LiberTriceſimus

quotidie peccata fiunt: nonne leuia reputabimus illa:que tn̄ ꝯtinuo damnatōnis ſententiā exceperunt. Sedhec eſt gratia crucis chriſti ⁊ virtꝰ. viuo ego: dicit dn̄s.nolo mortē peccatoris: qui mori voluit pro peccatoribꝰHec quidem miſcd̓ia qua tardat ferire ꝑatus ignoſcer̄in ſe quidem eſt magna: ſed ad ꝯꝑatōem parua. nam ſiſola fuerit: nullatenꝰ ad ſalutē ſufficit imo iudiciū damnationis accumulat. vt dicat̉ ei: hec feciſti ⁊ tacui. Etſcd̓m duriciā tuaꝫ theſaurizas tibi iram. Secūda ergomiſericordia eſt qua dat penitentiā. ¶ Ambro. de ſancto abrahaꝫ. li. i. Flagitioꝝ quoqꝫ nr̄oꝝ clamoribꝰ tandem velut excitat̉ deus. vt aliqn̄ vindicet qui libenterignoſcit: iuxta illud. Clamor ſodomoꝝ ⁊c̄. magnaqꝫ d̓ipatiētia eſt: vt nō ſtatim peccatores puniat: ſed diu correctōem expectās differat. Nec vnꝙͣ ad vlciſcendū cōmoueatur. niſi peccator menſuraꝫ excedat. Unde et iudeis ait. Implete menſurā patrum vr̄oꝝ. ¶ CXCur quoſdā in peccatiſ relinquēs indurat¶ Gloſa ſuper epiſtolam ad romanosEprobatio quidem alia eſt que tempaliter fit.alia que ab eterno fuit. Ab eterno eſt illa qͣ deꝰaliquē damnandū preuidet. tꝑalis aūt reprobatio. idē eſt. qd̓ obduratio. Und̓ apl̓s de deo loquens inſinuat: ꝙ cui vult miſeret̉: ⁊ quē vult indurat. vbi dat̉intelligi: ꝙ obduratio dei ſit nolle miſereri. nō quidemvt ab illo aliqd̓ irrogetur: quo ſit hō deterior: ſed tantūmodo non erogetur quo ſit mollior. nō enī indurat deuſimꝑtiendo maliciā: ſed nō largiendo gr̄am: quod vtiqꝫfacit equitate ſua: ſicut gr̄am p̄ſtitit miſcd̓ia ſua Itaqꝫnichil aliud eſt obdurato ꝙͣ a gr̄a deſertio Sic deꝰ pharaonem obdurauit: cui per moyſen ait. in hoc ipſum excitaui te .i. in hanc eandem maliciaꝫ: vt deterior fias:⁊ ſic on̄dam virtutē meā ꝯͣ te. hoc quippe iuſtum eſt. vtqui in ſordibus eſt: nec reſiſtere vult: ſordeſcat adhuc.merito ſiquidē homīs id exigente ꝑmittit̉: vt ipſe qui n̄vult peccatū deſerere: peccato ampliꝰ ꝯtaminet̉. ſic itaqꝫ cum viſis ſignis debuiſſet corrigi pharao: deteriorfactꝰ eſt vicio ſuo. ¶ Grego. vbi sͣ libro. xi. Recte ergode deo ſcriptū eſt. Si deſtruxerit nemo eſt qui edificetNam cor humanū deſtruit: cum relinquit. edificat dūreplet. neqꝫ humanā mentē debellando deſtruit: ſed recedendo: qꝛ ad ꝑditōem ſufficit ſibi dimiſſa. vn̄ pleruꝫqꝫ fit. vt cū audientis cor exigentibꝰ culpis oīpotentisdei gr̄a nō replet̉: in caſſum exteriꝰ a p̄dicatore moneat̉qꝛ mutū eſt omne quod loquitur: ſi ille interiꝰ in cordenon clamat: qui