LiberCriceſimūſprimus

de lege reſpondere. Maxime vero excuſabilis eſt in furioſis. in dormientibꝰ. ⁊ in ebriis: qui ratōem habētesligatā: non valent inter bonū ⁊ malum diſcernere. Adomiſſionem vero ꝑtinet etiā negligentia. Commiſſumdiuiditur in ſeptem vicia capitalia: quoꝝ radix eſt ſuꝑbia. germina vero multiplicia. Ex ſuꝑbia quideꝫ naſcitur inanis gloria. Suꝑbus enī vult ab omnibꝰ laudari: vt poſſit ab omnibꝰ honorari. Ex his aūt inuidia: qꝛdum laus appetitur eadem alijs inuidetur. Ex hac iterum ira: qꝛ dum mens de aliena felicitate torquetur neceſſe eſt vt ⁊ oculus mētis per iracundiā turbetur. Exira aūt accidia: qꝛ dum mens inordinate turbatur: om̄ebonū ei in faſtidiū vertitur. Ex accidia vero auaricia:qꝛ dum turbata mens ⁊ triſtis nullam interius conſolationem ſentit: foris eaꝫ in terrenis per auariciā queritEx auaricia quoqꝫ gula qꝛ qd̓ auaricia ꝯgregauit gula depaſcit. Unde diuites ſolent eſſe guloſi: ſicut ille qͥepulabatur quotidie ſplendide Ex gula aūt luxuria: qꝛventer ⁊ genitalia ſunt vicina: ⁊ ꝓ vicinitate menbroꝝſequitur ꝯfederatio vicioꝝ. Ex his itaqꝫ viciis ſibiinuicem annexis quaſi cathena efficitur: vnde peccator ligatur ⁊ ad infernū trahitur. Suꝑbia quattuor hꝫ ſpēsIuxta illud. Ex ſe ꝓ meritis. falſo. plus omībꝰ inflant.¶ XoII.De peccato cordis etoris.Liter etiam peccatū diuidit̉ in peccatū cordisoris ⁊ oꝑis. Peccatū cordis in tria. ſcꝫ cogitationis. delectatōnis. conſenſus. Peccatuꝫ cogitatōnis ꝓprie eſt error qui triplex eſt. ſcꝫ error concupiſcentie. ⁊ īfidelitatis. ⁊ pͣui iudicii. Et ex errore ꝯſcīeorit̉ ꝑplexitas Ex p̄uo iudicio ꝑſonaꝝ acceptio que cōmittitur tripliciter. ſcꝫ in honoꝝ exhibitiōe. in pͣui iudicii executōe. in ꝓmotōne ad dignitates. Peccatū orismultiplex eſt. In ſermone enī requiruntur tria. ſcꝫ veritas. bonitas: equitas ⁊ rectitudo. Contra veritatē peccatur ī verbo tripliciter, aut qꝛ veritas violatur: quodfit ꝑ mendaciū Aut qꝛ contemnitur: qd̓ fit ꝑ periuriūAut qꝛ impugnat̉: quod fit per ꝯtentōem. Cōtra bonitatem vero dupliciter. ſcꝫ ꝯͣ honeſtatem. ꝑ ſcurrilitatē.Contra vtilitatē ꝑ vaniloquiū ⁊ multiloquiū ſiue garrulitatē. Contra rectitudineꝫ dupliciter. ſcꝫ in laude etvituꝑatōe. In laude: qn̄ laudat̉ nō laudandū: qd̓ fit dupliciter: vel in laude aliena ꝑ adulatōnem: vel in ꝓpriaper iactantiā. In vituꝑio ſil̓r: qn̄ vituꝑatur nō vituperandum: quod fit dupliciter. Aut enī vituꝑatur deusquod fit per blaſphemiam. aut ꝓximꝰ: hoc dupliciter:aut imp̄cando penam: quod fit ꝑ maledictū. aut improperando culpam: ⁊ hoc dupliciter: aut aꝑte: qd̓ fit ꝑ cōtumeliā: aut occulte: qd̓ fit per detractōeꝫ. Mendaciūtriplex eſt. ſcꝫ ꝑnicioſum. officioſum. iocōſum. Alitervero diuiditur in octo genera ẜm Auguſtinū. Periurium triplex eſt ꝯͣ tres comites iuramenti. ſcꝫ veritatē:iuſticiā. diſcretōem. Iuramentū quoqꝫ diuiditur ī aſſertorium ⁊ ꝓmiſſoriū: ſpontaneū ⁊ coactū: licitum ⁊ illicitum. Adulatio triplex eſt: ſcꝫ bonum nō habituꝫ alicuiattribuens: habituꝫ extollens: malum nutriens. Maledictum ſimiliter tripliciter: videlꝫ ſurreptōnis ex motuſubito. ſimulatōis nō ex anīo: ⁊ hec duo genera venialia eſſe dicunt̉. Terciū vero ſcꝫ odit: mortale eſt. Detractio fit ſeptem modis: videlꝫ bonū alteriꝰ negādo. ſuꝑprimendo. de pͥmendo. de p̄uando. maluꝫ occultū reuelādo. augmentando. ⁊ inueniendo. ¶. XAIII.¶ De peccato operis et primo de impietateque committitur in deum.Eccatū operis triplex eſt. impietas in deuꝫ. flaſgiciū in ſeipſum. facinꝰ in ꝓximū. Impietas ētriplex: aut enī fit derogādo diuine ſublimitatique attribuit̉ patri. aut veritati: que filio. aut ſanctita

