Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberTriceſimus

broſis inualida eſt: non ſolum ad inherendum fruendoveꝝ etiā ad ꝑferendū incōmutabile lumē: donec de dieindiē renouata atqꝫ ſanata fiat tante felicitatis capaxfide primū imbuēda fuerat atqꝫ purgāda. ita vt confidentiꝰ ambularet ad veritatē. Ipſa veritas deus dei filius hoīe aſſumpto. deo ꝯſumpto. eandem fidemſtituit atqꝫ fundauit: vt ad deū via eſſet hoī per hoīemdeū. hic quoqꝫ ꝓphetas. deinde ſeipſum apl̓oslocutꝰ. etiā ſcripturā canonicā ꝯdidit: cui fidē habemꝰde his rebꝰ quas ignorare expedit Idem ꝯͣ fauſtūlibro pͥmo. Itaqꝫ diſtincta eſt excellentia veteris nouiteſtamenti apl̓oꝝ firmata tꝑibꝰ: per ſucceſſiones ep̄oꝝ ꝓpagatōes eccl̓iaꝝ tanꝙͣ in ſede quadā ſublimiterſtituta: cui ſeruiat oīs fidel̓ piꝰ intellectꝰ. Ibiqꝫ ſi qͥdvelut abſurdū legentē mouerit: licꝫ dicere: autor hꝰlibri veritatē tenuit ſed aut codex mendoſus eſt: autinterpres errauit: aut tu intelligiſ. In opuſculis autem poſterioꝝ licet eadeꝫ inueniat veritas: longe tn̄ eſtimpar autoritas. vnd̓ niſi vel certa ratōne vel ex illa canonica autoritate qd̓ ibi diſputatū vel narratum eſt demonſtret̉: ſi quis credere uoluerit rep̄henditur quianon p̄cipiendi autoritate ſed ꝓficiendi exercitatōe a nobis ſcribūtur. Inter hos enī ſumꝰ qͥbus dicit apoſtolꝰEt ſi quid aliud ſapitis id qͣꝫ vobis deꝰ reuelauit. hocergo genꝰ literaꝝ eſt cum credendi neceſſitate: ſedcum iudicādi libertate legendū. Cui tn̄ ne locus ītercluderet̉ adimeret̉ poſteris ad difficilimas queſtiōes tractandas ſtili ſaluberrimꝰ labor. diſtincta eſt vt p̄dictuꝫeſt. a poſterioꝝ libris excellentia illa canonice autoritatis. vbi quicquid ꝓpheta vel apl̓s vel euāgeliſta poſuiſſe declarat̉: ipſa canonis ꝯfirmatōe licet quin veruꝫſit dubitate. Alioquin nulla erit paginā quā hūane imperitie infirmitaſ regatur. Si ſaluberrima libroꝝ autoritas: aut ꝯtempta penitꝰ aboletur: aut interminatafundit̉. Item in li. de doctrina xp̄iana. His aūt quiſcripturas diuīas legunt: quēdā obſcure dicta: plerūqꝫdenſiſſimā caliginē obducunt qd̓ diuinitꝰ ꝓuiſum eſſedubito ad edomandā labore ſuꝑbiā: intellectū a faſtidio remouendū: cui facile inueſtigata plerūqꝫ vileſcūt. Idē in li. iii. Quicqͥd aūt in ſermōe diuīo nec ad morum honeſtatē: nec ad fidei veritatē pōt referri ꝓprie:cognoſcas figuratū eſſe. moꝝ honeſtas ꝑtinet ad deum ꝓximū cognoſcendū. Spes aūt ſua cuiqꝫ eſt in ꝯſcīa. Grego. in moral̓. li. xxiii. Aduerſus deū inquit cōtendis: ad ſingl̓a verba rn̄derit tibi. Semel loquiturdeus: ſcd̓o idipſū repetit. ac ſi diceret. deus ſinguloꝝ cordibꝰ pͥuatis vocibꝰ rn̄det: ſed eloquiū taleſtruit: quod cūctoꝝ queſtionibꝰ ſatiſfaciat In ſcripture ſiquidē eiꝰ eloquio. cās nr̄as ſingl̓i ſi requirimꝰ inuenimꝰ. ibi nobiſ omībꝰ in eo ſpāliter patimur. cōmuniter rn̄detur Bernhardus in epl̓a ad cartuẜ. Uerumquo ſpū ſcpͥture facte ſunt: eo legi deſiderāt intelligi:nunꝙͣ ingredieris ſenſum pauli donec vſu bone intentionis in lectōne ſtudio aſſidue meditatōis ſpūm eiusimbiberis..CXXXIX. De diuinis p̄ceptis ſcriptura ꝓmulgatis.Auguſtinus vbi ſupra.On aūt ſcriptura p̄cipit: niſi charitatē: culpat niſi cupiditatem: eo modo informat moreshoīm. Non aūt aſſerit niſi catholicaꝫ fidem: rebus p̄teritis futuris pn̄tibꝰ: p̄teritoꝝ narratio eſtfuturoꝝ p̄nunciatio: pn̄tiū demonſtratio. Sed omniahec ad eandē charitatē nutriendā corroborandā: cupiditatē vincendā extinguendā valent. Charitatē vo motū animi ad fruendū deo ꝓpter ipſum: ſe atꝫximo ꝓpter deum. Cupiditatē aūt motū animi ad fruēdum ſe ꝓximo quolibet corꝑe ꝓpter deū. Quodaūt agit indomita cupiditas ad corrūpendū animū et

