LiberTriceſimuſprimus
Qualiter tranſfundi poſſit: cuꝫ eius ſubiectū. id eſt. anima non ſit ex traduce.lxxxviii.Ꝙ non ſolum originale: ſed etiam actualia peccata etculpe ſunt ⁊ pene.lxxxix.De peccati diuiſionibus: ⁊ primo de ſeptem viciis capitalibus..xe.De peccato cordis ⁊ oris..xci.De peccato operis: ⁊ primo de impietate que committitur in deum..xcii.De flagicio quod committit homo in ſeipſum xciii.De facinore quod committitur in proximuꝫ xciiii.De peccato in ſpiritūſanctuꝫ.xcv.Epilogus de inſtitutione nature ac ſpecialiter humane ¶ Auguſti. ſuper geneſimlibro primo¶ C. I.Icut iamalias dictū eſt: vbiſcpͥtura dicit in pͥncipio deuꝫ celum etterrā creaſſe: inſinuatur exordiū creature adhuc in imꝑfectionis informitateFit autē filii ꝯmēoratō qui etiā verbūeſt: in eo qd̓ ſcriptūeſt. Dixit deꝰ. Sicqꝫ ꝑ id qd̓ pͥncipiūeſt inſinuat̉ exordium creature ab illo exiſtentis adhucimꝑfecte. Per id aūt qd̓ verbū eſt: ꝑfectio creature adeum reuocate vt formaret̉ inherendo creatori: ⁊ ꝓ ſuogenere imitādo formā incōmutabil̓r coherentē patri.Eternū eſt aūt ꝙ ait deus: fiat lux. qꝛ ſcꝫ verbuꝫ deusapud deuꝫ eſt patri coeternū: ꝙͣuis deo in eterno verbohoc dicente: tꝑalis facta ſit creatura. Cum enī verbaſint tꝑis qn̄ ⁊ aliqn̄: tn̄ qn̄ fieri debeat aliquid eternumeſt in dei verbo. Et tunc fit: qn̄ fieri debuiſſe in illo verbo eſt: in quo nō eſt qn̄ ⁊ aliqn̄: qꝛ totū illud verbū eternum eſt. ¶ Baſilius in hexameron: libro. iiii. Sil̓r cuꝫd̓r: ꝯgregetur aque: vox dei formatrix ē nature. Itaqꝫſiqn̄ te ſtante iuxͣ riuū ſubit cogitatio: cuiꝰ impulſu detelluribꝰ aqua progreditur: vel que ſunt horrea de quibus largiter effunditur. aut quis locus ad queꝫ ꝑuenire cogitur: vel qūo nec illa deficit que ſequitur: nec illaque p̄ceſſit exuberat. Profecto reꝑies: omnia hec ex illa prima voce teneri. Igitur ⁊ ꝙ aquaꝝ curſus vrget̉et mare certis p̄ſcriptū finibus retinetur: prime preceptōnis virtus eſt. ¶ Idem in libro. v. Prima quoqꝫ illa vox ac p̄ceptio dei: germinet terra herbam virentemveluti quedam lex nature fuit ⁊ inheſit terre: ꝓcreandifructificādiqꝫ ſibi p̄bens in poſterū facultatē. Deniqꝫratio nature ex pͥori dei mādato ſortita pͥncipiū: ꝑ om̄etranſit euum: donec ad ꝯmunē terminū finemqꝫ ꝑueniat ¶ Idem Augꝰ. ſuꝑ geneſim li. vi. Cum ergo ab inicio dixit deus. 3º aciamꝰ hoīem ad imaginē ⁊ ſil̓itudinēnoſtram ⁊c. Et poſtea. Creſcite ⁊ multiplicamini. Etiteꝝ. Ecce dedi vobis omneꝫ herbā ⁊c̄. Ille ſermo anteomnem ſonum aeris: an̄ omnem vocem carnis ⁊ nubisIn illa ſumma eius ſapientia ꝑ quā facta ſunt omnia:non quaſi hūanis auribus inſtrepebat: ſꝫ rebus factisrerum faciendaꝝ cauſas inſerebat: ⁊ omnipotenti potētia futura faciebat: hominēqꝫ ſuo tempore formandū.vt ſupͣ dictū eſt. tanꝙͣ in radice vel ſemine tempoꝝ condebat. vnde inciperent ſecula ab illo condita: qui eſt ante ſecl̓a. Beniqꝫ illa dei oꝑa: que ꝑ ſex dies ab inicio le