ti: que ſpirituiſancto. Eius ſublimitati cui debetur honor derogatur tripliciter: videlꝫ aut cultū ei debitumalij impendendo: qd̓ fit ꝑ ydolatriā. aut cultū ei indebitum impendendo qd̓ fit ꝑ ſuꝑſtitōeꝫ iudaicā Aut a cultu ei debito retrocedendo: quod fit per apoſtaſiaꝫ: q̄ triplex eſt. Aut enī receditur a fide: ⁊ ſic eſt ꝑfidia Aut ap̄cepto: ⁊ ſic eſt inobedientia. Aut a religione ⁊ ſic eſtirregularitas. Inobedientia triplex eſt: tribus enī debemꝰ obedientiā ſcilicet pͥmo deo. de inde p̄latis. tercioparentibꝰ. Apoſtaſia irregularitatis fit multis modisvidelꝫ corona vel tonſurā dimittendo. vxorem ducēdo.veſtem religionis abiiciendo: ad ſcl̓m redeūdo. Ueritati diuine cui debetur fides derogat̉ tripliciter: videlicꝫaut ei ꝯͣdicendo: qd̓ fit ꝑ hereſim: vbi ꝯͣdicitur veritati.Aut ꝙ eius eſt ꝓpriū ſibi falſo aſcribendo. ſcꝫ futura p̄dicere: quod fit per diuinatōem. Aut mendaciiſ innitēdo: quod fit ꝑ ſortilegiū Diuinatio multiplex eſt: fit enīin corporibꝰ mortuoꝝ illa que dicitur nigromācia. Inigne: piromancia. In aere: aerimancia. In aqua: ydromancia. In terra: geomancia. Ad ſortilegiū ꝑtinet diuinatio ſortium: carmina vetularuꝫ: obſeruantia kalendaꝝ Ianuarii: quaſi in p̄ſagiū boni euentus futuri pertotum annū: ⁊ omīa hmōi ſuperſtitioſa Omnes quoqꝫligature ac remedia que medicoꝝ ꝯdemnat diſciplina.Ad hereſim vero ꝑtinet ſciſma. Sil̓r ſanctitati diuinederogatur tripliciter videlicꝫ aut ſanctitateꝫ falſo ſil̓. udo quaſi in eius deriſionem: qd̓ fit per ypocriſim. Auteius ſacra dona vilificando. id eſt. ſub vili precio ponēdo: quod fit per ſymoniā. Aut ei ſanctificata violandoquod fit tripliciter: videlꝫ aut violatōe ſacri loci: quodfit per ſacrilegiū ꝓprie. Aut ſacri temporis: qd̓ fit pertranſgreſſionem ſabbati ⁊ feriaꝝ. Aut ſacre rei ⁊ hͦ tripliciter: videlicꝫ aut rei quā ipſe dn̄s ſibi ſanctificauitvt ſunt decime ⁊ pͥmicie. Aut quā ipſe homo deo ſpōteconſecrauit: vt ſunt vota. Aut quā deo ſanctificari īſtitutio eccl̓iaſtica ſanxit: vel conſuetudo approbauit: vtſunt oblatōes ⁊ hmōi. Hec enī oīa retinere: eſt ſanctificata deo violare. Symonia tres habet differētias: vēditur enī aliquādo ſpūale: vt ſacr̄a. aliqn̄ annexū ſpūalivt prebenda. aliqn̄ ſpūale ⁊ annexuꝫ ſpūali: vt predicatio. Sacrilegiū ſil̓r tres habet differentias. Committitur enī qn̄qꝫ ratione perſone: vt cum clericus vel religioſus verberatur. qn̄qꝫ rōne loci: vt cum eccleſie velcimiterii īmunitas violatur. qn̄qꝫ vero rōne rei: vt cuꝫſacra vel ſacro vſui deputata vſurpatur. Sabbati violatio triplex eſt ꝯͣ triplicē requieꝫ vel ocium ſanctū. Eſtenī ocium ſanctū corporale: contra quod peccatur pͥmohoc modo: ſcꝫ die dn̄ico ſeruilia operādo Et eſt ſpūaleꝯͣ quod ſcd̓o modo: ſcꝫ mentis contēplatōneꝫ penitꝰ deſerendo. Et eſt ocium celeſte ꝯͣ quod tercio modo .ſ. abeius deſiderio torpendo: ⁊ in pn̄ti vita male ociando.Fractio voti duplex eſt: eſt enī votū ſimplex et ſolenne.XGIIII¶ De flagicio quod cōmittit homo ī ſeipſuꝫLagiciū triplex eſt: cum enī in corpore hūanoſit duplex vis ꝯſeruatiua: ſcꝫ vna ad conſeruationem indiuidui: hec eſt nutritiua Alia ad cōſeruatōem ſpeciei: ſcꝫ generatiua. Peccat homo in carne ſua. aut ex inordinatōe generatiue: ⁊ hoc ꝑ luxuria.aut nutritiue: hoc per gulam: ſed dupliciter. aut qͣntumad cibuꝫ: ⁊ ſic ingluuies ſiue guloſitas. aut quantū adpotum: ⁊ ſic ebritas. Guloſitas autē ꝯmittitur quinqꝫmodis: iuxta illud. Prepropere. lautē. nimis. ardenter.ſtudioſe. ⁊c. Luxuria quoqꝫ plures habet ſpecies. autenī cōmittitur in coitu naturali. aut ꝯͣ naturaꝫ. Si primo modo. aut in vxoreꝫ ꝓpͥam: qd̓ fit per immoderatūvſum vel amorē. Aut in aliā. et ſic aut in conſanguine a⁊ eſt inceſtꝰ. aut in exͣneam. Et tunc aut in virginē autin corruptā In virginē aūt dupliciter. aut illa ꝯſentiēte