LiberTriceſimuſprimus

quia preuidit quid boni de malis illoꝝ facturus erat:ſic enī fecit eos vt eis relinqueret vnde aliquid facerētquo quicquid etiam culpabil̓r elicerent: ꝙ ipſum de ſelaudabil̓r operātem inuenirent. ſicut videlꝫ pleniꝰ tractatū eſt ſuꝑiꝰ. ¶ Idem in libro de continentia. Ptāsitaqꝫ deo non defuit hoīem facere talem qui peccare n̄poſſet: ſed maluit eum talē facere cui adiaceret peccaī̄ſi vellet: non peccare ſi nollet. hoc ꝓhibens: illud p̄cipiens: vt prius eſſet illi bonū meritū nō peccare: ⁊ poſteaiuſtū premiū non poſſe peccare ¶ Idem in li. de cathecizandis. Cur ergo deus hoīem nō faceret: ꝙͣuis eumpeccatuꝝ p̄noſceret. Cum ⁊ ſtantē coronaret: ⁊ cadentem ordinaret: ⁊ ſurgentē adiuuarꝫ: ſemꝑ ⁊ vbiqꝫ glorioſus. bonitate. iuſticia. clementia. Fecit itaqꝫ hoīescum beſtiis: vt impleret terraꝫ bonis terrenis: ⁊ vtiqꝫmelior eſt homo etiā peccator ꝙͣ beſtia ¶ Idem ſuꝑ geneſim li. xi. Hmōi ergo creaturā quiſquis eſſe nollet īrebus ꝯͣdicit dei bonitati. Quiſquis aūt non vult eampenas luere pro peccatis: inimicus eſt equitatis¶LXIVII.¶ Qualiter ad ſuaꝫ et electoruꝫ gloriā malareducit¶ Actor.N ipſis nempe malis apparet ſpāliter dei potentia. bonitas ⁊ ſapientia. potentia quideꝫ inpuniendo: qꝛ teſte apl̓o. horrendū eſt incidere īmanus dei viuentis. Bonitas in deſerendo tanꝙͣ ecōtrario. Nam in hoc patet quanta ſit bonitas dei: ꝙnulli bene eſt ab ip̄o recedēti. Unde ſcito inquit ⁊ videqꝛ malū ⁊ amaꝝ eſt te deum reliquiſſe. Sapientia in diſponendo: qꝛ ſic diſponit de malicia ipſoꝝ: vt illā retorqueat ad gloriā ſua ⁊ electoꝝ Sapientiꝰ enī eſt elicerebonū de malo ꝙͣ bonū de bono. Sunt etiā in hac vitabonis ad exerciciū mali. Iuxta illud Grego. Abel eſſerenuit: quem Cayn malicia non exercet. Sunt ⁊ exemplum timoriſ. Iuxͣ illud ſalomonis. Mulctato peſtilente. ⁊c̄. Ceterū in futuro ꝯparabunt̉ electis ad gloriamtriplici modo. Primo ſcꝫ quo ad diuine iuſticie laudeꝫqꝛ letabitur iuſtus cum viderit vindictā. Deinde quiamaiores agent liberatori ſuo gratias: eiqꝫ fortioris vīculo dilectōnis adherebūt: videntes ꝙ de tanta maſſadamnata: non tam ſuis meritis ꝙͣ eius miſcd̓ia liberati erunt. Omnes enī natura filii ire ſunt. Unde vox ētotiꝰ eccl̓ie quo ad electoſ. Miſericordiā ⁊ iudiciū cantabo tibi dn̄e. Miſericordia ſcꝫ quo ad nos: ⁊ iudiciuꝫquo ad reprobos. Tercio qꝛ ex ipſa ꝯparatōe reproborum euidentiꝰ apparebit gloriā electoꝝ. qm̄ oppoſitaiuxta ſe poſita magis eluceſcunt. Unde plerumqꝫ accidit: vt aliqua mulier pulcra volens oſtendere pulcritudinem ſuam: deformem vetulam ſecum accipiat: vt eiꝰcomꝑatōe magis eius decor appareat. Sic ⁊ xp̄c volebat oſtendere gl̓iam ⁊ decorem ſponſe ſue. vnde tradidit inquit ſemetipſuꝫ pro ea: vt ſanctificaret illam: mūdans lauacro aque in verbo: vt exhiberꝫ ipſe ſibi glorioſam eccl̓iam non hr̄e maculā aut ru. aut a. ē. Et hoc īheſter figuratū eſt: vbi legitur rex aſſuerꝰ p̄cepiſſe. vt ītroducerent reginā vaſthy corā rege poſito ſuꝑ caputeius dyademate: vt on̄deret cūctis populis ⁊ principibus illius pulcritudinē. Uolenſ ergo xp̄s on̄dere eccleſie ſancte pulcritudinē in paradiſo. oſtēdet etiam ex oppoſito eccleſiam malignantium in inferno: vt ex illiuscomparatōe magis illa eluceſcat. Propter qd̓ hec oīadicit apoſtolus: ꝙ deus volens oſtendere gloriā ſuamſuſtinuit in multa patientia vaſa ire apta in interitum:vt oſtendtret diuitias glorie ſue in vaſa miſcd̓ie q̄ p̄parauit in gloriā. Deniqꝫ damnatoꝝ deformitas pulcritudinem quandā ſcd̓m auguſtinū facit in vniuerſo cōgrue ordinata in loco ſuo ſicut nigredo licet ꝑ ſe ſit deformis: congrue tamen cū alijs coloribus ordinata pul