guntur facta: ſcpͥtura dicit: ⁊ conſummata ⁊ inchoata.Conſummata cum dicit. Perfecti ſunt celi ⁊ terra ⁊c.Inchoata quoqꝫ paulo poſt ꝑhibet: vbi dicit: ꝙ requieuit deus ab oꝑibus ſuis que inchoauit vt faceret. Cōſummaſſe quippe deum illa dicimꝰ cum ita ꝑfecte creauit omnia ſimul: ⁊ ei nichil adhuc in ordine temporumcreandū eſſet: quod non tunc ab eo iam in ordine cauſarum creatuꝫ eſt. Inchoaſſe vero: vt quod tunc p̄fixeratcauſis: poſtmodū impleret effectis. Rebus quippe tūcfactis rerum faciendaꝝ cauſas inſeruit: ⁊ omīpotentipotentia iam in temporum velut radice futura facit.¶ Idem in li. viii. Creauit ſiquidem omīa ſimul: ex qͥbus currerent temꝑa: ⁊ implerentur loca: ac temꝑalibꝰet localibus rerum motibus voluerentur ſcl̓a. ¶. II.¶ Epilogus de conſideratione creature.¶Baſilius vbi ſupraUid aūt loquar: quid ve reticeaꝫ: tam p̄cioſoſtheſauros creature reſpiciens. Eſt quidem difficilis aſſecutio melioꝝ ſed iactura nō tolerabilis omiſſoꝝ. ¶ Grego. in moral̓. li. xxv. Nempe ſi vigilanter exteriora ꝯſpicimꝰ. ꝑ ipſa eadem ad interiora reuocamur. Ueſtigia quippe noſtri creatoris ſunt operamira creature viſibilis. Menti autem noſtre peccatoſuo ſparſe exterius necdum deus ſicut eſt innoteſcit īterius: ſed dum ille facture ſue decus foras proponit: qͣſiquibuſdam nutibus innuit: ⁊ que intus ſequamur: on̄det. Et quoquo ſe verterit anima ſi vigilanter intēditin ipſis iiſdem deum inuenit: per que reliquit: eiuſqꝫpotentiam ex eoꝝ rurſum cognoſcit conſideratōe: quorum amore deſeruit: ⁊ ꝑ que ꝑuerſa incedit: ꝑ hec conuerſa reuocatur: Ubi enī lapſi ſumus: ibi incūbimꝰ: vtſurgamus: ⁊ quaſi ibi ſurgendo manum ꝯſiderationisfigimus: vbi pede amoris lubrici corruentes: negligendo iacebamꝰ. Nam qꝛ ex inuiſibilibꝰ ꝑ viſibilia cecidimus dignum eſt: vt ad inuiſibilia ipſis rurſum viſibilibus iunitamur: vt quo caſu aīma venit ad infima: eogradu reuertamur ad ſumma. ¶ Auguſtinꝰ ꝯͣ fauſtuꝫlibro pͥmo. Ergo quidem vt iſta in imo opera dei terrena: infirma: mortalia: conſiderem. ineffabiliter moucorlaude creatoris: qui prorſus ita magnus eſt in oꝑibusmagnis: vt minor nō ſit in mīmis. Ars enim diuina qͣceleſtia ⁊ terrena opera fiunt: cuꝫ ea ſint inter ſe diſſil̓iaipſa in omnibꝰ ſui ſil̓is eſt: qꝛ in ſuo quoqꝫ genere ꝑficiendo vbiqꝫ perfecta eſt. Neqꝫ enī vniuerſum condit inſingul̓: ſed ad vniuerſi complexum condens ſingula: ſevniuerſam condendis prebet ⁊ ſingulis: omnia congruenter locis ſuis ⁊ ordinibus faciens atqꝫ diſponens: ⁊omībus particulariter ⁊ vniuerſaliter ꝯgrua tribuens.Ecce hic in iſto quaſi mūdo infimo vniuerſe creature:aſpicite anīalia que volant: ⁊ natant: ⁊ gͣdiuntur: et repunt: nempe mortalia ſunt. Uita enī eoꝝ eſt vapor admodicuꝫ parens. Hunc enī modulū ab optimo ꝯditoreꝑceptū tanꝙͣ in commune conferunt vniuerſo: ꝓ ſui generis portione complendo: vt cum iſtis imis ſint omniabona: in quibus ſunt eis ſuꝑnaͣ meliora. Ueruntamenattendite: ⁊ date michi vnumquodlibet abiectiſſimumanimal: cuiꝰ anima oderit carnem ſuam: ac non potiusfoueat ⁊ nutriat eam: motūqꝫ vitali vegetet: ⁊ regat: ⁊quodammodo admīſtret ꝓ ſui generiſ exiguitate quoddam vniuerſum ſibi ad incolumitatē tuendam ꝯciliatūꝘ enī ratōnalis anima corpꝰ ſuum caſtigat ⁊ in ſeruitutem redigit: ne immoderatꝰ terrenoꝝ appetitus ſapientie perceptōem impediat. Etiam ſic carnem ſuaꝫ diligit: quā ſibi ad obediendū legittime ſubdit ⁊ ordinat.Quid etiā in ipſa carne. Uitalia viſcera totiꝰ forme cōuenientia menbra operādi: vaſa ſentiendi. locis atqꝫ officiis ſuis cuncta diſtincta: concordi vnitate contexta:moderatōe mēſuraꝝ: parilitate nūeroꝝ: ordine pōdeꝝ.