LibꝰTriceſimus
ſcrutinio ſed ſupplicō. mea aūt qui videor hieroſolomita. peccata certe ſunt occulta: ⁊ ideo neceſſe erit ſubtiliea diſcuſſione inueſtigari: et quaſi admotis lucernis:de tenebris in lucem prodi. Cum accepo inquit tempꝰego iuſticias iudicabo. verendū eſt ne in tam ſubtili examine multe nr̄e iuſticie. vt putamꝰ peccata appareantvnū tn̄ eſt ſi noſipſos iudicemꝰ: nō vtiqꝫ iudicabimur.Spūalis homo omnia iudicat: ⁊ a nemine iudicatur.Iudicabo ꝓinde mala mea: iudicabo ⁊ bona. mala melioribus actibus corrigere ⁊ punire curabo In bonis deme humiliter ſentia: ⁊ ſeruū me inutilem reputabo.Quis michi det ita ad liquidū ꝓſequi vel ꝑſequi omīadelicta mea: vt in nullo oporteat vereri oculos capree.⁊ in nullo cōtīgat ad lumē lucernaꝝ erubeſcere. ¶ Hieronimꝰ ſuꝑ yſaiā li. xiiii. Ego quaſi in ſpecula ꝯſtitutꝰmundi huiꝰ turbines atqꝫ naufragia nō abſqꝫ gemitu⁊ dolore ꝯtemplor: nō pn̄tia cogitas: nec hoīm famamatqꝫ rumuſculos: ſed dei iudiciū ꝑtimiſcens ¶ Idē ſuper pͣs. xvii. Omīa ſiquid̓ iudicia eius in ꝯſpectu meoſūt ſꝑ. Que ſunt quattuor: duo quidem in pn̄ti .ſ. ꝓſperitas maloꝝ: ⁊ tribulatio ſanctoꝝ ⁊ duo in futuro: ſcilicet remuneratō ſanctoꝝ: ⁊ ꝯdemnatio peccatoꝝ ¶ Gloſa ſuꝑ eundē psͣ. Omnia itaqꝫ iudicia eius in ꝯſpectumeo: qꝛ p̄mia iuſtoꝝ: penas impioꝝ: flagella corrigendoꝝ: temptatōes ꝓbandoꝝ ſemꝑ attendo: ac ꝑſeuerātiꝯtemplatōne conſidero. Et iuſticias eiꝰ .i. eadem eiꝰ iudicia iuſta nō repuli a me. ſicut facit ille qui ſub eoruꝫſarcina deficiens ad vomitū redit. vel qui carnis fragilitate ſuꝑatus: qd̓ ceperat dimittit Itaqꝫ tripliciter deum cōtemplat̉ animꝰ homīs. ſcꝫ in ſeipſo bonū. in oꝑibus magnū. in iudiciis iuſtum. in ſeipſo amabilem. inoꝑbus mirabilem. in iudiciis metuendumL.CXIII.¶ Qualiter miſericordia et veritas ī eis occurrunt ſibi ¶ Hiero. ſuper ionam.Orro iuſticia dei fallat̉ miſcd̓iā: ⁊ tali ad iudicium ambitōne ꝓcedit: ſic parcit: vt iudicet. ſiciudicat: vt miſereat̉. vnd̓ miſcd̓ia inquit ⁊ veritas obuiauer̄t ſibi: iuſticia ⁊ pax oſculate ſunt ¶ Itemſuꝑ pͣs. lxxxiiii. O ꝙͣ p̄clara amicicia miſcd̓ie ac veritatis ſiue iuſticie ⁊ pacis. peccator es: audi quid dicat miſericordia. Sanctus es: audi quid dicat veritas. vt necſi peccator es deſperes: nec ſuꝑbias: ſi iuſtus es ¶ Anſhelmus in ꝓlogo. Dn̄e tu quidem miſericors es ſcd̓mnos: qꝛ ſaluas miſeros: ⁊ peccatoribꝰ parcis. nō autemſcd̓m te: qꝛ n̄ compateris. Non eſt tibi cor miſeꝝ ex miſeri cōpaſſione: qd̓ eſt miſericordem eſſe: