LiberTriceſimuſprimus
ſingulis: ſed ſi ratio natural̓ vel ſocialis admittit etiaꝫvni plura: nō ſine decore ſubdūtur ¶ Idem ꝯͣ fauſtumli. ii. Eterna ergo lege ꝯſulta videamꝰ: quid pr̄abrahaꝫpeccauerit .i. ꝯͣ legem hanc fecerit qn̄ cum anc illa cōcuhuit. Illa ſiquidem eterna lex ordini naturali ꝯſeruando ꝯſulens: nō vt ſatiandē libidini ſeruiatur: ſed vt ſaluti generis ꝓſpiciatur: ad ꝓlem tantūmodo ꝓpagādāmortal̓ carnis delectatōeꝫ dn̄atu ratōnis in ꝯcubitū ſiuit relaxari. Proinde abrahā ordinē nature ſeruās: nichil agebat ꝯcubitu illo: niſi vt naſceret̉ homo. Neqꝫſara. vt obiicit Fauſtus. ꝯſcīam ſuā flagitio ꝯiungit: qͦille ſuam libidineꝫ turpi ⁊ illicita voluptate ſanaret miſcuit: ſed naturali ordine filios volens: ſeqꝫ ſterilem ſciens: ācillaris vteri fecūditatē in vſuꝫ viri ſui ptāte licita vendicauit: nō cedens viro ꝯcupiſcēti: ſed iubēs obedienti. Nam cū in ceteris actibꝰ ad humanā pacem ꝑtinentibꝰ mulier viro debeat ſeruitutē. tn̄ ſcd̓m apl̓icamdoctrinā huiꝰ vniꝰ rei que ſexus vtriuſqꝫ carnali ſortediſtinguitur: ⁊ carnali ꝯmixtione ꝯcernitur ſimilem habent in ſe vir et mulier poteſtatē. Prolē ergo quam deſe habere ſara nō poterat: de ancilla quideꝫ voluit habere. Ex eo tamen ſemine: ex quo et d̓ ſe ſi poſſet habere: debebat. Nec vnꝙͣ hoc vtiqꝫ facerꝫ ſara: ſi in corꝑeviri teneretur carnali concupīa: zelaret enī potiꝰ pelicēnon faceret mr̄em. Nūc aūt ideo ꝓpagādi volūtas piafuit: qꝛ concubendi voluptas libidinoſa nō fuit. Iacobaūt ꝙ ꝓ ingenti crimīe quattuor vxores obiiciūtur: generali ꝓlocutōe purgatur. Alia nāqꝫ peccata ſunt contra naturā. alia ꝯͣ mores. alia ꝯͣ p̄cepta Si ergo naturāconſulas: nō laſciuiendi ſed gignendi cā mulieribꝰ illisvtebatur. Si mores: illo tꝑe ⁊ in illis terris hoc factitabatur Si p̄ceptū nulla lege ꝓhibebat̉. nūc vero cur crimen eſt qui hoc faciat: niſi qꝛ ⁊ in moribꝰ ⁊ in legibuseſt ꝯͣriumXXXIIII¶ Contra reprehenſores patrum in hac parte reſponſio.T iſti ꝯꝑantes nō alios quoꝝ animi virtutemnoſſe nō pn̄t: ſed. ſicut dicit apl̓s. ſemetipſos ſi¶biipſis nō intelligunt. ⁊ qꝛ ipſi etiā ſi vnaꝫ habuerīt: ad eaꝫ nō ſolum generādi accedunt officio viriliter ſed ſepe coeūdi ſtimulo eneruiter ꝑtrahūtur quaſiveraciter ſibi vident̉ cōiicer̄: ꝙͣ maiore hmōi morbo ꝑmultas alij captiuētur: qn̄ ſe vident in vna tꝑantiā nōpoſſe ſeruare. Uerū nos eis qui hāc virtutē non habētita de ſanctoꝝ viroꝝ moribꝰ iudiciū ꝯmittere nō debemus: ſicut d̓ ciboꝝ ſuauitate ac ſalubritate iudicare febrientes nō poſſumꝰ: potiꝰ illis ſonoꝝ ſenſu: ⁊ p̄ceptoꝝmedicamine: ꝙͣ ex eoꝝ egritudinis affectōne alimentap̄ꝑamꝰ. alioquin pn̄t ⁊ ſanctos apl̓os accuſare: ꝙ tammultis popul̓ euāgeliū p̄dicauerūt non charitate generandi filios eterne vite: ſed cupiditate laudis humane.hoc enī amore glorie corrupti erant: quos apl̓us notatꝑ inuidiā ⁊ ꝯtentioneꝫ nō caſte xp̄m annūtiabant.De quibꝰ tm̄ gaudet apl̓s: ꝙ his auditis naſcerētur fideles per euāgeliū: vt de malo illoꝝ deus oꝑaret̉ bonūſicut fieri pōt: vt ad ꝯcubitū homo nō generādi voluntate ingrediat̉: ſed luxuriandi libidine rapiatur: ⁊ tn̄ inde homo bonū dei opus naſcatur de fecūditate ſeminūnon de turpitudine vicioꝝ. Sicut ergo apl̓i doctrinamſuam admirantibꝰ auditoribus cōdelectabātur: nō autditate conſequende laudis: ſed charitate ſemināde veritatis. ſic ⁊ ſancti pr̄iarche ꝯiugibꝰ ſemen ſuuꝫ excipientibus miſcebātur: nō cōcupiſcentia p̄cipiende voluptatis: ſed ꝓuidentia propagande ſucceſſionis. Ac ꝑ hocnec illos ambicioſos multitudo faciebat vxoꝝ. Sil̓esaūt ſunt: qui hic in magnis rep̄hendūtur: pueris in ſcola imperitis: qui cum ꝓ magno didicerint nomen vnuꝫſingularis nūeri reddendū eſſe verbo nūeri ſingularis.
