LiberTriceſimūſprimus
prebendum eſt: vel a quo nobis prebendum eſt officiuꝫmiſericordie recte ꝓximꝰ dicit̉. Sicut ex ꝑabola dn̄i ineuangelio probatur: vbi ꝓximū eſſe docuit non niſi illūqui erga ſauciatū recreandū atqꝫ curandū miſericorsextirit. Ex quo conſequens eſt: vt etiā ille a quo nobishoc viciſſim habendū eſt: ꝓximꝰ noſter ſit. Proximi enīnomen ad aliquid eſt: nec quiſꝙͣ eſſe proximꝰ niſi ꝓxīopōt. Manifeſtū eſt hoc p̄cepto quo iubemur diligereproximū: etiā ſanctos angelos contineri a quibus magna nobis officia miſericordie impendunt̉. ¶ Proſperde vita ꝯtemplatiua li. iii. Proximos aūt ſicut nos diligimus: ſi non propter aliquas vtilitates. vel affinitates. aut conſanguinitates: ſed propter hoc tm̄ nature:ꝙ noſtri participes ſunt diligamꝰ. Nam ſi propīquosnoſtros quāuis turpes ⁊ incōpoſitos pluſquā quoſlibꝫſanctos a ſanguine noſtro extraneo diligimꝰ: gͣuiter ineoꝝ tali dilectiōe peccamꝰ. Hec eſt aūt proximi tota dilectō: vt bonū qd̓ tibi ꝯferri vis: conferas et proximo.Idem in libro ſentētiaꝝ auguſtini. Sic aūt diligendiſunt hoīes vt eoꝝ non diligantur errores: qm̄ aliud eſtamare ꝙ facti ſunt: aliud odiſſe qd̓ faciunt ¶ LXI.De ordine caritatis ad proximum.¶ Hieronimus ſuper ezechielem libro xiij.Ature vero ſuper hoc affectus ꝓbatur vt ordine charitatis poſt rerū parentē deum carniſIquoqꝫ pater diligatur ⁊ filius ⁊ filia ¶ Origenes ſuper cantica li. iii. Ordinata eſt charitas in perfectis. Vt aūt etiā poſt deuꝫ inter nos ordo ponat̉. Primum mandatū eſt: vt diligamꝰ parentes. ſecunduꝫ vtfilios. tercium vt domeſticos noſtros. Si autē filiꝰ malus eſt: ⁊ domeſticꝰ bonus: domeſticꝰ in charitate filiicollocetur: ⁊ ſic ordinata erit charitas ¶ Idem in eodēli. iii. Ordinate inquit in me charitatem. Amor ſiqͥdeꝫin nonnull̓ quidem ordinate procedit. In pluribus aūtꝯtra ordinem. Contra ordinem eſt in aliquo: cuꝫ aut diligit qd̓ non debet. aut diligit quod debet: ſed plꝰ iuſtovel minꝰ iuſto. Ordo autem ⁊ menſura eius hmōi eſt:deum diligere. nulluſ modꝰ nulla menſura ē: niſi hec ſola: vt tantū exhibeas quantū habes. Diligere vero ꝓximū aliqua menſura eſt: ⁊ conueniens diſtinctio. Nammaiore quidem cum honorificentia matri deferenda ēdilectio: ſequenti vero gradu cum quadā nichilominuſreuerētia etiā ſororibꝰ. proprio vero quodā ⁊ ſequeſtrato ab his more charitatis coniugibꝰ exhibenda eſt.Poſt has vero perſonas ꝓ meritis ⁊ cauſis vnicuiqꝫin omni caſtitate deferenda eſt. ¶ Bernhardus vbi sͣ.Qui te non diligis niſi qꝛ deum diligis: conſequenteromnes qui ſil̓r diligunt eum diligis tanꝙͣ teipſum.Porro inimicū hoīem qm̄ nichil eſt pro eo qd̓ non diligit deum: non potes quidem diligere tanꝙͣ te ipſum: qͥdeum diligis: diligis tn̄ vt diligat: nec ſapiet tibi quodeſt qui vtiqꝫ nichili eſt: ſed ꝙ forſitan futuruſ eſt. Excepto itaqꝫ illo de quo conſtat: ꝙ ad amorem dei nō ſit rediturus vnꝙͣ: qꝛ ex toto nichil eſt: vtpote qꝛ in eternumnichil eſt: qui non modo iam non diligendus: ſed inſuꝑ⁊ odio habendus eſt: ſcd̓m illud. Nonne qui oderūt tedn̄e oderam ⁊c. Decetero nulli vel inimiciſſimo homīnegari quātulumcūqꝫ affectū charitas ambicioſa permittit. Quis ſapiens ⁊ intelliget hec. da michi hoīem:qui ante omnia quidem diligat deum ex toto: ſeſe vero⁊ proximū inquantuꝫ diligunt ipſum: inimicum autemtanꝙͣ aliqn̄ forſitan dilecturum. Porro parentes carnis ſue germanos propter naturaꝫ. Spūales vero eruditores ſuos profuſiꝰ propter grāꝫ atqꝫ in hunc modūad cetera quoqꝫ dei ordinato intendat amore terraꝫ deſpiciens: celum ſuſpicienſ: ⁊ inter vtendā ⁊ fruenda: intimo quodaꝫ ſapore diſcernens: vt tranſitoria tranſitorie: ⁊ ad id dūtaxat qd̓ opꝰ ⁊ prout opus curet: eterna
