LiberTriceſimūſprimus

nati per ſacr̄m redemptionis regenerantur culpa tollit̉vt iuſtificent̉. pena vero remanet vt exerceātur: ip̄mqꝫpeccatū originale: quod in pr̄ibꝰ per regeneratiōem deletū eſt ꝙͣtū ad culpā qꝛ tn̄ remanet ad penā: ad illos qͥgenerāt̉ tranſiens nō ſolū ꝯſiſtit ad penā ſed etiā īputatur ad culpā ¶ Actor. Uerū dubitare pōt hic aliquisde illa ſententiā ezechiel̓. Anima que peccauerit ipſamorietur: ⁊ filiꝰ nō portabit iniquitatē patris. Ex hocenī videtur: ꝙ ꝓ peccato ade iniuſte filii puniātur. Adhoc aūt dicimꝰ ꝙ nunꝙͣ pro peccatis parentū puniunt̉filii pena eterna ſenſibili: ſꝫ tn̄ pena tꝑali vel pena eterna damni. Dicunt etia quida ꝙ nulla pena punit deuſtantūmodo pro parentū peccatis: ⁊ ꝙ paruuli nō puniuntur pro peccato ade: ſed ꝓ ſuo originali quod dicūtaliud eſſe a peccato ade: ſed ꝯͣctum a peccato ade. imonec puniūtur. vt dicūt. pro originali ſuo ꝓprie loquēdoqm̄ ipſum originale nec malum eis infert: nec aliquidbonū prius eis habitū aufert. Sed dicūtur interp̄tatiue ꝓ eo puniri: quia bonū aliquod haberent quod nonhabēt ſi nō eſſet originale: ſcꝫ viſionē dei. Simil̓r dicūtde filiis uatis poſt ꝯmiſſum crimen leſe maieſtatis: ſedprima opinio eſt ꝯmunior: ⁊ videtur eſſe verior. Itaqꝫde paruul̓ ſodomitaꝝ filiis dicimus ꝙ non ſunt punitipena eterna pro parentū peccatis: ſed tantūmodo temporali ſcꝫ morte corꝑis. vel poſſumꝰ dicere ꝙ non ſuntpuniti ꝓprie loquendo qn̄ cremati ſunt: ſed potius perhoc miſericorditer a gehenne incendio liberati. Sicutſi aliquis puerū de periculo maris per capillos eriꝑetlicet puer dolorem ſentiret: non tn̄ diceretur illum punire: ſed potius liberare. Unde Auguſtinꝰ ſuꝑ geneſim.vbi agitur de illo incendio ſodomitaꝝ: Prouiſuꝫ eſt inquit pueris ſodomoꝝ: ne diu viuentes exempla patruꝫſequerētur: ⁊ ſic gͣuiꝰ punirentur ¶ CXXXVII.¶ De moderatione diuine ſententie in hac¶ Hugo vbi ſupra.parte.Unc quidem peccata parentū actualia nō trāſeunt ad filios: ſed origīale tantūmodo: quodceteris oībꝰ tātomaius fuit: qͣnto p̄ ceteriſ omnibus natura ipſam mutare potuit. ¶ Actor. Si ergoqueritur: cur alioruꝫ peccata nequāꝙͣ in poſteros ſicut⁊ peccatū ade cū pena ſua tranſfundūtur Ad hoc rn̄detur: qꝛ ſic nimia ⁊ intolerabili ſarcina peccatoꝝ ac penarum paruuli gͣuarentur: ſicut ab auguſtino in encheridion tangit̉. Qd̓ vtiqꝫ non pateretur diuina miſcd̓iaQuia nunꝙͣ obliuiſcitur miſereri deꝰ: nec continet miſericordias ſuas in ira ſua. Ideoqꝫ poſuit metā in hūane nature corruptōe: vt ampliꝰ non corrūperetur peccatis alioꝝ: iam corrupta per peccatum ade. Alia quoqꝫratio aſſigͣri pōt ex ꝑte ipſiꝰ hūane nature: quia iā nonerat ſuſceptibil̓ alteriꝰ corruptōnis exquo ſufficientercorrupta fuit per peccatū ade. Nam ⁊ pannꝰ ſufficienter mādefactꝰ iam nō eſt ſuſceptibil̓ alteriꝰ madefactionis: nec aqua iam calefacta ſuſceptibil̓ eſt alteriꝰ calefactōnis. Ipſa tn̄ natura quia de nichilo eſt: poſſet omīocorrūpi ⁊ in nichilū redigi: ſed deus nullatenꝰ ꝑmittettale quid: vtpote: qꝛ nichil odit eoꝝ que fecit. Terciaetiā ratio aſſignatur ex parte ipſiꝰ eiuſdem nature: ſcilicet eius nouitas: ꝓpter qua tunc corruptōnis firmiusſuſceptibil̓ erat. Cuiꝰ exemplū in ſpeculo pōt apparerequia dum nouū eſt facile inficitur ex viſu mulieris mēſtruate. Cum aūt vetus eſt iam infici non pōt. vt dicitareſtotiles. At hec ratio vltima videt̉ quaſi nulla. Nā⁊ ſi nunꝙͣ homo vſqꝫ modo peccaſſet: ac modo peccarꝫeque inficeretur eius natura nunc ſicut et tunc. Sꝫ fortaſſe videbitur alicui p̄dictis eſſe ꝯͣria illa dn̄ica in exodo ſententia. Ego ſuꝫ inquit deus zelotes: viſitans iniquitates patrū in filios: vſqꝫ in terciā ⁊ quartaꝫ generationē. At vero dicit hieronimꝰ ꝙ loquit̉ ibi de filiis