miſericors es:nō qꝛ tu ſentis affectū: ſed nos effectū. veꝝ quō parciſmalis: ſi totus ⁊ ſūme iuſtꝰ es. Sꝫ ⁊ cum punis malosiuſtū eſt: qꝛ illoꝝ meritis ꝯuenit. Et cum parcis malisiuſtū eſt: qꝛ bonitati tue ꝯdecens eſt. Parcendo gͦ mal̓iuſtus es nō ſcd̓m nos ſed ſcd̓m te .i. n̄ qꝛ nobis reddasdebitū: ſed qꝛ facis qd̓ decet te ſummū bonū Sic itaqꝫſine repugnātia ⁊ iuſte punis ⁊ iuſte parcis ¶ Hugode ſancto victore Miſericordia inqͣ ⁊ veritaſ obuiauerunt ſibi. veritas affirmauit neꝙͣ hoīes merito deberedamnari Miſcd̓ia rn̄dit. eoſ vt boni fierent: ſpontaneaetiaꝫ pietate debere reuocari. veritas dixit ſe nolle necpoſſe tot ſcelera hoīm tolerare Miſericordia rn̄dit gratiam dn̄i ad indulgendū ſuꝑabuudare. videns deus tādiuerſas ſententias ad effectū ſil̓ ꝓcedere nō poſſe. aitScriptū eſt miſcd̓iam ⁊ veritatē diligit deꝰ: veritas autem vult vt totū imputet̉. Miſericordia vero: vt totuꝫcōdonetur: que ſil̓ fieri nō pn̄t. ꝓpterea peccatū hoīs ⁊ex parte propter veritatē puniatur: ⁊ propter miſericordiam ex parte dimittatur. ¶ Auguſti. ꝯͣ epl̓am funda.Non ergo mireris o anīa ratōnalis: ꝙ etiaꝫ bona q̄ adſeruiendū tibi creata ſunt. nunc tibi nō omni modo ſer
uiant: ⁊ te aliqn̄ cruciāt. hec etenī in Adam meruit humana natura: nec tn̄ derelicta es ſine miſericordia: certis reꝝ ac tempoꝝ menſuris vt redeas vocaris. Sic. n.recto moderamine cōditoris corrūpunt̉ ac reformāturbona terrena: vt hrēs ſupplicio mixta ſolacia. vt et deum laudares ordine delectata bonoꝝ: ⁊ in eo refugereſexꝑimentis exercitata maloꝝ. inqͣntū itaqꝫ tibi terrenaſeruiūt: docent te dn̄am tuam eſſe: ⁊ inqͣntū moleſta ſūtdocent te dn̄o tuo ſeruire. ¶ Idem in li. de continentiaSic a deo largitas imꝑtitur miſericordie: vt nō relinqͣtur etiam iuſticia diſcipline. Nam ⁊ peccatū quod īultum videtur: pediſſequa habet penaꝫ ſuam: vt nemo deamiſſo niſi aut amaritudine doleat. aut cecitate nō doleat. Deniqꝫ miſericordia ſuꝑexaltatur iudicio iuxͣ Iacobum: nec dicit ꝙ vincat iudiciū Non eſt enī aduerſaiudicio miſericordia: ſed ineſt d̓o ⁊ miſericordia iudicāti: ⁊ iudiciū miſerāti ¶ Ambro. ſuꝑ epl̓am ad epheſiosEt nos ergo deum imitari debemꝰ cuiꝰ tꝑe nata eſt iuſticia ſicut dicit ſcriptura: Noli eſſe nimis iuſtus.¶ Idem ſuper beati immaculati. Siquidem ⁊ in homine miſericordia porcio eſt iuſticie. dare nāqꝫ pauperi ēiuſticia. ſcd̓m qd̓ ſcriptū eſt. Diſꝑſit dedit pauperibus:iuſticia eiꝰ manet in ſcl̓m ſcl̓i. Nam qꝛ ꝯformis tuꝰ eſtiniuſtū eſt ꝙ a ſocio nō adiuuetur. Preſertim cum dominus hanc terrā ꝯmunē omniū eſſe poſſeſſionem. ⁊ fructus oīm miniſtrare voluerit: ſed auaricia poſſeſſionumiura diſtribuit..CXIIII.