critudinem auget in ceteris. Propter hoc etiaꝫ de homine creato ſcriptura nō dicit: ſicut de ceteris dixeratcreaturis: ⁊ vidit deus ꝙ eſſet bonū: quia in ꝓximo ſciebat eum eſſe lapſuꝝ. Sed poſt omnia dicit deū vidiſſecuncta que fecerat: ⁊ erant valde bona. Ipſe nanqꝫ naturaꝝ optimꝰ conditor: peccantiuꝫ iuſtiſſimꝰ eſt ordinator: vt etiam ſiqua ſigillatim delinquendo fiunt deformia: ſemꝑ tamē cum eis vniuerſitas ſit pulcra. Nec vilum angelorū vel hoīm deus crearet: queꝫ malum futurum preſciret: niſi ꝑiter etiam noſſet: quibus eos bonorum vſibus cōmodaret: habent tamē in ſeipſis etiammali laudabilia ⁊ pulcra duo: non quidem a ſe: ſꝫ a deoſcꝫ naturā bonā ⁊ penā iuſtam¶ LXVIII.¶ Qualiter diabolus ad hominem tēptāduꝫ¶ Hugo vbi ſupra.acceſſit.Omino igitur mūdi homine diuina prouidentia in loco deliciaꝝ quaſi in parte potiori ꝯſtituto: ⁊ ad conſeruanda ip̄a bona q̄ habebat eadem dei prouidentia rōne humane adiuncta munito:atqꝫ ad illa bona que habiturus erat q̄renda et obtinēda precepto obedientie cum gratia cooꝑante inſtructovidit dyabolus et inuidit ꝙ homo per obedientiā illucaſcenderet: vn̄ ipſe per ſuꝑbiam corruiſſet: qꝛ vero illiper violentiā nocere nō potuit: ad fraudem ſe cōuertitUt ergo in propria forma non veniret: ſua volūtate factum eſt: vt aūt aliam forma in talem q̄ malicie ſue conueniret habere non poſſet diuina ordinatōe diſpoſitumeſt. Uenit ergo in ſerpente calliduſ hoſtis: qui fortaſſisſi permiſſus fuiſſet in forma columbe venire maluiſſet:quaſi em̄ de ſuis viribus parū cōfidens: humanā naturam in eam parteꝫ vbi debilior videbatur aggreſſus ēvt ſi forte illic aliquatenus p̄ualere potuiſſet: poſtmodūcum maiori fiducia ad alterā que robuſtior fuit pulſandam vel potius ſubuertēdam accederet. ¶ Auguſtinꝰſuꝑ geneſim libro xi. Nonnulli hoc ipſuꝫ dicunt fuiſſedyabolo caſum a ſedibus ſupernis: ꝙ inuiderit homīfacto ad imaginem dei: ac inuidia ſuꝑbiaꝫ ſequitur: nōprecedit. Nam ſuꝑbia īuidie cauſa exiſtit Suꝑbia em̄eſt amor excellentie ꝓprie. Inuidia vero eſt dolor felicitatis aliene. Itaqꝫ amando qͥſqꝫ propriā excellentiamparibus inuidet ꝙ ei coequentur: vl̓ inferioribꝰ ne ſibicoequentur: vel ſuperioribus ꝙ eis non coequētur Superbiendo igitur eſt inuidus: nō inuidendo ſuperbus.Initium em̄ omnis peccati ſuꝑbia. Et vnde vult eminere ſuperbia in de in anguſtias egeſtatēqꝫ contrudit̉.cū a cōmuni ad ꝓpriū dānoſo ſui amore ducit̉. hac dyabolꝰ cecidit: qͥ vtiqꝫ nō pecuniā ſꝫ ꝓpriā ptāteꝫ amauitProinde peruerſus amor ſui turgidum ſpm̄ ſancta ſocietate priuat: quem iam per iniqͥtatem ſatiari cupientem miſeria coartat. Cui morbo ꝯͣria eſt charitas: quenon querit que ſua ſunt .i. pͥuata excellentia non letat̉:ideoqꝫ non inflatur ¶ Ambro. in libro de ꝑadiſo. Dyabolus ergo cum eſſet nature ſuꝑioris: qꝛ gr̄am acceptanon tenuit. homini inuidit: eo ꝙ eſſet a limo formatus:⁊ vt incola ꝑadiſi electus. Iſte inquit inferior poteritadipiſci quod ego ſeruare nō potui. hic de terris migͣbit ad celum: vnde lapſus ſum: ſed multas habeo viasquibus eum ſeducere poſſum ¶ Comeſtor. Serpens gͦcunctis animātibꝰ callidior ⁊ natural̓r ⁊ incidēter eratqꝛ demone plenꝰ erat. Lucifer enī deiectus a parādiſoſpūum: inuidit homī ꝙ erat in paradiſo corpoꝝ: ſciensꝙ eiiceretur ⁊ ille: ſi tranſgredi faceret ipſum. Timēsautem a viro dep̄hendi: minꝰ ꝓuidam ⁊ ceream in vicium flecti aggreſſus eſt mulierem. ⁊ hoc per ipſuꝫ ſerpētem: qꝛ tunc ſerpens vt homo erectus erat: ⁊ recte incedebat ⁊ loqui poterat. In maledictōe vero proſtratuseſt: ⁊ adhuc ſerpens vt tradit talis Paeras erectus incedit. Elegit etiam quoddam ſerpentis genuſ. vt ait boda. virgineū hn̄s vultū vt melius deciꝑet: qꝛ ſil̓ia ſimi