LiberTriceſimus
affectū: ita facta eſt abundantia laborioſa: ⁊ ſi dici pōtegeſtas copioſa: dum aliud ⁊ aliud ſequit̉: ⁊ nichil cuꝫeo permanet. Sic a fructu frumenti vini ⁊ olei ſui multiplicatꝰ eſt: vt nō inueniat idipſum .i. naturaꝫ incōmutabilem ⁊ ſingularē quā ſecutꝰ nō erret: ⁊ aſſecutꝰ ꝑamplius nō egeat. tolle itaqꝫ vanitates: ⁊ nulla erit vanitas ¶ Idem de ciui. de i li. xii. Homo itaqꝫ diuina volūtate ꝯtempta: nō niſi ꝑnicioſe vti pōt etiā ſeipſo: ſicqꝫdiſcit quid interſit: vtrū inhereat ꝯmuni omnibꝰ bonoan̄ delectetur ꝓprio. Se qͥppe amans ſibi donatur: vtinde timoribꝰ meroribuſqꝫ ꝯpletus: ſi tn̄ mala ſua ſentit. Cātet in pſal̓. ad meipſum anīa mea turbata eſt.Idem de libero arbitrio li. iii. Nam qꝛ nemo legesoīpotentis dei valet ſuꝑare: nō ſinitur anīa debitū nonreddere. Aut enī reddit bn̄ vtendo qd̓ accepit Aut reddit amittendo quod bene vti noluit. Itaqꝫ ſi nō redditfaciendo iuſticia quā debet: reddet paciendo miſeriamquā debet: nec vllo interualio tꝑis iſta diuiduntur: vtalio tꝑe nō faciat qd̓ debet: ⁊ alio patiatur qd̓ dꝫ: ne vl̓puncto tꝑis vniuerſalis pulcritudo turpetur: vt ſit ī eadedecꝰ peccati ſine decore vindicte. ſed in futuro iudicium ſeruat̉ ad manifeſtatōem atqꝫ ad acerrimū ſenſummiſerie: qͥcqͥd nūc occultiſſime vīdicatur. Omni aūt aīepeccāti reuera duo ſūt iſta penalia. ignorātia ⁊ difficultas. Sed ex ignorātia dehoneſtat error. Ex difficultate cruciatus affligit. Sed approbare falſa ꝓ veris vterret inuitꝰ: ⁊ reſiſtente dolore carnalis vinculi nō poſſea libidinoſis oꝑbꝰ temꝑare: nō eſt natura hoīs inſtituti: ſed pena damnati. Nō itaqꝫ tibi d̓putatur ad culpaꝫꝙ inuitus ignorās: ſed ꝙ negligis querere qd̓ ignoraſnec ꝙ vulnerata mēbra n̄ colligas: ſed ꝙ volentē ſanar̄contēnis. Non enī ꝙ naturaliter neſcit: ⁊ naturaliter n̄pōt. hoc anīe deputatur in reatū. ſed ꝙ ſcire nō ſtuduit⁊ ꝙ dignā facultati ꝯꝑāde ad recte faciendū opera nōdedit. ¶ Gloſa ſuꝑ epl̓am ad Romanos. Deniqꝫ īterprimū peccatū apoſtaſie ⁊ vltimā penā ignis eterni: media que ſunt ⁊ peccata ſunt ⁊ pene. Iudicio enī iuſtiſſimi dei crimina criminibꝰ iudicātur. ⁊ ſupplicia peccantium nō tantū ſunt tormenta: ſed ⁊ vicioꝝ incrementa.