LiberTriceſimus
iraſcatur dn̄s: ⁊ ꝑeaꝫ de via iuſta. volo iraſcaris michipr̄ miſericordiaꝝ: ſed ira illa quā corrigis deuiū. Cū teſentio iratū: tunc maxime ꝯfido ꝓpiciū: qꝛ cū iratus fueris miſericordie recordaberis.¶ Ꝙ deus ſemꝑ inuitꝰ punit. ¶ GregoriꝰTXIIHInazanzenus de plaga grandinis.Go itaqꝫ polliceor de miſcd̓ia dn̄i: ꝙ ſtatim vtnos ad eum fuerimꝰ ꝯuerſi: ⁊ ipſe quidē iraſciSeſinet: qd̓ vtiqꝫ ꝯͣ naturā facit: ⁊ ꝯuertetur admiſe ratōes: qd̓ vtiqꝫ ſcd̓m naturaꝫ gerit. In illud a nobis ꝯpellitur: hoc ei natural̓r ineſſe ꝯprobat̉: nos tn̄ ip̄inr̄i miſe reamur: ⁊ iuſtis eius miſeratōibꝰ viam patefaciamꝰ ¶ Diero. ſuꝑyſaiā li. i. Heu inquit ego conſolabor ſuꝑ hoſtibus meis: ⁊ vindicabor de inimicis meis.Ecce plangit clementiſſimꝰ pater delinquētes: eoſqꝫ ſuos vocat hoſtes: videlꝫ ꝙ ſpōte pereāt cum nolint agere penitentiā. Itaqꝫ ꝯſolatio eiꝰ ſuꝑ hoſtibꝰ ſuis eē dr̄.vt qui nō ſenſerūt bn̄ficia: ſuppliciis corrigātur ¶ Itēin li. xi. Alibi ꝑ eundeꝫ ꝓpheta videlꝫ yſaia d̓r. ſicut inmonte diuiſionū ſtabit dn̄s: ſic in valle gabaon iraſce̓t̉vt faciat opus ſuū. Alienū eſt opus vt faciat illud. ꝑegrinū eſt opus eius ab eo. hoc eſt opus amaritudinis:qn̄ ſcꝫ mutare clementiā cogitur ⁊ ꝓ dulci amarus efficitur ¶ Idem ſuꝑ ionā. Deus itaqꝫ natura miſericorseſt paratꝰ: vt ſaluet clementia: quos non pōt ſaluare iuſticia. hinc ad p̄dicatōem ione penitentibꝰ niniuitis miſertus eſt dn̄s ſuꝑ malicia quā locutꝰ eſt: vt faceret ill̓.Nam qui mauult penitentiā peccatoris ꝙͣ morteꝫ. oꝑaniniuitaꝝ ꝯmutata videns. libenter mutauit ſententiaquin potiꝰ perſeuerauit in ꝓpoſito ſuo miſereri volensab inicio. Nemo quippe punire volenſ qd̓ facturus eſtꝯminatur. ¶ Iohannes criſoſto. ſuꝑ mattheū. Ergo qͣiviolenter cogitur aliquē perdere: qui cupit oēs ſaluare¶ Proſper in libro ſententiaꝝ augꝰ. Nullaqꝫ oꝑa deivacat a miſcd̓ie bn̄ficio: qn̄ quidem hoī ⁊ indulgentiacōſulit ⁊ flagello. ¶ Bernhardus in ſermone de natalidn̄i. Ueꝝ quō deo ꝓprium eſſe miſereri d̓r: cuiꝰ iudiciaſcꝫ abyſſus multa eſſe legūtur. neqꝫ enī vniuerſe vie domini miſericordia ſola ſed miſericordia ⁊ veritas dicūtur: nec minꝰ vtiqꝫ iuſtus ꝙͣ miſericors eſt: cui miſcd̓ia⁊ iudiciū decantātur. veꝝ licet cui vult miſereat̉: ⁊ quēvult induret. tn̄ ꝙ miſeret̉ eſt illi ꝓpriuꝫ: qꝛ videlꝫ ex ſeſemetipſo materiā ſumit ac velut quoddā miſerendi ſeminariū. Quod enī iudicat ⁊ cōdemnat. nos eū quodāmodo cogimꝰ: at longe aliter miſeratio ꝙͣ anīaduerſatio ꝓcedere videt̉ de corde ipſiꝰ Deniqꝫ ipſum audi qͥdper ꝓphetā dicat: nūquid volūtatis mee eſt mors impuldicit dn̄s: ⁊ nō magis vt cōuertatur ⁊ viuat. Recte ergo nō pater iudicioꝝ vel vltionū dr̄. ſed pater miſericordiaꝝ: nō modo qꝛ miſeret̉ quēadmodū pater filioꝝ. ſedeo magis ꝙ miſerendi cauſam ⁊ originem ſumit ex proprio. iudicādi vel vlciſcendi magis ex nr̄o ¶ Ambro.de ſancto abrahā li. i. At qn̄qꝫ flagicioꝝ nr̄oꝝ clamoribus velut excitatur deꝰ: vt aliqn̄ vindicet: qui libenterignoſceret. vnde. clamor inquit ſodomoꝝ ⁊ gomorreorum multiplicatꝰ eſt: ⁊ peccatū eoꝝ aggͣuatū eſt nimismagna ſiquidē dei eſt patientia vt nō peccatores puniat: ſed diu correctōem expectās differat: nec vnꝙͣ commoueat̉ ad vlciſcendū: niſi peccator menſurā excedat.Unde ⁊ iudeis ait. Uos implete menſurā vr̄oꝝ patrūin ꝑpetratōe ſcꝫ delictoꝝ..CXIIII¶ Qualiter peccatores per miniſterium creaturarum affligit ¶ Gregorius in moralibꝰlibro ſexto.Cce aūt cernimꝰ ꝙ ad correctōem nr̄am imberarente terra ſuſpendit̉. ⁊ aer inardeſcente ſoleiccatur. ſemen acceptū a terra conſumitur. Inquibus patenter aſpicitur hoc quod ſapiens teſtat̉. pu-