¶ De ira dei. ¶ Hieronimus ſuꝑ malachiāTaqꝫ ſi qn̄ fames ac penuria ⁊ oīm reruꝫ egeſtas mundum opprimit. ſciamꝰ ꝙ hoc ex ira d̓ideſcendit: qui ſe in pauperibꝰ ſi nō accipiāt elemoſinā dicit fraudari. ſuaqꝫ poſſeſſione priuari. vn̄ propheta in penuria inquit. Uos maledicti. eſtiſ. ⁊c ¶ Itēſuꝑ epl̓am ad epheſios libro. iii. Porro de nulla re ſiciraſcitur deus. quō ſi peccator ſuꝑbiat: ⁊ erectꝰ ac rigidus nequaꝙͣ in fletū flectatur: nec miſcd̓iam poſtulet ꝓdelicto ¶ Auguſtinꝰ in encheridion. Ad iram qͦꝫ dei ꝑtinet iuſticia: quicquid ceca ⁊ indomita ꝯcupiſcīa libētfaciunt mali. ⁊ quicqͥd manifeſtis aꝑtiſqꝫ penis patiuntur inuiti. ¶ Iohannes chriſoſto. ſuꝑ mattheuꝫ libro .i.Cum autem deus ab hoīe cōtemnit̉: nō de iniuria ſuaſed de ꝑditōne humana iraſcitur. Et cū hoīem caſtigatnequāꝙͣ iniuriā ſuaꝫ vindicat: ſed hoc facit vt illum adſalutem corrigat ¶ Item in libro. ii. Utilior eſt ergo homini deus iratꝰ: ꝙ homo ꝓpiciꝰ. ¶ Item ſuꝑ mattheūomel̓. xiiii. Non dolere aūt qꝛ peccaueris: magis deumiraſci facit ⁊ indignari: ꝙͣ hocipſum ꝙ ante peccaſti.¶ Grego. in moral̓. li. xxvi. Ira itaqꝫ iudicii a nr̄a hiccorrectione inchoat: vt in reproboꝝ damnatōe conquieſcat. Porro ſil̓atores ⁊ callidi ꝓuocāt iram dei: nam n̄dicūtur mereri ſed ꝓuocare. qm̄ iram dei mereri: eſt etiam neſciendo peccare. Prouo care aūt iram dei eſt madatis eius ſciendo ꝯͣire: ſcire bonū ſed deſpicere: facerepoſſe nec vellę. Et bn̄ ſil̓atores dicūtur callidi: qꝛ ſimulatōnis falſitatē nō pōt exēqui: niſi qui ſubtilioris fuerit ingenii. Oportet enī eum qui talis eſt ad cuſtodienda duo cōtinua obſeruatōne diuidi: videlicꝫ vt callidenouerit occultare qd̓ eſt: ⁊ oſtentare qd̓ nō eſt. vera mala premere: bona falſa monſtrare. nec ſe aꝑte in hoc qd̓vidr extollere: atqꝫ vt maiorē gl̓iam teneat: ſepe ſil̓areſe gl̓iam declinare. Ante diſtrictū itaqꝫ iudicem hi deignorātia excuſatōem hr̄e non valent: qꝛ dum ante hominū oculos ſanctitatis modum oſtentat: ipſi ſibi teſtimonio ſunt: qꝛ bn̄ viuere nō ignorāt. ¶ Bernhar. ſuꝑcantica. omel̓. xlii. Beniqꝫ tunc magis fraſcitur deusqn̄ nō iraſcitur. vnde. miſereamur inquit imꝑio: et nondiſcet facere iuſticiā. hanc miſcd̓iam ego nolo. ſuꝑ iraꝫomnē eſt iſta miſeratio michi ſepiens vias iuſticie. Satius profecto eſt michi app̄hendere diſciplinā: neqͣndo