¶(.AIXV.HHieronimus ſuper naumOn aūt inquit ꝯſurget duplex tribulatio: ſicuthabet nr̄a tranſlatio. In. lxx. vero interpretuꝫeditōe ſic legitur: ꝙ nō vindicabit deus bis inidipſum in tribulatōe. Ex hoc aūt ſequit̉: ꝙ qui punitiſunt: poſtea nō punientur. Receperūt ergo in vita ſua⁊ qui in diluuio perierūt ⁊ ſodomite. ⁊ egyptii. ⁊ iſrl̓itein ſolitudine mala ſua. Querat autē hic aliquis. Si decolletur fidelis dep̄henſus in adulterio: quid poſtea fiet de ipſo. Aut enī puniet̉. ⁊ tūc falſum eſt qd̓ hic dicit̉Aut nō puniet̉: ⁊ tūc optandū eſt adulteris: vt in pn̄tibreui ⁊ cita pena cruciatoſ eternos fruſtrent̉. Ad qd̓ reſpondebimꝰ: deū vt oīm reꝝ ita quoqꝫ menſuras ſcireſupplicioꝝ ⁊ magnis ac diuturnis elui cruciatibꝰ magnū peccatū. ſi quis aūt punitꝰ ſit: vt ille in lege qͥ iſraheliticis maledixerat: ⁊ ille qui collegerat in ſabbato ligͣ:tales poſtea nō puniētur: qꝛ culpā leuis eſt pn̄ti ſupplicio ꝯpenſata. ¶ Idem ſuꝑ ezech. li. vi. Ecce ſiquidē deiudeis ait dn̄s in ꝓphetia: Pepercit oculus meus ſuꝑeos ⁊c. Querit̉ itaqꝫ qūo eis pepercit quoꝝ ī ſolitudīecadauera proſtrauit: ſed ex hoc intelligimus eos viuer̄nec eternis ſuppliciis reſeruatos: nec de libro viuentiūeſſe deletos: nec āte faciē dn̄i ꝯſumptos: qꝛ nec moyſesperiit qui tn̄ terrā ꝓmiſſionis nō intrauit ¶ Actor. Exp̄dictis aūt videt̉: ꝙ puīti diluuio ⁊ ſodomite ⁊ egyptit⁊ murmuratores in deſerto ſaluabūtur. Ad hoc reſpōdent doctores: ꝙ ſufficienter puniti nō iteꝝ punientur
in eodem ſtatu: vel in eodeꝫ foro. Quidā tn̄ ſic exponūtillud verbū hieronimi: ꝙ non tam acerbe punientur ininferno: ac ſi non eſſent hic puniti. Sed ſcd̓m hoc penatꝑalis eēt eterne ꝓporcional̓ Igit̉ alij verbū illud intelligūt de his qͥ ī penis ꝯuertūtur ad dn̄i ⁊ ꝯterūt̉. viꝫ ꝙtales in inferno nō puniēt̉. qd̓ aūt dicit: Nō vīdicabit.deus bis in idipſum. de punito in charitate ſufficiēterintelligitur: quia ſcilicet pro vno peccato ſufficienterpunitꝰ: ꝑ eodem iteꝝ nō punitur. ¶ CXVi.¶ Qualiter vindicat deus iniquitates patrum in filijs ¶ Hieronimus vbi ſupra.Uid eſt aūt ꝙ inter vos ꝑa. vert. ī ꝓuer. in terra iſrl̓ dicētes. Patres comederūt vuam acerbam: ⁊ dentes filioꝝ obſtupuerūt. Ecce docetid qd̓ in exodo ſcriptū eſt. Ego ſuꝫ dn̄s fortis ⁊ zelotesviſitās iniquitates patrū in filios in terciā ⁊ qͣrtam generatōem. ſic accipi debere quaſi ꝑabolam: vt aliud inverbis ſonet. aliud in ſenſu teneat. vn̄ ergo quidā illamſententiā ad humanā animā referunt. patrem in nobiseſſe dicentes leuem punctum ſenſuum. filiuꝫ vero ſi cogitatio ꝯceperit peccatū. Porro nepotē dicunt. ſi quodcogitaueris atqꝫ ꝯceꝑis oꝑe ꝑpetraueris. ꝓnepotē aūtid eſt. qͣrtā generatōem. ſi n̄ ſolū feceris qd̓ malū ē ⁊ ſceleſtū: ſed ⁊ in tuis ſceleribꝰ glorieris. Sic deus ergo pͥmos ⁊ ſecūdos