aſpirat verba que audiūtur. Hinc propheta ait ¶ Niſi dn̄s edificauerit domū: inuanū laborātqui edificāt eam. Hinc ſalomon ait Conſidera oꝑa deiꝙ nemo poſſit corrigere quem ille deſpexerit. Nec miꝝſi a corde reprobo p̄dicator minime audiatur: dum nōnunꝙͣ ipſi quoqꝫ dn̄o in his q̄ loquitur reſiſtentiū moribus repugnatur. Hiuc eſt enī qd̓ Cayn et diuina voceadmoneri potuit: ⁊ mutari nō potuit: qꝛ exigēte culpamalicie iam intus cor eius deꝰ reliquerat: cui foras adteſtimoniū verba faciebat. Bene aūt ſubditur Si īcluſerit hoīem: nullꝰ eſt qui aperiat: qꝛ oīs hō ꝑ id qd̓ male agit: qͥd ſibi aliud ꝙͣ conſcīe ſue carcerē facit: vt hūcanimi reatꝰ p̄mat. etiā ſi nemo exteriꝰ accuſat. Qui cūiudicāte deo in malicie ſue cecitate relinqͥtur: qͣſi intraſemetipſum claudit̉: ne euadendi locum inueniat: queꝫinuenire mīme meretur. Nā ſepe nonnulli exire a pͣuisactibꝰ cupiūt: ſed qꝛ eorūdē actuū pōder̄ premūtur. inmale ꝯſuetudinis carcere incluſa a ſemetipſis exire nōpn̄t Et quidā culpas ꝓpriaſ punire cupiētes hoc quodſe recte agere eſtimant. in gͣuioribꝰ peccatis vertūt. fitqꝫ modo miſerabili: vt qd̓ exitū putat. hoc incluſioneminueniāt. Sicut videlꝫ reprobꝰ iudas cū mortē ſibi contra peccatū intulit: ad eterne mortis ſupplicia ꝑuenit.

⁊ peius de peccato penituit ꝙͣ peccauit. Dicatur ergo:ſi incluſerit hoīem: nullꝰ eſt qui aperiat: qꝛ ſicut nemoobſiſtit largitati vocātis: ita nullꝰ obuiat iuſticie relinquentis. Includere itaqꝫ dei eſt clauſis nō aperire. vn̄ad moyſen d̓r de pharaonē. Ego obdurabo cor eiꝰ Obdurare quippe ꝑ iuſticiā d̓r: qn̄ cor reprobū per gratiaꝫnon emollitur. hoīem itaqꝫ recludit: quē in operū ſuoꝝtenebris relinquit ¶ Ceſariꝰ arelatenſis in omel̓. Simiſi inqͥt eos ẜm deſideria cordis eoꝝ ⁊cͣ. Ire itaqꝫ pꝰvoluntates proprias tā ꝑnicioſum eſt: vt hoc dn̄s iamiratus ꝓ peccati damnatōe irroget. ¶ QXI.De iudicio diuine diſcuſſionis ¶ Grego.vbi ſupra libro. ix.Cre. inquit beatꝰ Iob. ſcio ꝙ nō iuſtificabiturhō ꝯpoſitꝰ deo. homo quippe deo ſuppoſitꝰ iuſticia ꝑcipit. ꝯpoſitꝰ amittit: qꝛ quiſquis ſe auctori bonoꝝ ꝯꝑat: bono ſe qd̓ acceperat pͥuat. qui enimaccepta bona ſibi arrogat: ſuis ꝯͣ dn̄m donis pugnat.Sanctꝰ autē vir qui omne virtutis nr̄e meritū eē vicium ꝯſpicit. ſi ab eterno arbitrio diſtricte iudicet̉. recteſubiungit. Si voluerit cū eo ꝯtendere: nō poterit ei reſpondere vnū pro mille. Nā qui de bone vite ꝑfectōneſe erigit: hr̄e ſe bn̄ viuendi nec iniciū on̄dit. vnde ⁊ paulo poſt dicit. Si repente