Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberTriceſimuſprimus

ibi erat. Similiter quantū ab illo bono fruendū eſſet:oīno querendū non erat. cum ſine dubitatōne conſtareſqꝛ ꝙͣtomagis frueretur illo quis: tanto vtiqꝫ felicior eſſet. Illic aūt ſola menſura quātitatis querenda eſt vbiparum aut nimium eſſe poteſt Fructꝰ aūt huiꝰ boni itaſe habet: vt in eo qui minꝰ poſſidet pleuū ſit: qui āpliꝰnon ſit ſuꝑfluū. In hoc ergo ſolo menſura conſtabat: vtagnoſceretur qualiter illo bono frui deberet ne inordīate illud: quidem ad imitatōeꝫ ſicut ꝯuenit creature:ſed ad equalitatē quod creature poſſibilitatē trāſcēdit:poſſidere concupiſceret. Similiter vt attenderet: neillud ante tempꝰ p̄ripere feſtinaret: illud priuſꝙͣ obedientiā conſūmaſſet: acciꝑe deberet. In eo ergobona ſua amauit conſideramꝰ appetitū ꝯmodi. In eoaūt menſurā in bonis ſuis dilexit: intelligimꝰ appeti iuſti. Poſt aūt ceſſauit velle menſurā: deſtitit amareiuſticiam: in eo ipſo iuſticiaꝫ ꝑdidit: quo ipſuꝫ iuſticieamorem amiſit. In hoc ergo iuſticia hoīs fuit: extramenſurā appetitū ſuū extendit ſecundum qualitateꝫcum creatori ſuo parificari voluit: ſcd̓m tempꝰ cuꝫ an̄meritū p̄miū p̄ripere feſtinauit. Igitur ſummū bonūappetiit: ſed bene: qꝛ illud īmoderate: intēpeſtiueapp̄hendere cōcupiuitXXIIII De multiplici cuſtodia ſibi data.Onū quidem homini a deo datū vel promiſſuꝫnichil profuiſſet: niſi ad illud qd̓ datuꝫ fuerat:apponeretur: ne amitteretur ad illud quodmiſſum fuerat via aperiretur. Propterea ad bonuꝫ datum poſita eſt cuſtodia preceptū nature. Et ad bonumꝓmiſſum aperta eſt via p̄ceptum diſcipline. Preceptuꝫaūt nature intelligimꝰ diſtinctōeꝫ naturalē intrinſecusaſpiratam vt per eam homo erudiret̉. de his que vl̓ appetenda vel fugienda fuerāt. Ad neceſſaria ergo et ſalubria ꝑtinet ꝑceptio. ad noxia ꝓhibitio. ad media conceſſio. hac ergo cuſtodia munitus negligentiaꝫ vitarepotuit: ſed violentiā repellere potuit. Propterea rationi humane adiūcta eſt prouidentia diuina: quatinꝰhumana ratio in parte vna vigilaret ꝯͣ negligentia: prouidentia diuina in ꝑte altera ſtaret ꝯͣ violentiā. hac itaqͣꝫ gemina cuſtodia munita ciuitas humane vite nulliſaduerſis lederetur: qꝛ ſi ratio humana reſpuiſſet aduerſus negligentiā: ꝓuidentia diuina nunꝙͣ in hoīe viplentie locum dediſſet. Nec illum hominē primū impaſſibilem fuiſſe credere debemꝰ: quaſi nichil oīno pati potuiſſet: qꝛ naturā in ſe paſſibilem habuit. Sed tn̄ ſipeccaſſet ſicut non mortuus: ita etiā ſiue ad moleſtiā voluntatis in mente: ſiue ad corruptōnem integritatis incorpore paſſus oīno aliquid fuiſſet. Uerum ſicutdictū eſt: ꝯͣ paſſionē ei cuſtodia neceſſaria fuit: vt rationem ꝓpriam ꝯͣ negligentiā cauendam excitaretur:uidentiā diuina ꝯͣ violentiā omnem illeſus ſeruaretur.Quia vero primo negligentiaꝫ locum ſuum deſeruitDiuina poſtmodum prouidentia iuſte ſe a cuſtodia ſuaſubtraxit: vt iam in vita hoīs nonnunꝙͣ violentia p̄ualeat ratio ipſa iam nunc in vita cogatur ſubſiſterequod prius ſponte cauere neglexitXXV De immortalitate ipſorum cibis ſuſtentanda. ComeſtorIaūt queritur: cur autē peccatū date ſunt hoīeſce: cum eſſet immortalis. Dicimus immortalitas in qua creatus cibis erat ſuſtentanda:nec erat qualis illa que futura eſt: que cibis non indigebit. Illa ei erat poſſe non mori: hec erit non poſſe mori.Auguſtinꝰ de ciui. dei libro. xiii. Non ſolum enī tale corpus erit quale nunc eſt in quauis optima valitudine: ſed nec tale quidem quale fuit in hominibꝰ pͥmisante peccatū: qui licet morituri non eſſent niſi peccaſſētalimentis tn̄ vtebātur vt homines. nondum ſpūalia: ſꝫ

