LiberTriceſimūſprimus

Origo quidem amoris honeſta erat: ſed magnitudo deformis. Nichil aūt intereſt ꝙͣ ex honeſta ca quis inſaniat. ¶ Idem ſuꝑ epl̓am ad epheẜ. li. iii. Uiri. inquitapl̓s diligite vxores vr̄as. Opera enī liberoꝝ in matrimonio ꝯceſſa ſunt. Uoluptates aūt que de meretricumamplexibꝰ capiūtur in vxore damnate ſunt. hoc legensomīs vir ⁊ vxor intelligat ſibi poſt ꝯceptuꝫ magis orationi ꝙͣ ꝯnubio ſeruiendū: ⁊ qd̓ in anīalibꝰ ac beſtiis ipſo nature iure p̄ſcriptuꝫ eſt vt p̄gnantes ad partū vſqꝫnon coeant. hoc in hoībus ſciant arbitrio derelictū: utmerces eſſet ex abſtinentia voluptatū. ¶ Idem ſuꝑ epiſtolam ad thimot̉. Admone inquit ⁊ adoleſcentulas vtviros ſuos ament. ⁊cͣ. Uult ſiquidem apl̓s inter virum⁊ mulierē pudicā eſſe dilectōneꝫ: vt cum pudore ⁊ verecūdia et qͣſi neceſſitate ſexus uiro potius debitum reddat: qͣꝫ ip̄a ab eo exigat. et oꝑa liberoꝝ ante dei oculoset angelorum ꝑpetrare ſe credat: vt etiā ſecretū cubileac noctis tenebras ⁊ clauſuꝫ cubiculū erubeſcat: dumoīa patere dei oculis cogitat. ¶ Auguſtinꝰ cōtra fauſtum libro ſecundo. Fortaſſis aut aliquis ſtudioſus querat: in cuiꝰ figure ſacramento accipiendū ſit: ꝙ abymalech rex alienigena rebeccā viri ſui cōuiugem eſſe tuntagnouit: qn̄ cū illa ludentem eum vidit: quod vtiqꝫ nōcognouiſſet: niſi cū cōiuge ille ſic luderet quō cum illaque coniunx nō eſſet: ludere nō deceret. Quod cum ſancti cōiugati faciūt: non inaniter ſed prudenter aguntDeſcendunt enī quodāmodo ad feminei ſexus infirmitatem: ut aliquid blanda hilaritate dicant vl̓ faciāt nōeneruātes: ſed tꝑantes virilem rigoreꝫ qd̓ tū ei que vxor non eſt: qͥ dixerit aut fecerit: turpis eſt ¶ Actor. Deipſo ſiquidem Iſaac legitur: qꝛ cum rebeccā in vxoreꝫaccepiſſet intantū dilexit eam vt dolorem quem ex morte matris acceperat tꝑaret qd̓ vtiqꝫ nō eſt intelligendūde amore illo immoderato: ſed de amore vxorio: cui plꝰponit̉ affectio erga ꝑentes: ſicut ſtatutuꝫ eſt ab mnicio.XXXIXAdhuc de eodemIohannes criſo. vbi ſupraIRopter hoc enī ait. Relinquet homo patrem⁊ mr̄em. ſcꝫ quantū ad affectū quem dedit natura: ⁊ adherebit vxori ſue: ⁊ erunt duo in carne vna.Sed nonne maior deberet eſſe charitas inter frēs ⁊ ſorores: qꝛ iſti quidem ex eiſdem parentibus ſunt: illi aūtex diuerſis. Sed hoc magnū eſt valde: qꝛ fortior eſt deiconſtitutio ꝙͣ virtus nature. Non enī precepta dei nature ſubiecta ſunt: ſed naturā dei p̄ceptis obtꝑat: nec ſeipſum ſequitur ordo nature: ſed dei ordinatōeꝫ. Quodin herbis ⁊ in arboribꝰ eſt humor: hoc eſt in hominibꝰamor. humor quidem de radicibꝰ aſcendit in herbaꝫ: deherba aūt ad radices non reuertitur: ſed rurſus ī ſemētranſmittitur. Sic ⁊ charitas de parentibus aſcenditad filios: de filiis aūt nō reuertitur ad parenteſ. Parētes enī filios ſuos diligunt: ſed nō ſic a filiis diligūturquin potiꝰ illi filii ad filios ſibi procreādoſ affectu trāſmittunt. Itaqꝫ vir ⁊ vxor iam non ſunt duo ſed vna caro: qꝛ ſcꝫ carnal̓r diligūt ſeſe. ſicut anīe multoruꝫ que ſeſpūaliter diligunt: anīa vna dicuntur eſſe. ¶ Hiero. ſuper malachia. Cuſtodite inquit o viri ſpūm vr̄m: ⁊ vxorem adoleſcētie tue noli deſpicere. ſpūm quippe viri ꝓpheta vocat vxorem eius: eo ꝙ ꝓpter affectū anīa vnaquodāmodo eſſe videtur in duobus ſpū videlꝫ coniunctis ac mente ſociatis. Unde ⁊ paulo ante dicit. Nōnevnus fecit ⁊ reſiduū ſpūs eius eſt. ¶ Ambro. vbi ſupͣ.Legitur de ſancto abrahā: ꝙ cum angelos inuitaſſꝫ hoſpicio: feſtinauit in tabernaculū ad ſaraꝫ: dixitqꝫ ad eā.Accelera: tria ſata ſimile ꝯmiſce ⁊c̄. Bonꝰ quippe maritus exortem religioſi muneris vxorē eſſe non tolerat:nec auare totū munꝰ vſurpat. vult eſſe ꝯmune qd̓ pieta