qui peccata parentū imitantur: qui vtiqꝫ non puniunt̉quia parentes peccauer̄t: ſed qꝛ ipſimet peccatū parentum imitātes deliquerūt: qd̓ etiā ibidem innuitur cumſubiungitur: His qui oderūt me. Sed ſcd̓m hoc queripoterit: cur ibi mentionē de patribꝰ facit: cū nō illi ſolimali ſint ac pena digni: quia peccata imitātur patrumſed omnes etiā illi qui imitātur quorūcunqꝫ malorum.Iuxͣ hoc etiā merito queritur: cur d̓ tercia ⁊ quarta generatōe mentōem facit: cuꝫ in qualibet generatōe ſintrei qui peccata patrū imitātur. Ad hoc aūt dicimꝰ: ꝙideo patres noīat ſpāliter: quia filii maxime ſolent imitari patres cum eoſ maxime diligant natural̓r: ideo vero ꝯmēorat: terciā ⁊ quartā generatōem: qꝛ ſolent tamdiu interdū viuere patres: donec habeāt filios tercios⁊ qͣrtos .i. ꝓnepotes ⁊ adnepotes: qͥ vidētes iniqͥtatespatꝝ ꝑ imitatōeꝫ ſeſe faciūt heredeſ ip̄oꝝ Itaqꝫ iudein̄ ſunt puniti captiuitate babiloīca vl̓ romana ꝓ peccatis patrum ſuoꝝ: niſi qꝛ imitati ſunt ea: ⁊ gͣuius etiamꝙͣ illi peccabant: Iuxͣ illud: Et vos implete menſurampatrū veſtroꝝ. Illi etiā qui nunc per orbem diſꝑſi ſuntmultiſqꝫ miſeriis afflicti: nō puniūtur pro peccato patrum ſuoꝝ qui chriſtū interfecerūt: ſed pro ſuo quo male credunt: ⁊ male viuūt.¶ LXXXVIII.¶ Quid ſit peccatū originale Hugo vbi sͣRiginale peccatū dupliciter intelligi pōt: ſiuevidelꝫ illa pͥma hoīs inobedientia: que peccatorum oīm ſubſequentiū origo extitit: ſiue viciuꝫillud cū qͦ ab illo traducto vniuerſioriūtur. Et duplicicorruptiōe naturam inficit. ignorantia ſcꝫ mentem. etconcupīa carnem. hec duo mala in pͥmo quidem parētefuer̄t pena culpe p̄cedētis: ⁊ pena actual̓. In nobis autem culpa pene ſubſequentis: ⁊ culpā ſiml̓ ⁊ pena originalis. Illud aūt peccatū quod in illo originale dicitur:actuale illiꝰ fuit qꝛ ꝓfecto qui peccatū naſcendo nō traxit: peccatū non habuit: niſi qd̓ agēdo ꝑpetrauit. Nosaūt qui ab illo naſcendo originē traximꝰ: qd̓ illi actuale fuit originale habemꝰ. Natura enī noſtra corruptionem quā in illo ꝑ illiꝰ actionē concepit: ꝑ noſtrā ſolumad nos natiuitatem traduxit. In illo quippe ſpūſ ꝯͣ creatorem tumens ꝑ ſuꝑbiā obedientiā nō tenuit: ⁊ iō creator ad vlciſcendā iniuriā ſuā ſpūm qͥdem ignorantia:carnem vero concupiſcentia damnauit: vt in ſe bonumagendo non videat. In carne aūt ſua malum agere cōcupiſcat. Hec duo vicia ad puniendā ſuꝑbiam homīsiuſte conformātur: Ignorātia quidem duꝫ ab ipſo ſubtrahitur lumen veritatis. Concupīa vero dum caro ꝑcutitur pena mortalitatis. Si ergo querit̉ quid ſit originale peccatū in nobiſ. intelligitur corruptio ſiue vicium quod naſcendo ꝯͣhimuſ per ignorantia in mente: ꝑconcupiſcīam in carne. Ꝙ ſi queritur quā iuſticia anime imputet̉ qd̓ nec ex creatōe accepit: neqꝫ ex voluntate perpetrauit: ſed ex ſola carnis ſocietate contraxit:quam ſocietatē non ip̄a ſuo arbitrio vēdicauit: ſed precepto ⁊ diſpoſitōe ſui creatoris ſuſcepit. Nos tn̄ id qd̓veruꝫ eſt ꝓfiteri oportet: iuſticiā diuinā in hoc rep̄henſibilem quidem eſſe: ſed ꝯp̄henſibilē non eſſe. Nam hiqui dicunt deum a pͥncipio propoſuiſſe aīas corporibꝰviuificādis ſociare: ⁊ corpoꝝ generatoꝝ officiū homīiniunxiſſe ⁊ ſic homo ſuum corpus corrupit: deus autēprepoſitū ſuum mutare non debuit: ratiōeꝫ diuīe iuſticie nō exponunt: qꝛ ſicut ad diuinā bonitateꝫ non pertinuit vt eas malas faceret: ſic nec ꝯuenire videbatur utapponeret illic collocare: vbi malas fieri neceſſe eſſetFide ergo magiſꝙͣ ratōne ſcrutari oportet. ¶ ActorHec aūt queſtio pleniꝰ ſoluta eſt in libro precedēti quieſt de vniuerſo: vbi ſcꝫ inter oꝑa diuīe iuſticie tactū eſtde originali peccato.¶ LXXXIX.¶ Qualiter tranſfundi poſſet cum eius ſub-