adhuc animalia corꝑa geſtantes: que licet ſenio non deficerent: vt ad mortem neceſſitate ꝑducerent̉: qui ſtatuſeis de ligno vite: qd̓ ī medio ꝑadiſi arbore vetita ſil̓erāt: mirabili dei gr̄a p̄ſtabat̉. tn̄ alios ſumebāt ciborp̄ter vnaꝫ arbore que interdicta fuerat: non qꝛ ipſa malum erat: ſed ad ꝯmendatōem pure ac ſimplicis obediētie que magna virtus eſt ratōnalis creature ſub creatore dn̄o conſtitute. Nam vbi nullū malum tāgebat̉ ꝓfecto ſi ꝓhibitum tangeretur: ſola inobedientia peccabatur. Alebantur ergo alijs que ſumebant ne anīalia corpora moleſtie aliquid eſuriendo vel ſitiendo ſentirent.De ligno aūt vite p̄terea guſtabant: ne mors eis vndecunqꝫ ſubreperet: aut ſe nectute confecta decurſis tempoꝝ ſpaciis interirent tanqͣꝫ cetera illis eſſent alimētoillud aūt ſacr̄o: vt videlꝫ ſic accipiatur eſſe lignū vite inꝑadiſo corporali ſicut in ſpūali et intellectuali paradiſoſapientia dei: de qua ſcriptū eſt. Lignū vite eſt his quiapprehenderūt eam. Corpora vero iuſtoꝝ que in reſurrectōne futura ſunt: nec vllo ligno indigebūt quo fiat:vt nullo morbo vel ſenectute inueterata moriantur: necvllis alijs corporalibꝰ alimentis quibꝰ eſuriendi ac ſitiendi qualiſcūqꝫ moleſtia deuitetur: qꝛ certo inuiolabili munere immortalitatis induentur: vt non velint niſiptāte non neceſſitate veſcantur.XXVI. De ipſorum in melius tranſlatōne futuraſi perſtitiſſent. Idem in libro. xiiij.Ic ergo manēte illa primoꝝ parentum felicitate: donec per illam benedictionem qua dictumeſt. Creſcite multiplicamini p̄deſtinatoꝝ ſanctoꝝ nūerus ꝯpleretur. Alia maior daretur: que beatiſangelis data eſt vbi iam eſſet certa ſecuritas peccaturūneminē: neminēqꝫ morituꝝ. et talis eſſet vitā ſanctoruꝫpoſt nullum laboris. doloris. mortis experimentū: qual̓erit poſt hec omnia in incorruptōem corpoꝝ reddita reſurrectōe mortuoꝝ Hugo vbi. Probabile ſiquid̓oīno eſt: ille primꝰ homo poſt ꝑacta obedientiaꝫ: ſi inipſa obedientia ꝑſtitiſſet: ſtatim ad p̄mium ipſiꝰ obediētie tranſferri debuiſſꝫ: qͣtinus ſine mortis interpoſitōede primo ſtatu vbi habuit poſſe non mori: ad alium ſtatum tranſiret vbi ampliꝰ mori non poſſet. Interim vero vitam terrenā fructibus terrenis nutriret: qꝛ enī qd̓viuit vitam habet: quod autem viuificat: vitam datPPlus eſt omnino viuificare: ꝙͣ viuere. ꝓpter qd̓ pͥmushomo in animā viuenteꝫ factus d̓r: que vitam quidemin ſe habuit: ſed corꝑi per ſe ſolaꝫ vitam dare non potuit. Secundus aūt in ſpūm viuificantem: qui vitaꝫ habebit in ſe: corpori dabit per ſe. De termino autemhuiꝰ vite inferioris in qua vſqꝫ ad tempus diffinitumhomo manere debuerat. hoc fide dignū videtur ſicutin hac vitā mortali alijs per mortē decedentibuſ: alijnatiuitatē victuri ſuccedunt. Ita quoqꝫ tunc precedentibus poſt terminū hutꝰ vite tꝑalis ad vitam eternamtranſlatis. hi qui ex eis nati fuiſſent decedentibus ſuccederent: ipſi quoqꝫ temꝑa ſua impleturi. obedientiam ſeruaturi: donec tandem numerus ad vitam p̄deſtinatoꝝ impleretur. tempus huic inferiori vite deputatum conſummaretur.LXXVII. eis et prouidentia carnis et exercitiūoperis oblectamento eſſentOrro niſi ſpūs in appetitu ſuo menſuraꝫ deſeruiſſet: caro ſubiecta ſpūi adueſrus ipſū in ſuoFappetitu terminū menſure tranſiret. Geuſetenī primi homīs corpus ſanum integrum condensforinſecꝰ quedā ordinauit: que ad ꝯſeruanda valere potuiſſent. Hoꝝ autē ꝓuidendoꝝ cura officiū ſpūi incūbebat. Nam ſicut deus p̄ſidebat ſpūi ita ſpūs carni. ipſa caro ſpūs iumentū erat. ꝓpterea quaſi ad ſeſſorēꝑtinebat vt pabulū ꝓuideret ne deficeret: et hoc ſolum