enī aiunt: ꝙ peccatū ſequens ideo dicit̉ pena p̄cedentis peccati: qꝛ pena ꝓueniens ex ſequenti ſcꝫcorruptio naturaliū: ⁊ debilitatio: eſt inflicta ꝓ p̄cedēti⁊ ſic ſumitur peccatuꝫ ꝓ pena peccato adiuncta: ⁊ actiue ſumitur pena. Aij vero dicunt: ꝙ ip̄m peccatū eēntialiter eſt paſſiue pena peccati. id eſt. punitō ꝓ peccatop̄cedenti: vt ꝓ. nō ſit cauſale: ſed occaſionale Et dicuntꝙ inquantū eſt pena bonum eſt: non tamen in ſe bonuꝫeſt. Aliqui dicunt ꝙ ibi conſequens ꝓ antecedente ponitur ſub hoc ſenſu: Peccatum eſt pena peccati. ideſt. ſubtractio gratie que ſequitur ex peccato eſt penap̄cedentis peccati. Similiter ⁊ intelligitur illa: peccatūeſt ca peccati. id eſt. ſubtractōnis gratie qua ſubtractadefacili cadit homo in aliud peccatum. ſicut homo debilitatus infirmitate corꝑis: defacili cadit in lubricumHec igitur eſt imꝓpͥa peccatum eſt pena. Si autem obticitur ꝙ peccatū eſt corruptō naturaliū: que eſt pena. ⁊etiam mors anime: poteſt dici ꝙ dicitur corrupto: quiacorrumpit: non ꝑ modum efficiendi: ſed ꝑ modum deficiendi vel impediendi animā: ne vera lux influat ſuꝑ illam. Nec eſt ſimile de morte corꝑis: quoniā illa eſt violenta ⁊ a deo inflicta. mors aūt anīe que eſt peccatum:eſt voluntaria. Et ideo non eſt ꝓpͥe pena: nec eſt morsanime ꝑ eſſentiā ſed ꝑ cām: qꝛ repellendo ab illa veraꝫlucem ⁊ viuificā mori facit eā. Dicitur etiā peccatumamaritudo ꝓpter amaritudinē annexā que dr̄ pena innata. Eſt enī triplex pena: videlꝫ pena contracta: vt illa multiplex que ꝯͣhitur ab originali culpa. Item penainnata que eſt amaritudo mentis naturaliter cōſeq̄nsex culpa: vt pudor ⁊ timor: ac remorſus ꝯſcientie vel ſimilia. Item pena illata: vt illa que infertur a deo vl̓ abhomine vel dyabolo.XMI¶ De peccati diuiſionibus. et prīo de ſeptēviciis capitalibusEccatū ergo pͥmo diuiditur ī originale ⁊ actuNale. poſtmodū actuale in duo ſubdiuiditur: veīale ſcꝫ ac mortale. mortale in delictū ⁊ ꝯmiſſuꝫ.delictū in duo ſcꝫ ignorantiā ⁊ omiſſionē. Ignorantiap̄cipue culpabilis eſt in ſacerdotibꝰ. p̄latis. ⁊ ducibusqui maxīe tenentur ſcire: ⁊ quoꝝ officiū eſt īterrogatoſ