deſiderio amplectatur eterno. Da michi inꝙͣ hoīem talem: ⁊ ego audacter illuꝫ pronūcio ſapientem: cui nimirum queqꝫ res ſapiunt prout ſunt: ⁊ in veritate ac ſecuritate competit gloriari ⁊ dicere: quia ordinauit in mecharitatem.lxII.De duabus regulis eius quantum ad eſActor.fectum¶Unt aūt due regule continentes omnia mādata que pertinēt ad proximū quantū ad ipſiꝰ dilectōis effectū Quarū prima legitur in thobiacontinens p̄cepta negatiua. ſcꝫ illa. Quod ab alio tibiodis fieri: vide ne tu aliqn̄ facias alteri. Altera vero ponitur in euāgelio p̄cepta cōtinens affirmatiua. ſcꝫ illaOmnia quecūqꝫ vultis vt faciāt vobis hoīes: eadeꝫ ⁊vos facite illis. Prima quideꝫ maxime ꝑtinet ad vetꝰteſtamentū. ſecunda vero ad nouū. Ueruꝫ ſi prima pertinet ad ius naturale: videtur ꝙ iudex non tenetur latronem ſuſpendere quoniā hoc ſibi nullatenꝰ fieri vellꝫſi etiā in ſtatu illius eſſet. Ideoqꝫ regula iſta ſic eſt ītelligenda. Quod ratōnabiliter odis ab alio tibi fieri ⁊c.Sicqꝫ latro non eſt dimittendus: ſed ſuſpendendus: qꝛſi iudex eſſet loco latronis vellet quidem non ſuſpendi:ſꝫ hec voluntas ꝯͣ iuſticiā: ⁊ ob hoc irrōnabilis. meritoautem de ſecunda regula queri poteſt: vtruꝫ ſit p̄ceptūan cōſilium. Ꝙ enī non ſit conſilium videtur per hocquod ſtatim ibi ſubiungitur. Hec eſt enī lex et ꝓphete.Nam ideo dicitur lex: qꝛ ligat: ideo teneri videmur adhoc: cum ad legem ꝑtineat. Sed ſi ab alijs peteremusnobis vtiqꝫ dari vellemꝰ. Scd̓m hoc ergo tenemur dare petenti cuilibet: ⁊ ſic omnes aut fere omēs ſunt trāſgreſſoreſ. Ad quod dicūt quidā ꝙ partim eſt preceptūſcꝫ quātū ad neceſſitatis articulos. partim vero conſilium. ſcꝫ quātū ad alios. verū ſi ad ſubueīenduꝫ indigenti neceſſitatis articulus expectaret̉: fortaſſis interī mereretur. vel forte iam non poſſet cibum ſumere: ⁊ ita nōprodeſſet ei donum elemoſine. Igitur ante neceſſitatisarticulū eſt illi ſubueniendū. Ideoqꝫ videtur dicenduꝫꝙ tenemur citra neceſſitatis articuluꝫ dare aliqua. ſcilicet ſuperflua: ſcd̓m illud quod ſuꝑeſt: date elemoſinam⁊c. tenemur inꝙͣ hec dare: non tn̄ cuilibet petenti: nec qͦlibet tꝑe: quia p̄cepta affirmatiua nō obligant ad ſꝑ.Unde ſi quis non ſumme indigens aliquid petit a menon enī ei teneor ſtatim dare: ſed poſſum reſeruare magis indigēti: vel etiam eque indigenti: ſi forte ſit michiconſanguineꝰ vel domeſticus aut vicinꝰ Pro quāta vero neceſſitate teneamur petenti dare: ⁊ non alij reſeruare: non eſt artis determinare: ſed charitatis potius que eſt vnctio docens de omnibus. vnde veraciterdocet que circūſtantia cui alij circūſtātie preponderetcui etiā aliquatenꝰ cōſonare videtur illud dictū ab areſtotile: ꝙ virtus melior ac certior eſt omī arte. Deniqꝫilla regula ſic eſt intelligenda ſicut ⁊ prima. Omnia q̄cunqꝫ vultis ratōnabil̓r. ſcꝫ vt faciant vobis hoīes ⁊c̄Illud aūt omni petenti te tribue: dicunt p̄ceptū eſſe ſubhoc ſenſu. Tribue inꝙͣ vel rem petitā vl̓ or̄onem: vl̓ bonum verbumIXIII¶ De ſumma ordinis caritatis quantum adaffectum et effectum.Eniqꝫ notandus ē in ſumma ordo charitatis:⁊ quantū ad affectū ⁊ quantum ad effectum.Charitate nimirum diligenda ſunt quattuortantū: videlꝫ pͥmo ⁊ p̄cipue quod ſupͣ nos eſt. ſcꝫ deus:deinde quod nos ſumꝰ: ſiue qd̓ intra nos eſt. ſcꝫ animanoſtra. Tercio quod iuxta nos .i. ꝓximꝰ ſcꝫ homo ul̓ angelus. Quarto quod infra nos .i. corpus propriū. diligendus eſt deus ex toto corde ⁊ ꝓpter ſe. Proximū aūtdebet quiſqꝫ diligere ſicut ſe .i. citra deum: ⁊ ſupͣ corpꝰpropriuꝫ vel ad id ad quod ſeipſum. Ordo charitatis