LiberTriceſimūſprimus

cauſa vitande incontinentie. cauſa libidinis explende.Tribꝰ itaqꝫ pͥmis modis vxoreꝫ cognoſcere meritoriūeſt: ⁊ abſqꝫ omni culpa pōt eſſe. Quarto modo ſine peccato non pōt eſſe ſed aliqn̄ eſt veniale aliqn̄ mortaleUeniale ſiquidem eſt ſi vir eam affectu ꝯiugali cognoſcat: nec illam cognoſceret niſi ſua eſſet. Tunc enī ẜmAuguſtinū infirmitas carnis excipitur ꝑ bonū matrimonii: ne cadat in foueam peccati. Si vero cognoſcateam ex tam feruenti libidine: ꝙ eam cognoſceret etiamſi ſua non eſſet: mortale peccatū eſt. Tunc enim locumhabet: ꝙ vehemens amator vxoris adulter eſt. Deindeſicut in p̄dicatōne apoſtoloꝝ miſcebatur inanis gloriepuluis: ⁊ erat culpa venial̓ cum opere meritorio. Sicetiam vir ſanctꝰ meritorie cognoſcit vxorem ⁊ ei placꝫdelectatio. Si vero diſplicet abſqꝫ omni peccato eſt: lauari tn̄ iuxta Gregoriū debet: vt eccleſiā intret qꝛ bonarum mentiū eſt ibi culpam agnoſcere: vbi culpa nō eſt.Illud ergo Gregorii ꝯcubitꝰ ꝯiugal̓ ſiue culpa fieri nōpōt. ſic exponitur .i. vix poteſt.XIII¶ De prole ac religioſa ipſius educatōneN prole. ſicut dictū eſt. ẜm auguſtinū on̄diturvt amāter ſuſcipiatur. benigne nutriatur. religioſe educetur. Contra primū faciūt qui cōceptus impediunt vel extinguūt. vel qui pre timore multiplicāde prolis amplexꝰ refugiūt: vel aborſus ꝓcurātaut natos protinus necāt. Contra ſecundū faciūt quinutriendi tedio filios ꝓiiciūt aut extinguūt. Cōtra tercium vero agunt qui filioſ in diſciplina dn̄i nō erudiūtaut peccatores nō corripiūt. ¶ Hieroni. ſuꝑ epl̓am adepheſioſ. Patres inquit nolite ad iracūdia ꝓuocare filios veſtros: ſed educate illos in diſciplina: ⁊ correptione dn̄i. Peccatū filioꝝ eſt parentibꝰ non obedire. Peccatū parentū filios atqꝫ lactentes ad iracundiā ꝓuocare. aut certe iam adoleſcentibꝰ ⁊ maturioris etatiſ: ea q̄gͣuia ſunt imperare. Sicut ergo in filiis obſequiuꝫ: ſicin parentibus moderatū iubetur imperiū: vt nō qͣſi ſeruis ſed quaſi filiis preeſſe ſe nouerint. ¶ Seneca in libro de moribus. Educatio ſiquidē ⁊ diſciplina moresfacit: ⁊ id ſapit quiſqꝫ qd̓ didicit. ¶ Uarro in ſentēciisSapiūt nimirū vaſa qͥcqͥd pͥmo acceꝑint ¶ Quītilianꝰin oratoria inſtitutōe libro pͥmo. Utinā ergo liberoruꝫnoſtroꝝ mores non ipſi perderemꝰ: infantia ſtatim deliciis ſoluimꝰ: mollis educatō quā indulgentiā vocamꝰneruos omnes mentis corꝑiſqꝫ frangit. Etas quidemhoīs tum vel maxīe formāda eſt: cum vel ſimulandi neſcia eſt: ⁊ p̄cipientibꝰ facillime cedit: franges enī citiꝰꝙͣ corrigas que in pͥuum diruerūt. ¶ Idem in libro. ii.At vero ingenia pueroꝝ nimia emendatōnis ſeueritate deficiūt. Nam ⁊ deſperāt ⁊ dolent: ac nouiſſime oderunt: ⁊ qd̓ maxīe nocet dū oīa timent: nichil conantur.Oratius in libro epl̓aꝝ. Quo ſemel eſt imbuta recēſſeruabit odorem. Teſta diu. tractari molliꝰ etas imbecilla ſolet. ¶ Ouidiꝰ in libro de arte pͥmo. In puero eſtetas mollis ⁊ apta regi. Ingeniū celeſte ſuis volociusannis ſurgit ¶ Idem ī libro epl̓arū. Ars fit vbi a teneris crimen cōducitur annis. Scilicet vt teneros leduntiuga pͥma iuuencos. Frenaqꝫ vix patitur: de grege captus equus. Sic male vixqꝫ ſubit primos mores rudeXIII.pectus¶ De tercio matrimonij bono. ideſt. ſacra¶ Actor.mento.Erc ium vero mr̄imonii bonū: qd̓ eſt ſacr̄m: inhoc attenditur: vt cōiugiū non ſeparet̉: dimiſſanec cā prolis alteri ꝯiungatur. Et cum dictumeſt ſuꝑius matrimoniū ante carnalem copulam ſignatconiunctōem chriſti ad fidelem animā: que ſeꝑabil̓ eſt.Poſt vero ſignat vnionē filii dei ad humanā naturamvel chriſti ad eccleſiā que indiſſolubilis eſt. Ideoqꝫ ma

