LiberTriceſimūſprimus
integritatis agnoſcimus culmen: pͥudicicie ꝯiugalis aſſerimꝰ crimen: ſed virginitatē ſanctā dicimꝰ merito potiore diſtare a coniugali uita: ꝙͣ diſtāt a bonis meliorāa terrenis celeſtia: a carne ſpūs: ab infirmitate virtus.imo vero nec dicere dubitamus: tantuꝫ a ſancta virginitate carnis et ſpūs fideliū cōiugatorū licet adeo conceſſū diſtare cōcubitum ꝙͣtuꝫ ſimilitudo pecoꝝ ab imitatōe diſcernitur angeloꝝ. In vno ſiquidē ad terramſpūs terrena carnis voluptate depͥmitur. In altero uero terrena caro celeſti delectatōne ſpūs ad celeſtia ſubleuatur ¶ Iſidorus in ſentēciis ſuis libro ſecūdo. Uirginitas prelata eſt bonis nuptiarum. illud enim bonuꝫhoc optimuꝫ. Coniugiuꝫ conceſſum: virginitas aūt admonita: ſed non iuſſa qꝛ nimis excelſa. ¶ Hieronimuscontra helindiū. Uirgo nimirū cogitat que domī ſuntvt ſit ſancta corꝑe ⁊ ſpū. Nupta vero cogitat que mundi ſunt: quō placeat viro. Idem vero tu putas eē diebꝰac noctibꝰ ieiuniis oratōniqꝫ vacate: ⁊ ad aduentū mariti faciem exponere: greſſum frāgere: blandicias ſimulare. Illa hoc agit vt turpior appareat: ⁊ nature bonūiniuria fuſcet: hec ad ſpeculū pingitur: ⁊ in contumeliāartificis pulcrior ꝙͣ nata eſt: eſſe conatur. Nec tn̄ nuptias cōdemnamꝰ: qꝛ ipſa quippe virginitas nuptiaꝝ eſtfructꝰ. Neqꝫ ergo negamꝰ maritatas etiā ſanctas mulieres inueniri: ſed que vxores eſſe deſinūt: ⁊ que virginum caſtitatem imitātur in ipſa neceſſitate coniugitIdem in libro de monogamia. Si aūt ⁊ an̄ diluuiūet poſt diluuiū viguit illa ſententia. Creſcite ⁊ multiplicamini. ⁊cͣ. quid ad nos in quos fines ſcl̓oꝝ deuenerūtQuibꝰ d̓r. tempꝰ breue eſt: ⁊ iam ſecuris ad radicem arboris poſita eſt. que ſiluam legis ⁊ nuptiaꝝ euāgelicacaſtitate excidat. ¶ Idem ad euſtochiū. Olim quidembenedictio ſola erat liberoꝝ: cuꝫ vacuus adhuc eſſet orbis. Paulatim ergo increſcēte ſegete meſſor immiſſuseſt. virgo helyas. virgo helizeꝰ. virgines multi filii prophetaꝝ. hie remias captiuitate ꝓpinqua vxorem prohibetur acciꝑe. Idipſuꝫ alijs verbis loquitur apl̓s dicēs.Tempus breue: reliquuꝫ eſt vt qui habent vxores ſinttanꝙͣ non habentes.XIIIIII.Ꝙ ei prelata fuit etiam a principio¶ Idem contra Iouinianum libro primoEniqꝫ caſtitas ſancta ſemꝑ nuptiaꝝ oꝑi fuitprelata. Nam ⁊ primi parentes ante offenſaꝫvirgines in paradiſo fuerūt. Poſt peccatū autem ⁊ extra paradiſū mox nuptias celebrauerūt. Itaqꝫnuptie replent mūduꝫ: virginitas ꝑadiſuꝫ. Unde dictūeſt. Creſcite ⁊ multiplicamini: ⁊ replete terrā. prius enīoportuit ſiluā plantari ⁊ creſcere: vt eſſet qd̓ deincepspoſſet incidi. Quantūqꝫ intereſt inter radiceꝫ ⁊ fructūarboris: tm̄ inter nuptias ⁊ culmen virginitatis. Preterea moyſes moriens a populo plangitur. Ioſue veroqui nec vxorem nec filios habuiſſe legitur: quaſi victurus in morte nō lugetur. Nuptie qͥppe finiūtur in morte. virginitas aūt incipit coronari poſt mortem. Sed etapoſtoli excepto petro non leguntur vxores habuiſſe.Cunqꝫ de vno ſcriptum ſit ⁊ de alijs tacitū: intelligeredebemꝰ illos ſine vxoribꝰ fuiſſe. ¶ Idem ad euſtochiūCreſcāt ergo ⁊ multiplicētur qui impleturi ſunt terraꝫtuū agmen o virgo in celis eſt: tua regio paradiſus eſtĘua ſiquidem in paradiſo virgo fuit. poſt nuditatē autem ⁊ folia ficus auſpicātia pruriginē: poſt tunicas pelliceas ⁊ exitū de ꝑadiſo nuptiaꝝ iniciū ſumpſit. Itaqꝫnuptias quideꝫ laudo. Sed qꝛ virgines nichil generatroſamqꝫ de ſpinis. aurum de terra lego Cur aūt de virginibus p̄ceptum nō habet apl̓s: qꝛ maioris eſt meritiqd̓ nō cogitur ⁊ offertur. Unde ⁊ virgo fuit ipſe nō exp̄cepto: ſed ꝓpria voluntate ¶ Fulgentiꝰ vbi ſupͣ. Uirgo quidem quaſi virago dicitur. Uirago aūt a viro: et