autoreꝫ increꝑant doctiſſimū: qꝛ dixit: pars in fruſta ſecant. Et qꝛ religionē dici norunt culpāt eū qui geminalr̄a dixit: relligionē patrū. Unde fortaſſe nō abſurde dicitur in genere ſuo ꝙͣtū diſtant ſtemata ⁊ methaplaſmidoctoꝝ a ſoloeciſmis ⁊ barbariſmis imperitoꝝ: tantuꝫdiſtare figurata facta ꝓphetaꝝ a libidinoſis peccatisiniquoꝝ. Illoꝝ ſiquidem antiquoꝝ nō tm̄ linguam ſedet vitā dico fuiſſe propheticā: totūqꝫ regnū illud gētishebreoꝝ magnū quendaꝫ fuiſſe ꝓphetaꝫ. nec intelligūtiſti quaſdā virtutes in magnis animis ꝑuoꝝ anīoꝝ victis ſimillimas eſſe: non nulla ſpecie: ſed nulla equitatiſꝯꝑatōne. Si enī in quibuſdā factis a quoꝝ altitudinelonge ſunt. vitā patruꝫ vel ꝓphetaꝝ tanꝙͣ libidinoſamreprehendūt: ſicut nōnulli etiā paganoꝝ tanꝙͣ xp̄i ſtulticiā: ꝙ tꝑe anni nō congruo queſiuit in arbore poma:redarguūt. Aut puerilis cuiuſdā fatuitatis affectum.ꝙ inclinato capite digito in terra ſcribebat: ⁊ cū hominibus interrogātibus rn̄diſſet: hoc iterum faciebāt.XXXV.¶ De ſanctis mulieribus olim prolem deſiderantibusPſas etiā vxores Iacob ſatis elucet nichil aliud oīno in concubitu appetuſſe ꝙͣ filios. Namubi ſe minime parere viderūt famulas ſuas: viro ſuo dederūt vt illaſ quidē mr̄es facerent carne: ⁊ ip̄efierent voluntate. Hinc accidit vt altera viruꝫ conduceret: quoniā ordo alterius erat: vt ad illā maritus intraret. Nā utiqꝫ iuſtis ad Lyam vicibus accedebat. Dequā tot filios ꝓcreauerat: ⁊ qui vt etiam de ancilla procrearet: obedierat. Tantoqꝫ firmius ſeruabantur poteſtatis coniugal̓ iura: quāto caſtius vitabatur carnaliscupiditatis iniuria. Filie Loth cum ad conſeruatōnemhumani generis prolem quererent: qui vtiqꝫ in eis humanus erat ⁊ natural̓ affectus: nec alios viros velut illa conflagratōe orbe terraꝝ exuſto: inueīre ſe poſſe crederent: miſceri ſe patri voluerūt. Et potius qͥdem nūqͣmatres eſſe: ꝙͣ ſic vti patre debuerunt. Ueruntamē ml̓tum intereſt: ꝙ ea vſe ſunt cā: ꝙͣ ſi funeſte voluptatisvterentur cōcupiſcentia. Rato qͥppe iuſticie nō tm̄ qͥdfactuꝫ ſit: ſed etiam quare factum ſit intuetur. vt etiamcauſis ſuis facta pendentia libramēto eqͥtatis examīetThamar quoqꝫ que ſocerū fefellit: non carnis concupiſcētia: nec mercediſ me retricee cupiditate peccauit: ſedex ipſo ſanguīe prolem reqͥrens. Ex quo duobꝰ iam fratribus nupta. tercio quoqꝫ denegato habere non potuit: eorum patri fetandum corpus fraude ſubiecit. pignore mercedis accepto: quod nō ad ornamentuꝫ ſed ad teſtimoniū reſeruauit. Et meliꝰ qͥdem ſine filiis remaneret ꝙͣ ſine matrīonii iure mater fieret. longe tamē aliaintentōe peccauit: ꝙ filiis ſuis patrem prouidit ſoceꝝ:ꝙͣ ſi eum concupiſſet adulterum. Deniqꝫ cum iuſſu eiuſduceretur ad mortem: ⁊ pignora ꝓferens ſe grauidatāeſſe diceret ab illo cuiꝰ illa eſſent: vbi ea que dederat ipſe cognouit. illam ſe iuſtiorē eſſe reſpondit: minus videlicet culpans deſideriū habende prol̓: quo illa ducta ſeſocero ſuppoſuerat: ꝙͣ libidinoſi concubituſ ardorem: qͦipſe velut ad meretricem victus intrauerat ¶ Hugo.in libro de bono viduitatiſ. Olim vtiqꝫ ſanctas femīaſnubere non cōcupiſcentia: ſed obedientia compellebatvt propageretur populus dei: in quo promitterentur ꝓphete xp̄i: ⁊ ex quo naſceretur etiam caro chriſti: vt ergo populus ille propageretur: qui non ſuſcitabat ſemein iſrahel: per legis ſententiā maledictus habebaturUnde ⁊ ſancte mulieres attendebantur nō cupiditateconcūbendi: ſed pietate pariendi. ⁊ rectiſſime credaturcoitum non fuiſſe queſiture: ſi proles poſſet aliter prouenire. Et viris vſus pluriū viuaꝝ concedebat̉ vxorumcuius rei non concupiſcentiā carnis ſed prouidentiam