corpus ſuum: flagitiū vocatur. Quod autem agit vt alteri noceat: facinꝰ d̓r. Et hec ſūt duo genera oīm peccatoꝝ. Sed flagitia pͥora ſunt: Que exanīauerint ani: ad quādaꝫ egeſtatē ꝑduxerint: in facinora ꝓſilit̓:quibus remoueantur impedimenta flagitioꝝ: vel adiumenta querātur. Item qd̓ agit charitas vt ſibi proſitvtilitas eſt. Quod aūt agit vt ꝓxīo ꝓſit: bn̄ficentia nominatur. Quātoqꝫ magis regnū cupiditatis deſtruit̉:tanto charitas augetur. Item in ſermōe de charitate. Si ergo tibi homo vacat omēs paginas ſanctasre uoluere: oīm ſcripturaꝝ penetrare ſecreta: tene charitatem vbi pendent oīa Ille qͥppe tenet qd̓ patet: qd̓latet in diuinis ſermonibus: qui charitatē tenet in moribus. Item in pſalterio decacordo. Porro decalogꝰlegis decem p̄cepta diſtributa ſic habet vt tria pertineant ad deum. ſeptē ad hoīes. vnū itaqꝫ p̄ceptum charitatis ꝯtinet duo p̄cepta. Illaqꝫ duo ꝯtinent ſepteꝫ. illa decem que cōtinent omīa. Cantate ergo in pſalteriodecem cordaꝝ canticū nouū: vt nouū cātetis: noui homines ſitis. Grego. in moral̓. li. x. Utinā inquit oſtēderet tibi deus: multiplex ſit lex eiꝰ. lex dei charitasintelligitur per quam ſemꝑ in mente legitur preceptuꝫvite qualiter in actōne teneatur. Unde per apl̓m dicit.Plenitudo legis eſt dilectio. Sed eadem lex multiplexdr: quoniā ad cuncta virtutū facta dilatatur Que a duobus quidem p̄ceptis incipit: ſed ſe ad innumera extendit. hꝰ nāqꝫ legis iniciū dilectio dei eſt: ac dilectio ꝓxīSꝫ dilectio di ad tria limitat̉ tria diſtīguit̉ qꝛ ex toto corde: ex tota aīa: ex tota fortitudīe diligi ꝯditor iubetur. vt videlꝫ: qui ꝑfecte deo placere deſiderat: de ſeſibr nichil relinqͣt. Proximi aūt dilectio in duo p̄ceptaderiuatur: cum per quendam iuſtum dicitur: quod abalio tibi odis fieri: vide tu ne alteri feceris: Et ſemetipſam veritas dicit. Que vultis vt faciāt vobis hoīesita vos facite illis. Quibꝰ duobꝰ ſcꝫ vtriuſqꝫ teſtam̄ti mandatis. per vnū malicia cōpeſcitur. per aliud benignitas p̄rogatur. vt malum quod pati non vult quiſqꝫnon faciens ceſſet a nocendi ope. Et rurſum bonum qd̓fieri ſibi appetit impendens erga vtilitatē ꝓximi ſe exerceat ex benignitate. Sed hec nimiꝝ duo ſolicita ītentōne cogitatur: cor ad innumera virtutum mīſteriatenditur. ne vel ad inferenda que debet deſideriis īquieta mens ferueat. vel erga exhibenda debet ocioreſoluta torpeſcat De hac legis ml̓tiplicitate dicit apoſtolus. Charitas paciens eſt. benigna eſt. ⁊c Idem inomel̓. euāgel̓. Cum ita ſacra eloquia dn̄icis plena ſuntp̄ceptis. de ſola dilectōne dn̄s in euāgelio p̄ceptū poīt.qꝛ quicqͥd p̄cipitur in ſola charitate ſolidatur. p̄ceptaergo dn̄i multa ſunt per diuerſitatem operis: ſed vnuꝫin radice dilectōnis. CXL. De diuinis iudicijs in generali. Gregorius in moralibus libro xvi.Eus certe cum ſit omīpotens ſic omnibꝰ intendit vt ſingulis aſſit. Nam ſi quoſdaꝫ peccantes deſerit. eis tn̄ adeſt per iudiciū: quibus deeſſe cernitur adiumentuꝫ. fruſtra ergo dicit impius.Quid enī nouit deꝰ qͣſi caliginē iudicat. nubes latibuluꝫ eius. nec noſtra cōſiderat: Ambroſiꝰ ſuꝑ epiſtolā ad epheſios. Domīꝰ itaqꝫ iudex iuſtus diſcernitcauſas ꝑſonas. Iteꝫ ſuꝑ epl̓am ad hebreos.Timeamꝰ ergo eiꝰ p̄ſentiā. cuiꝰ nullatenꝰ effugere valemꝰ ſententia. Bernhardus ſuꝑ cantica omcl̓. lx.Simil̓ eſt inqͥt ſponſa dilectuſ meus capree hinnuloqꝫceruoꝝ. Tu ergo qui aduentum deſideras ſaluatoris.time ocl̓os capree. time ſcrutiniū iudicis. acuto viſu ēnil inſcrutatuꝫ relinquit. Quid in babilone tutuꝫ ſi inhieruſalē manet ſcrutiniū Illoꝝ de babiloīa ſunt. peccata manifeſta ſunt p̄cedentia ad iudiciuꝫ. et egent