vir a virtute deriuatur. Claret ergo inter ceteras eccleſie donatōes illiꝰ precipuū munꝰ ſpūalis eē kariſmatiſvbi nimirū ipſa vixtus integritatis meretur vocabulocenſeri virtutis ¶ Petrus comeſtor. Hoc nomen. vt dictum eſt ſuꝑius. illiꝰ prime mulieris ꝓpriuꝫ fuit: qd̓ einimirū ante peccatū adam imponens ait. Hec vocabit̉virago: qꝛ de viro ſumpta eſt. Nunc aūt ꝯmune eſt omnium: ⁊ virgo eſt eius ſincōpatū: qd̓ omnibꝰ cōuenit: ꝙͣdiu ſunt in integritate. mulieres aūt dicuntur fracte.L.XLV.De virgītatis prerogatiuis¶ Ambro. in ſermone de ſancta agneteUis aūt hūano ꝯp̄hēdere virginitatē ingeniopoſſit: quā nec natura ſuis legibus incluſit.Aut quis naturali voce ꝯplecti nouerit: quodſupͣ vſum nature ſit. Accerſiuit ē celis qd̓ imitaret̉ interris. Nec immerito vſuꝫ viuendi queſiuit ē celo: queſibi ſponſum inuenit in celo. hec nubes aeris. angelos.ſideraqꝫ tranſgrediens. dei verbuꝫ in ipſo ſinu patrisinuenit ac toto pectore hauſit. Uerbuꝫ inꝙͣ de ſinu patris virginitas hauſit. Quis enī tantū relinquet bonūcum inuenerit. Ungentū inquit effuſum nomē tuū. id̓ote adoleſcentule dilexerūt ⁊ attraxerūt. Poſtremo nonmeū illud quod in euāgelio: qꝛ que nō nubunt neqꝫ nubentur: erunt ſicut angeli in celo. nemoqꝫ miretur ſi angelis ꝯꝑant̉: que angeloꝝ dn̄o cōpulantur ¶ Hiero. inſermōe beate virginis. Angeliſ quippe ſemꝑ cognatavirginitas eſt. Profecto enī in carne preter carnem viuere nō terrena vita ſed celeſtis eſt. qm̄ etiā in carne vitam angelicā acquirere maius eſt meritum ꝙͣ habere.Eſſe quippe angelū felicitatis eſt. eſſe vero virginē virtutis: dum hec obtinere nititur cū gratia: quod habetangelus ex natura. Hec itaqꝫ vita nobis o virgines decelo fluxit ꝙͣ profeſſe eſtis. De celo venit ſponſus queꝫvna cū matre ſequi debetis. nec immerito viuendi vſuꝫde celo queſiſtis: que vobis ſponſum de celo petiſtis: iōconuerſatio veſtra ſemꝑ ſit in celis: qꝛ verbū dei quodamatis nō inuenitur niſi in ſinu patris. Omnis gloriaveſtra ab intus ſit: ⁊ intus habete quod foris luceat: nelampades veſtre extinguātur: anteꝙͣ ſponſus veniat.Idem ad euſtochiuꝫ. Quid aūt inuides mater filie.Grande tibi beneficiuꝫ preſtitit. Socrus enī dei eſſe cepiſti ¶ Auguſtinus in libro de virginitate. Chriſtꝰ certe virginis filius: ⁊ virginum ſponſus: vtero virginalicorꝑaliter natus: virginali ꝯuubio ſpūal̓r ꝯiugatus eſtCum ergo vniuerſa eccl̓ia virgo ſit: eidem vni viro deſponſata: quāto menbra eius digna ſunt honore qͥ hoccuſtodiunt etiam in ipſa carne: ꝙ ipſa que viri ſui ⁊ domini ſui matrem imitatur: tota cuſtodit in fide. Proinde cum vniuerſa eccleſia ſit ſancta corꝑe ⁊ ſpū: nec tn̄vniuerſa ſit virgo corꝑe: ſed ipſo ſpū multo ſanctior ēin his menbris: vbi virgo eſt in corꝑe ⁊ ſpū ¶ Ciprianꝰin libro de diſciplina ⁊ habitu virginitatis. Itaqꝫ virginitas eſt flos eccīaſtici germīs. decus ⁊ ornamentuꝫgr̄e ſpūalis: leta indoles laudis ⁊ honoris: opus ītegrū⁊ incorruptū: imago dei: rn̄dens ad ſanctimoniā dei: illuſtrior porcio gregis xp̄i. Gaudet per illas et largiterfloret in illis glorioſa fecunditas eccīe mr̄is. Quātoqꝫplus numero ſuo copioſa virginitas addit: tanto gaudium matris augeſcit.L.XIVI.¶ Exhortato ad cuſtodiam virginitatis.Unc itaqꝫ ad virgines nobis ſermo eſt: quaꝝquo ſublimior gloria maior ⁊ cura eſt. SeruaIte virgines qd̓ eſſe cepiſtis: magna vos merceſmanet virtutis: grande premiuꝫ caſtitatis. vos ab illamaledictōnis ſententia quondā in mulieres lata libereeſtis. Uos eaꝝ gemitꝰ ⁊ triſticias nō timētis. Nullusvobis de partu vel circa filios eſt metus: nec maritꝰ eſt