trimoniū ꝑ carnalem copulaꝫ ꝯſummatū eſt indiſſolubile: ante vero ſolubile ¶ Iohannes criſoſto. ſuꝑ mattheum. li. ii Omnis res per quas cauſas naſcitur ꝑ ip̄as ⁊ſoluitur. mr̄imoniū aūt nō facit coitus ſed voluntas. ⁊id̓o nō illud ſoluit ſeꝑatio corꝑis ſed volūtatis. Itaqꝫqui coniugem ſuam dimittit ⁊ aliam nō accipit: adhucmaritus exiſtit: qꝛ ⁊ ſi corꝑe ſeꝑatus ē: adhuc cuꝫ volūtate ꝯiunctus eſt. Cum aūt aliam accipit tunc plene dimittit. Non ergo mechatur qui dimittit: ſed qui alterāducit. Sicut aūt crudelis et iniquuſ eſt: qui caſtam dimittit: ita fatuus eſt ⁊ iniuſtus qui retinet meretricem.Nam patronꝰ eſt turpitudinis: qui crimen celat vxoriſvir ergo meretricem dimittat: alias aūt bn̄ morigeratācaſtamqꝫ teneat. Et hoc tribus modis. Primo quidemeam admone: qꝛ multū ꝓficit doctrina iuſticie. Deindeſi timorem dei non ſentit: improperando ꝯfunde: qꝛ frequenter ⁊ pudor frenum eſt vicioꝝ. Si aūt nec pudorēſentit: tercio ꝑcute: qꝛ iuſtū eſt vt caſtigetur: qͣi ancilla:que erubeſcere neſcit vt libera. Leteꝝ moyſes inqͥt dominꝰ iudeis: ad duriciam cordis veſtri permiſit vobisdare libellum repudii: qꝛ ſcꝫ meliꝰ iudicauit. permittente lege matrimonia ſolui: ꝙͣ odio ꝯpellente homicidiafieri. Unde ꝑmiſit facere mala: ne faceretis peiora.Hac etiā rōne ⁊ apl̓i ſcd̓as nuptias adire permiſeruntꝓpter incontinentiā hoīm. Nam ſcd̓am quidē ducereſcd̓m preceptū apl̓i ꝑmiſſio eſt. ſcd̓m veritatis aūt ratōnem fornicatio eſt. Ideo bn̄ dicit ꝙ moyſes hoc ꝑmiſitnon p̄cepit: qd̓ enī ꝑmittimus: nolentes p̄cepimꝰ qꝛ malam hoīs voluntatē ad plenū ꝓhibere n̄ poſſumꝰ ¶ Hieronimꝰ ſuꝑ mattheū li. iii. Sola vero fornicatio eſt quevxoris vincit affectū: imo cum illa vnam carnē in aliādiuiſerit: ⁊ ſe fornicatōne ſepauerit: a marito nō debetteneri. dicente ſcpͥtura. Qui tenet adulteraꝫ impius etſtultus eſt ¶ Idem ꝯͣ iouinianū li. iii. Ab inicio conditōnis qͥdem humane: nec carnes c omedebātur: nec homines circūcidebātur nec repudiū vxoribꝰ dabat̉: ⁊ hocdſqꝫ ad diluuiū. Poſtꝙͣ ergo venit chriſtꝰ in fine tēporum: ⁊ o reuoluit ad alpha. i. finem retraxit ad principium: nec circūcidimur: nec repudiū dare ꝑmittimur: neccarnes comedimꝰ. dicente apl̓o. Bonū eſt nō māducat̉carnem: ⁊ non bibere vinū. Nam ⁊ vinū cum carnibuspoſt diluuiū dedicatū eſt. ¶ Hiero. ſuꝑ epl̓am ad corintheos. Ueꝝ ſi quis. ait apl̓s. frater vxorē habet infidelem: ⁊ hec ꝯſentit habitare cū illo: non dimittat illaꝫ.Et ſi qua mulier habet virū infidelem: ⁊ hic conſentithabitare cū illa. nō dimittat virū. Sanctificatꝰ eſt enīvir infidelis per mulierē fidelem. Ꝙ ſi infidel̓ diſceditdiſcēdat. Non eſt enī ſeruituti ſubiectus frater aut ſoror in eiuſmodi .i. nō debet̉ reuerentia ꝯiugii ei qͥ horret actorem coniugii. Non enī ratū eſt matrimoniumqd̓ ſine dei deuotōe eſt. Ac per hoc nō eſt peccatuꝫ ei qͥdimittitur ꝓpter deum: ſi alij ſe iunxerit. Contūelia enīcreatoris ſoluit ius mr̄imonii circa eum qui relinqͥtur.nec alij copulatꝰ accuſet̉. Infidelis aūt diſcedens et indeum ⁊ in mr̄imoniū peccare dinoſcitur: qui noluit ſubdei deuotōe hr̄e ꝯiugiū. Illud etiā nō debet putari matrimoniū qd̓ contra dei decretū factū eſt. vnde Eſdrasfecit iudeos vxores infideles dimittere. Si ambo autēcrediderint: ꝑ deuotōeꝫ dei cōfirmat̉ ꝯiugiū ¶XLIIIꝘ nunc virginitas prefertur matrīonio¶ Auguſ. ſuper geneſim li. ix¶Agnū vero magiſqꝫ honoris meritū iſto iamtꝑe cōtinendi ab amplexibꝰ apud deū hꝫ virginitas fidel̓ ⁊ pia. cū iaꝫ ex oībuſ gentibꝰ ad implendū ſanctoꝝ numerū largiſſima ſuppetat copia: qͥaꝑcipiende voluptatis libido ſibi nō vendicat: qd̓ iā ml̓tiplicāde prolis neceſſitudo nō poſtulat. ¶ Fulgentiusde virginitate et humilitate. Nec in eo ꝙ virginalis