interroget: quis rn̄debit ei. repente deus interrogat. Cū nos ad diſtrictōem examīsſui inopīatos vocat. Sed etꝰ interrogatōi rn̄dere hō n̄ſufficit: qꝛ ſi remota pietate diſcutitur: illiꝰ examī etiāiuſtoꝝ vitā ſuccūbit. Hinc etiā paulo poſt ſubiūgit.Qui etiā ſi habuero quippiā iuſti nō rn̄debo: ſed meuꝫiudicē dep̄cabor. Omīs enī humana iuſticia. vt diximꝰiniuſticia eſſe ꝯuincitur: ſi diſtricte iudicet̉ Prece ergopoſt iuſticiā indiget. vt que ſuccūbere diſcuſſa poterat.ex ſola pietate iudicis ꝯualeſcat que cum plene a perfectioribꝰ habet̉: hr̄i tn̄ de illa quippiā d̓r. Quia meuſ humana ⁊ ꝯp̄henſa vix pagit: ⁊ valde extrema ſunt q̄ cōp̄hendit Dicat ergo. ſi habuero quippiā iuſti. ⁊cͣ. Ac ſidicat. ⁊ ſi ad virtutis opꝰ excreuero: ad vitā nō ex meritis: ſed ex veniā cōualeſco. Preci ergo innitendū eſt: cūrecte agimꝰ: vt omuē ꝑ qd̓ viuimꝰ ex hūilitate cōdiamꝰSi fortitudo ait q̄ritur robuſtiſſimꝰ eſt: ſi eqͥtas iudiciinemo pro me audet teſtimoniū dr̄e. Ille quippe vite cāſexamīat: qui hās ꝑ alienuꝫ teſtimoniū nō explorat: qꝛ qͥdiſtrictuſ iudex qn̄qꝫ on̄ditur illator pene: ipſe diu tacitus extitit teſtis culpe. Hinc etenim ꝑ ꝓphetā d̓r. Egoſum iudex ⁊ teſtis. Sequit̉. ſi iuſtificare me voluero: osmeū cōdemnabit me. Ac ſi aperte dicat: Quid de alijsloquor: qui ipſe teſtimoniū michi ferre nō valeo. Sꝫ qꝛinnocentie tue teſtificare non ſufficis: nūquid hoc ip̄mqꝛ innocentiā habeas: ſcis. Subdit: etiā ſi ſimplex fuero. hoc ipſum ignorabat aīa mea. plerūqꝫ ſi ſcimꝰ bonaque agimꝰ ad elatōem ducimur Si vero neſcimꝰ: minime ſeruamꝰ. Quis enī ex virtutis ſue conſcīa non quātulūcunqꝫ ſuꝑbiat. aut quis rurſum bonū in ſe cuſtodiat: qd̓ ignorat. Sed ꝯͣ vtrāqꝫ quid ſuꝑeſt: niſi vt rectaque agimꝰ ſciendo neſciamꝰ: vt hec ⁊ recta eſtimemus⁊ minima: qͣtinꝰ ⁊ ad cuſtodiā inſtruat aīm ſcīa rectitudinis: ⁊ in tumorē nō eleuet eſtimatio minorationisSed ſunt nōnulla q̄ ſciri a nobis facile nequeūt. etiamcum geruntur. Nam ſepe recto ſtudio ꝯͣ delinquentes.accendimur: ⁊ cum vltra metas equitatis per iram rapimur. hoc zelum iuſte diſtrictōis eſtimamꝰ. Sepe officium p̄dicatōnis aſſumimꝰ: vt fraterni vtilitati ſeruiamus. ⁊ dum noſtra mens a captiuitate vicioꝝ alios curat eriꝑe: ip̄a ſuis fauoribus incipit capta ſeruire. Sepe ab ipſis exordiis aliud cogitato expetit: aliud actiooſtendit. Sepe quoqꝫ ſe ſibi fidam nec ipſa cogitatioexhibet: qn̄ aliud ante oculos mentis verſat: ⁊ loge adaliud ex intentōne feſtinat. nā plerūqꝫ nōnulli terrena