Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberTriceſimuſprimus

Qualiter tranſfundi poſſit: cuꝫ eius ſubiectū. id eſt. anima non ſit ex traduce.lxxxviii. non ſolum originale: ſed etiam actualia peccata etculpe ſunt pene.lxxxix.De peccati diuiſionibus: primo de ſeptem viciis capitalibus..xe.De peccato cordis oris..xci.De peccato operis: primo de impietate que committitur in deum..xcii.De flagicio quod committit homo in ſeipſum xciii.De facinore quod committitur in proximuꝫ xciiii.De peccato in ſpiritūſanctuꝫ.xcv.Epilogus de inſtitutione nature ac ſpecialiter humane Auguſti. ſuper geneſimlibro primo C. I.Icut iamalias dictū eſt: vbiſcpͥtura dicit in pͥncipio deuꝫ celum etterrā creaſſe: inſinuatur exordiū creature adhuc in imꝑfectionis informitateFit autē filii ꝯmēoratō qui etiā verbūeſt: in eo qd̓ ſcriptūeſt. Dixit deꝰ. Sicqꝫ id qd̓ pͥncipiūeſt inſinuat̉ exordium creature ab illo exiſtentis adhucimꝑfecte. Per id aūt qd̓ verbū eſt: ꝑfectio creature adeum reuocate vt formaret̉ inherendo creatori: ſuogenere imitādo formā incōmutabil̓r coherentē patri.Eternū eſt aūt ait deus: fiat lux. qꝛ ſcꝫ verbuꝫ deusapud deuꝫ eſt patri coeternū: ꝙͣuis deo in eterno verbohoc dicente: tꝑalis facta ſit creatura. Cum enī verbaſint tꝑis qn̄ aliqn̄: tn̄ qn̄ fieri debeat aliquid eternumeſt in dei verbo. Et tunc fit: qn̄ fieri debuiſſe in illo verbo eſt: in quo eſt qn̄ aliqn̄: qꝛ totū illud verbū eternum eſt. Baſilius in hexameron: libro. iiii. Sil̓r cuꝫd̓r: ꝯgregetur aque: vox dei formatrix ē nature. Itaqꝫſiqn̄ te ſtante iuxͣ riuū ſubit cogitatio: cuiꝰ impulſu detelluribꝰ aqua progreditur: vel que ſunt horrea de quibus largiter effunditur. aut quis locus ad queꝫ ꝑuenire cogitur: vel qūo nec illa deficit que ſequitur: nec illaque p̄ceſſit exuberat. Profecto reꝑies: omnia hec ex illa prima voce teneri. Igitur aquaꝝ curſus vrget̉et mare certis p̄ſcriptū finibus retinetur: prime preceptōnis virtus eſt. Idem in libro. v. Prima quoqꝫ illa vox ac p̄ceptio dei: germinet terra herbam virentemveluti quedam lex nature fuit inheſit terre: ꝓcreandifructificādiqꝫ ſibi p̄bens in poſterū facultatē. Deniqꝫratio nature ex pͥori dei mādato ſortita pͥncipiū: om̄etranſit euum: donec ad ꝯmunē terminū finemqꝫ ꝑueniat Idem Augꝰ. ſuꝑ geneſim li. vi. Cum ergo ab inicio dixit deus. aciamꝰ hoīem ad imaginē ſil̓itudinēnoſtram ⁊c. Et poſtea. Creſcite multiplicamini. Etiteꝝ. Ecce dedi vobis omneꝫ herbā ⁊c̄. Ille ſermo anteomnem ſonum aeris: an̄ omnem vocem carnis nubisIn illa ſumma eius ſapientia quā facta ſunt omnia:non quaſi hūanis auribus inſtrepebat: ſꝫ rebus factisrerum faciendaꝝ cauſas inſerebat: omnipotenti potētia futura faciebat: hominēqꝫ ſuo tempore formandū.vt ſupͣ dictū eſt. tanꝙͣ in radice vel ſemine tempoꝝ condebat. vnde inciperent ſecula ab illo condita: qui eſt ante ſecl̓a. Beniqꝫ illa dei oꝑa: que ſex dies ab inicio le