tis eſt. integrū qd̓ pudoris eſt. Unde ſara manet intrarabernaculū: vir aut explorat aduentꝰ hoſpitū. ¶ Iohānes criſoſto. vbi ſupͣ. Deniqꝫ viro caſto vxor qualiſcunqꝫ videtur bona: qꝛ ꝑfecta charitaſ nō ſentit vicia Uxor quoqꝫ neminē debet formoſiorē putare ꝙͣ viruꝫ ſuū:qꝛ perfectū odium aut ꝑfectus amor nō cognoſcit rerūiudicium. Nam ſi ꝑfecte aliquē odieris: qualiacūqꝫ fuerint apud illum omnia tibi diſplicent. Sic etiā ſi ꝑfectie aliquē amas quecūqꝫ ſunt apud eum tibi placent¶ Hiero. ꝯͣ iouinianū li. i. Buellus qui rome primꝰ nauali certamine triūphauit: yliam virginē duxit vxoremtante pudicicie: vt illo quoqꝫ ſeculo pro exemplo fuit. qͦimpudicia monſtruꝫ erat: non vicium. Is iam ſenex ettrementi corpore in quodā iurgio audiuit exprobrari ſibi os fetidum: ⁊ triſtis ſe domū contulit. Cūqꝫ vxoremqueſtus eſſet: quare nūqͣ ſe monuiſſet: ut huic vicio mederetur: feciſſem inquit illa: niſi putaſſem omnibꝰ virisſic os olere. laudanda in vtroqꝫ pudica ⁊ nobil̓ femina⁊ ſi ignorauit viciū viri. Et ſi patienter tulit. Et ꝙ maritus infelicitateꝫ corporis ſui non vxoris faſtidio: ſedinimici maledicto ſenſit ¶ Ualeriꝰ li. vi. Horridū ſulpicii galli maritale ſuꝑciliū qui vxorem dimiſit: eo ꝙ eāaperto capite foris verſatā cognouit. Abſciſa quidemſentencia: ſed cum aliqua ratōne munita. lex enī inquittibi meos tm̄ p̄finit oculos: quibꝰ formā tuā approbeshis decoris inſtrumenta p̄para: his eſto ſpecioſa: horūcertiori crede noticie. Ulterior tui conſpectꝰ irritatōneſuperuacua accerſitur in ſuſpitōue ⁊ crimine hereat neceſſe eſt..XL.¶ De tribus matrimonij bonis et primo defide ¶ Auguſ. ſuper geneſimRipertitū eſt aūt mr̄imonii bonū. ſcꝫ fides. ꝓles. ſacr̄m. In fide ſiquidem attēditur: ne p̄tervinculū coniugale cum altero vel altera coniūgatur. In prole vt amater ſuſcipiat̉. benigne nutriaturreligioſe educetur. In ſacr̄o vt cōiugiuꝫ nō ſeparetur:et dimiſſus aut dimiſſa nec cā prolis alteri cōiungaturhec eſt tauꝙͣ regula nuptiaꝝ: qua vel nature decoraturfecunditas: uel incōtinentie regitur ꝓnitas. ¶ Idemin li. de cōiugali bono. Mulier itaqꝫ ſi fide coniugaliuiolata: fidē ſeruat adultero vtiqꝫ mala ē: ⁊ ſi nec adultero: peior eſt. Decus aūt cōiugale. ut dictū eſt ſupͣ. eſtcaſtitas ꝓcreādi: ⁊ fides reddendi carnalis debiti: manetqꝫ vinculū cōiugale: etiā ſi ꝓles deſit pre ſterilitateEt ſicut ſatiuſ eſt mori fame ꝙ ydolothitis veſci: ita ſatius eſt ſine liberis defungi: ꝙ ex illicito concubitu prolem querere ¶ Ambro. ubi ſupͣ. Legitur pharao dixiſſeabrahe cum intellexiſſet ſaram vxorem eius eſſe. Quidnam eſt qd̓ feciſti michi. Quare n̄ indicaſti ꝙ vxor tuaeſſet ⁊cͣ. Nunc ergo ecce cōiunx tua: accipe eam: ⁊ vadeIgitur ⁊ ſi natura ferus ac barbarus pharao. tn̄ ſignificat etiā externis ac barbaris erroribus curam eē pudoris ⁊ adulterii etiā ſibi crimen cauendum. Nec miꝝſi barbarus nouit ius naturale. Nam et muta anīalia:que nullis tenentur legibus: ſunt tamen aliqua que nōſolum paribus ſuis copule ſeruāt fidem: verū etiā vniꝰcoitus cuſtodiūt caſtitatem. Ita maior eſt lex nature q̄legum preſcpͥtio. Sic ergo dum p̄tendit ignorantiā: cōdemnat ītꝑantiā ¶ Actor. Ex p̄dictis patet ꝙ fides .i.fidelitas mutua coniugū duplex eſt. vna ſcꝫ ut neuterad alia vota trāſeat: uel alij carnal̓r ſe commiſceat Dehac aūt dictū eſt ſuꝑiꝰ vbi on̄ſum eſt: ꝙ neuter carnemſuam debet diuidere: ſed unica debet eſſe uniꝰ tantum.Alia uero fidelitas eſt: ut inuiceꝫ ſibi debitū reddant.Cūqꝫ reddere debitū ē opus iuſticie. Dicit tn̄ Grego.coitum etiam coniugalē ſine culpa fieri nō poſſe. Ideoqꝫ notandum eſt: ꝙ quattuor de cauſis finalibꝰ uxor auiro cognoſcitur. uidelꝫ cā prolis. cā reddendi debiti.