ſtimulos cogitationū quās greci ꝓpatias vocāt. ſine quibꝰ nullꝰ hoīm eſſe pōt: nequaꝙͣ punit:ſed ſi cogitata quis facere decreuerit: aut ea que fecitcorrigere noluerit penitentia. vn̄ licet cham peccaueritirridens nuditatē patris: ſententiā tn̄ nō ipſe qui riſit:ſed filius eius chanaam ſuſcepit: dicente noe: Maledictus chanaā ⁊cͣ. nec nō ⁊ in ꝯͣriam partem ponit apl̓usſaluari mulierē ꝑ filioꝝ generatōem .i. ad thimo. ii. Iniuſtum quidē videt̉: vt aliud peccet ⁊ aliud puniatur. ſꝫex eo qd̓ ſequitur. his qui oderūt me ſcandalū ſoluitur.non enī ideo puniūtur in tercia ⁊ in quarta generatōeqꝛ patres eoꝝ deliquerūt: ſed qꝛ patrū emulatores extiterunt: he reditario malo in ramos de radice creſcente.In hoc quoqꝫ dei creatoris clementia demonſtraturNon enī truculentie ⁊ ſeueritatis eſt iram vſqꝫ ad terciam ⁊ quartā generatōneꝫ tenere: ſed ſignū miſericordie penam peccati differre. ¶ Auguſti. in encheridionParentū quidem peccatis obligari ꝑuulos: nō ſolumprimoꝝ hoīm: ſed etiam ſuoꝝ: de quibꝰ ipſi naſcuntur.non improbabil̓r d̓r. illa nāqꝫ diuina ſententia: reddampeccata patruꝫ in filios: tenet vtiqꝫ illos anteꝙͣ ꝑ regeneratōem ad nouū teſtamentū incipiant pertinere. Qd̓videlicet teſtamentū ꝓphetabat̉: cū per ezechielē ꝓphetam dr̄etur. non accepturos filios peccata patrū ſūorūnec vlteriꝰ futurā in iſrl̓ parabolā illam. Patres noſtrimanducauerūt vuam acerbā: ⁊ dentes filioꝝ obſtupuerunt. Ideo enī quiſqꝫ renaſcitur: vt ſoluatur in eo quicquid peccati eſt cū quo naſcitur. ac per hoc non eſt inſtituta regeneratio: niſi qꝛ vicioſa eſt generatio. adeo vtetiā de legitimo matrimoīo procreatꝰ dicat. In iniqͥtatibus cōceptꝰ ſum: ⁊ in peccatis cōcepit me mater meaNeqꝫ dixit iniquitate vl̓ peccato: ſed iniquitates ⁊ peccata dici maluit: qꝛ ⁊ in illo vno quod in omnes ꝑtranſiit reꝑiūtur plura peccata parentū: que ⁊ ſi ita nō pn̄tmutare naturā tn̄ reatu obligāt filios: niſi gͣtuita gr̄a:⁊ miſericordia diuina ſubueniat. Sed de peccatis aliorum parentū quibus ab ipſo adam vſqꝫ ad patrē ſuuꝫꝓgenitoribꝰ ſuis quiſqꝫ ſuccedit: nō immerito pōt diſceptari: vtrum omniuꝫ malis actibus ⁊ multiplicatis originalibꝰ delictis qui naſcitur implicetur: vt tāto peiusꝙͣto poſteriꝰ quiſqꝫ naſcatur. aūt ꝓpterea deꝰ in tercia⁊ quartā generatōeꝫ de peccatis parentū eoꝝ poſteriscōminetur: qꝛ iram ſuā ꝙͣtum ꝑtinet ad ꝓgeneratorumculpas vlteriꝰ nō extendit moderatōeꝫ miſeratōis ſue.ne illi quibꝰ regeneratōis gratiā nō confert̉: nimia ſar