LiberCriceſimūſprimus

ligno vite ſumeret: nunꝙͣ ꝓpter id mortem euaderet.Iō ſic intelligi pn̄t illa verba. videte ne forte ſumat. ⁊c̄Cauete vos angeli ne comedat de ligno vite quo indignus eſt: de quo ſi ꝑſtitiſſet comederet: ⁊ in eternū viueret ¶ Gloſa vbi ſupͣ. Emiſit ergo deus illuꝫ de paradiſo voluptatis: vt oꝑaret̉ terrā de qua ſumptꝰ eſt. id eſtin corꝑe mortali operado laboraret: ac ſibi redeūdi meritū collocarꝫ. Suꝑiora nēpe verba dei ſunt: hoc autēfactū ꝓpter verba dei ſecutuꝫ. Alienatꝰ eſt igitur a vita: non ſolum qͣm ſi ꝑſtitiſſet cū angelis accepturꝰ eratſed etiā ab illa quā in ꝑadiſo habebat: qͣſi excōicatꝰ vtdelꝫ a ligno vite: qd̓ pro ſacr̄o erat illi: ſicut in eccleſiaſolent hoīes a viſibilibꝰ ſacr̄is eccl̓ie diſciplina rēoueri¶ LXXXIIII¶ De appoſita cuſtodia ¶ Auguſtinꝰ vbi sͣ.Iecit ergo adam: ⁊ collocauit ante paradiſumvoluptatis cherubin ⁊ flameū gladiū atqꝫ verſatileꝫ ad cuſtodiendū viam ligni vite. hoc etiam in paradiſo viſibili factū eſſe credendū eſt: vt ibi ꝑangelicū miniſteriū ignea rumphea vl̓ cuſtodia quēdāeſſet. Non tn̄ fruſtra: ſed que aliquid de paradiſo ſpūali ſignificaret. ¶ Alcuimꝰ ſuꝑ geneſim li. ii. Ꝙ aūt verſatilis dicit̉ fuiſſe ignis ille qui erat diſpoſitꝰ in gladiiſil̓itudinem: ſignabat illam cuſtodiā per dei voluntatēaliqn̄ a ꝑadiſi aditu remouēdaꝫ. Remota enī eſt enochtranſlato: remota etiā helia rapto ¶ Iſidorꝰ in ſenten.Myſtice aūt cherubin .i. ſcīe pleītudo. hec eſt charitasqꝛ plenitudo legis eſt dilectio. Gladiꝰ aūt flameꝰ penetꝑales ſunt: que ſunt verſatiles: qꝛ tꝑa volubilia ſunt.Ad arborē ergo vite n̄ reditur niſi per cherubin. id eſt.ſcīe plenitudinē. hoc eſt ꝑ charitate ac ꝑ gladiū verſatilem .i. tolerantiā tꝑalem. ¶ Strabus vbi ſupͣ. Flameꝰnimiꝝ gladiꝰ tribulationes ⁊ dolores atqꝫ labores ſignificat: quibꝰ exercemur in hac vitā: vel etiā iuſte dānationis ſententiā: que in hoīem eſt data. Qui qm̄ ita dānatus eſt vt xp̄i damnatōe poſſit redimi. Ideo gladiuſille verſatil̓ dicitur: qꝛ ſcꝫ poterat remoueri. Remotuseſt enī enoch ⁊ helie. vt dictū eſt. fidelibꝰ etiā ad ſuꝑnābe atitudinē de hac vitā tranſeūtibꝰ remouet̉ quotidie.Nec dicit ſcriptura: flamā ⁊ gladiū: ſed flameū gladiū.Qui enī ad ꝑadiſum remeant: neceſſe eſt vt igne ſanctiſpūs oēs ꝯcupīas vite huiꝰ exurant: ⁊ gladio verbi deicuncta noxia precidāt. ¶ Actor. Ecce myſteriū qd̓ ſuperius tangitur in verbis auguſtini videlicꝫ ꝙ ignea illacuſtodia ſignabat aliquid de paradiſo ſpūali. homo enīab vtroqꝫ ſecluſus eſt ꝑadiſo. ⁊ ideo vtriuſqꝫ ingreſſuſeiſdem intercluſus eſt a deo: videlꝫ ſpūalis ꝑ iuſte damnatōnis ſententiā. corporal̓ aūt per igneā cuſtodiā. Etqm̄ ab interna viſione ſecluſuſ erat: quod fiebat īuiſibiliter id quod erat uiſibile figurabat. Qd̓ ergo ſtrabuset etiā alcuimꝰ in gloſis aiunt. Illam cuſtodiā igneamenoch ⁊ helie fuiſſe remotā ⁊ quotidie fidelibꝰ remoueri tranſeūtibus ad beatitudinē ſupernā: non eſt reuerendum ad idem: ſed primū ad ſignū: ſecundū ad ſignatumEnoch enī ⁊ helie apertꝰ eſt ingreſſuſ paradiſi corporalis. fidelibus aūt ad vitam eternam migͣntibus aditusꝑadiſi ſpūaliſ. Dicit āt comeſtor ꝙ illa duo poſita ſuntante paradiſi corꝑalis aditū: vt igneus gladiuſ arcerꝫhoīem. angelꝰ aūt dyabolū. Et dn̄s quidem vtrumqꝫſolo verbo arcere poterat. Sed hoc vt dictū eſt ideo facere volebat: vt ꝑ clauſurā illaꝫ viſibilē paradiſi corporal̓: myſtice deſignaret̉. figuraret̉qꝫ clauſura celeſtis:et ſpūalis. nam illa duo viſibilia ſignant. alia duo q̄ paradiſum ſpūalem obcludunt hoī: ita vt ſicut predictumeſt: niſi per illa nō poſſit ingredi. Si aūt queritur quidignis ille conſumebat: vel qua materia nutriebatur: dici pōt: ꝙ eſt quedam ſpēs ignis: vt in vitā beati nicolailegitur. cui ſi quis manū adhibeat: ardorē quendā ſen