guntur facta: ſcpͥtura dicit: conſummata inchoata.Conſummata cum dicit. Perfecti ſunt celi terra ⁊c.Inchoata quoqꝫ paulo poſt ꝑhibet: vbi dicit: requieuit deus ab oꝑibus ſuis que inchoauit vt faceret.ſummaſſe quippe deum illa dicimꝰ cum ita ꝑfecte creauit omnia ſimul: ei nichil adhuc in ordine temporumcreandū eſſet: quod non tunc ab eo iam in ordine cauſarum creatuꝫ eſt. Inchoaſſe vero: vt quod tunc p̄fixeratcauſis: poſtmodū impleret effectis. Rebus quippe tūcfactis rerum faciendaꝝ cauſas inſeruit: omīpotentipotentia iam in temporum velut radice futura facit. Idem in li. viii. Creauit ſiquidem omīa ſimul: exbus currerent temꝑa: implerentur loca: ac temꝑalibꝰet localibus rerum motibus voluerentur ſcl̓a.. II. Epilogus de conſideratione creature.¶Baſilius vbi ſupraUid aūt loquar: quid ve reticeaꝫ: tam p̄cioſoſtheſauros creature reſpiciens. Eſt quidem difficilis aſſecutio melioꝝ ſed iactura tolerabilis omiſſoꝝ. Grego. in moral̓. li. xxv. Nempe ſi vigilanter exteriora ꝯſpicimꝰ. ipſa eadem ad interiora reuocamur. Ueſtigia quippe noſtri creatoris ſunt operamira creature viſibilis. Menti autem noſtre peccatoſuo ſparſe exterius necdum deus ſicut eſt innoteſcit īterius: ſed dum ille facture ſue decus foras proponit: qͣſiquibuſdam nutibus innuit: que intus ſequamur: on̄det. Et quoquo ſe verterit anima ſi vigilanter intēditin ipſis iiſdem deum inuenit: per que reliquit: eiuſqꝫpotentiam ex eoꝝ rurſum cognoſcit conſideratōe: quorum amore deſeruit: que ꝑuerſa incedit: hec conuerſa reuocatur: Ubi enī lapſi ſumus: ibi incūbimꝰ: vtſurgamus: quaſi ibi ſurgendo manum ꝯſiderationisfigimus: vbi pede amoris lubrici corruentes: negligendo iacebamꝰ. Nam qꝛ ex inuiſibilibꝰ viſibilia cecidimus dignum eſt: vt ad inuiſibilia ipſis rurſum viſibilibus iunitamur: vt quo caſu aīma venit ad infima: eogradu reuertamur ad ſumma. Auguſtinꝰ ꝯͣ fauſtuꝫlibro pͥmo. Ergo quidem vt iſta in imo opera dei terrena: infirma: mortalia: conſiderem. ineffabiliter moucorlaude creatoris: qui prorſus ita magnus eſt in oꝑibusmagnis: vt minor ſit in mīmis. Ars enim diuinaceleſtia terrena opera fiunt: cuꝫ ea ſint inter ſe diſſil̓iaipſa in omnibꝰ ſui ſil̓is eſt: qꝛ in ſuo quoqꝫ genere ꝑficiendo vbiqꝫ perfecta eſt. Neqꝫ enī vniuerſum condit inſingul̓: ſed ad vniuerſi complexum condens ſingula: ſevniuerſam condendis prebet ſingulis: omnia congruenter locis ſuis ordinibus faciens atqꝫ diſponens:omībus particulariter vniuerſaliter ꝯgrua tribuens.Ecce hic in iſto quaſi mūdo infimo vniuerſe creature:aſpicite anīalia que volant: natant: gͣdiuntur: et repunt: nempe mortalia ſunt. Uita enī eoꝝ eſt vapor admodicuꝫ parens. Hunc enī modulū ab optimo ꝯditoreꝑceptū tanꝙͣ in commune conferunt vniuerſo: ſui generis portione complendo: vt cum iſtis imis ſint omniabona: in quibus ſunt eis ſuꝑnaͣ meliora. Ueruntamenattendite: date michi vnumquodlibet abiectiſſimumanimal: cuiꝰ anima oderit carnem ſuam: ac non potiusfoueat nutriat eam: motūqꝫ vitali vegetet: regat:quodammodo admīſtret ſui generiſ exiguitate quoddam vniuerſum ſibi ad incolumitatē tuendam ꝯciliatū enī ratōnalis anima corpꝰ ſuum caſtigat in ſeruitutem redigit: ne immoderatꝰ terrenoꝝ appetitus ſapientie perceptōem impediat. Etiam ſic carnem ſuaꝫ diligit: quā ſibi ad obediendū legittime ſubdit ordinat.Quid etiā in ipſa carne. Uitalia viſcera totiꝰ formeuenientia menbra operādi: vaſa ſentiendi. locis atqꝫ officiis ſuis cuncta diſtincta: concordi vnitate contexta:moderatōe mēſuraꝝ: parilitate nūeroꝝ: ordine pōdeꝝ.