tit: ſed non patitur aduſtionem: nec indiget fomite: velmateria qua conſumat. Et talis etiaꝫ ſpūm vrit. vt in libro iob legitur. Deuorabit eū ignis: qui nō ſuccendit̉.Licet aūt gladius ille flameꝰ ad tempꝰ intrantibꝰ enoch⁊ helia fuerit ablatꝰ: non tn̄ penitꝰ: donec in mortē chriſti fuit extinctus: tūc enī virtute ſanguīs eius vtriuſqꝫparadiſus reſeratꝰ eſt ingreſſus C LXXXV.¶ De quarta pena que eſt ī rerum ſenſibiliūpunitione.Uod aūt ad quartā penam attinet. Scienduꝫ¶ꝙ irratōnal̓ creatura ꝓprie loquendo n̄ eſt punita: ſed homo in ea ꝓpter quem facta eſt: ⁊ cuius erat dn̄s a deo conſtitutꝰ: ſicut aliquis puniri ſoletin poſſeſſione ſua. ¶ Haymo ſuper yſaiā. In hoīs ergolapſu omnia elementa detrimentū ſuſtinuerūt: nam antea terra ſpinas ⁊ tribulos non proferebat Der iſte nōtante craſſitudinis ſed purus erat. Sic etiā ſol ⁊ luna⁊ ſydera celi detrimentū ſuſtinuerunt luminis ſui.Baſilius in hexameron li. v. Ante lapſum hominiſroſa fuit ſine ſpina: poſtea vero pulcritudini eiꝰ eſt adiuncta: vt eſſet voluptati ſolicitudo ꝯtinua reminiſcentibus nobis peccatū: cuiꝰ gr̄a dumos ac vepres generare dānata ē terra ¶ Comeſtor. Maledicta inqͥt terra inopere tuo .i. ꝓ opere tuo .ſ. ꝓ peccato: ꝓ quo videlicꝫ factum eſt: vt terra que pͥus ſpōte faciebat vberes fructꝰ⁊ bonos: deinceps raros nec ſine labore hoīs ꝓferat: etqn̄qꝫ ꝓ fructibꝰ ſpinas ⁊ tribulos ¶ Strabus vbi ſupͣSpine quidem ⁊ antea erant: ſed nō vt inferrent homīlaborem: cuiꝰ poſt peccatū ad laboreꝫ fuerunt ⁊ afflictionem: ſicut ſerpētes ac queqꝫ noxia pͥus erant innoxiaEt notandū ꝙ viro extrinſeca pena imponit̉. Cum enīdicitur. Maledicta terra in opere tuo. Mulieri veroextrinſeca: qꝛ virum ſeduxit ſeducta: cum dr̄. Multiplicabo erumnas tuas. ¶ Hugo de ſancto victore. Anīalia vero etiā bruta cur puniūtur que non peccauerunt:ſed debet creatori ſuo laborem ſuum factura etiaꝫ ſineculpa: ſi placuerit ei cum ratio expoſtulat: ad implendāipſius diſpenſatōnem. ſicut enī totum illi debet qd̓ eſt:ſic etiā totum quod poteſt. Igitur que ꝓpter hoīem facta ſunt: ꝓpter hoīem puniūtur. Ampliꝰ quia ſi etiamnon peccaſſet homo: que ꝓpter hoīeꝫ facta ſunt laborarent: vt ſciat homo quāti eſt apud deum ſalus eius ꝓ qͦomnia laborāt: ne ſolus ipſe laboret: ⁊ vt timere diſcatdum penam laborantiū in pena videt: deniqꝫ totū hoīverſum eſt ad cruciatū: quod ad iocunditatē fuerat creatum: vt ⁊ in omnibus dolorem ⁊ laborem inueniat. Etin afflictōe ſua pn̄tem miſeriā ⁊ amiſſam felicitatē agnoſcat ¶ Iohan. criſo. ſuper mattheū li. ii. Porro cauſa ſanctificandaꝝ eſcaꝝ hec eſt: qꝛ munduſ totus ī maligno poſitus eſt. Et omnis ergo res corporal̓ qꝛ mūdipars eſt in maligno poſita ē. Ipſamqꝫ per verbum dei⁊ oratōem ſanctificari oportet: alioquin maculata eſt.¶Gloſa ſuꝑ epl̓am ad Roma. Teſte quoqꝫ apoſtolo.Omnis creatura per quotidianū laborem ingemiſcit.⁊ ꝑturit .i. dolet vſqꝫ modo. Omnia ſiquidem elementacum labore ſua implent officia: ſicut ſol ⁊ luna: nō ſinelabore ſtatuta ſibi ꝯplent ſpacia: quod fit noſtri cauſa:vnde quieſcent nobis ad gloriaꝫ aſſumptis. Et iō dicitꝙ ipſa creatura liberabitur a ſeruitute corruptionis.XXXXVI.¶ De quīta pena que eſt in totius poſterita¶ Actortis damnationeUinta vero pena qua punitus eſt homo ē trāſfuſio peccati ac pene ipſius ade in poſteros qd̓ſingulare eſt in illo peccato ¶ Hugo de ſacra.li. i. Ut enī dictū eſt ſuperiꝰ: in ſpū eſt ſola culpa: in carne vero pena ⁊ culpa: ⁊ ob hoc ad generandā ꝓlem incarne tranſit per concupiſcentiā pena ⁊ culpa. Cū aūt