gnabit cum eo orbis terraꝝ contra inſenſatoſ. Contraeī eos orbis pugnat: qꝛ in penā delinquentiū ⁊ elem̄torum aduerſitas militat ¶ Hiero. ſuꝑ yſaiaꝫ li. v. Areſcit inquit aqua de mari. ⁊c. naturale ſiquideꝫ eſt. vt indignationē dei ſentiāt. ⁊ aduerſus eos qui deum offenderunt cuncta ſil̓ elementa deſeuiāt ¶ Idem ſuꝑ hiere:libro. iii. Hinc etiā de ſermonibꝰ ſiccitatis eſt hiere. ꝓphetia. qm̄ ire dei cōſentiūt vniuerſa ¶ Ideꝫ ſuꝑ malachiā. Itaqꝫ. ſicut iaꝫ dictū ē ſuꝑiꝰ. ſi qn̄ fames oīmqꝫ rerum egeſtas mundū opprimit. hoc ex ira dei deſcēderecognoſcamꝰ ¶ Augꝰ. ꝯͣ epl̓am funda. Nec mireris. vtdixi ꝙ bona q̄ ad ſeruiendū tibi creata ſunt. nūc te aliqn̄cruciant: nec omni modo tibi ſeruiūt. Hec etenī hūanameruit natura. ¶ Hugo de ſancto victore. Homo nimirum ad miſeriā deiectꝰ. ad miſericordiā reſeruatꝰ cepitcruciari: vt culpā agnoſceret: ⁊ exerceri vt ad miſericordiam reparari poſſet. vt in dolore ſentiret bonū quod ꝑdidit: ⁊ in exercitatōe ꝓficeret ad bonū quod habiturꝰfuit. totum ergo ad cruciatum verſum eſt: quod creatūfuerat in iocunditatē: vt in omnibꝰ dolorē ⁊ laborē īueniat: vt in afflictōe ſua ⁊ pn̄tem miſeriā ⁊ amiſſam felitatem cognoſcat ¶ Grego. nazanzenꝰ vbi sͣ. Unde ergo ſterilitas. vnd̓ aeris corruptio. vnde peſtes ⁊ morbivnde terraꝝ motꝰ terroreſqꝫ de celo. multo utiqꝫ vehementiora ſunt ⁊ gͣuiora que apud ſe retinent theſauriire dei. Sed hec ideo ad pn̄s inferūtur: vt quod ſuꝑeſtire dei per cōuerſionem nr̄am auertamꝰ. qm̄ hic adhuclenitas quedā eſt ⁊ correptio māſueta ⁊ inicia quedamcaſtigationū velut paruul̓ adhuc ⁊ lactentibꝰ illata.Adhuc fumꝰ quidā eſt iracundie: ⁊ auſpicia penaꝝ: nōdum ignis exurens: nōdum flama vorax: nec carbonesſuccenſi. ¶ Beda ſuꝑ marcū. Celi ſiquidem. vt ait Petrus. qui nunc ſuut verbo dei repoſiti. ſunt igni reẜuati in diem iudicii Nam quocunqꝫ ꝑuenire potuit aqͣ diluuii: que quindecim cubitis cacumina montiū tranſcēdit: eo iuxͣ dictā ſententiā petri ꝑueniet ignis qͣꝫ iudicii.CXLV¶ De malis diuine iuſticie miniſtris.Iſidorus de ſummo bono libro. iii.Ali quoqꝫ idcirco neceſſarii ſunt: vt ab ill̓ flagellentur boni qͦtiens offendūt. hinc eſt ꝙ aſſurvirgam furoris ſui fuiſſe dn̄s teſtatur. habꝫ ergo aliqueꝫ vſum ⁊ maloꝝ iniquitas: ꝙ electos dei ſuismorſibꝰ laniat: ac per hoc impioꝝ vita ſibi deperit. Iuſtoꝝ aūt nō perit: ſed ꝓficit: dū eos mali per exerciciuꝫtribulatōis erudiūt ad vitam pn̄tem odiendā: ⁊ futurādeſiderandā ¶ Hiero. ſuper yſaiā li. iiii. Nunqͥt ergoinquit gloriabitur ſecuris ꝯͣ eum qui ſecat in ea. Autexaltabitur ſerra ꝯͣ eum a quo trahitur. hoc ꝯͣ ſennacherib d̓r: quo videlꝫ tanꝙͣ inſtr̄o deus in caſtigatōe iudeorum vtebatur O ſtultiſſime mortaliū iraꝫ dei tuam putas eſſe ſapientiā: ⁊ illius iuſſionē ad tuam refers fortitudinē. Cunqꝫ organū fueris diuīe voluntatis: in ſuꝑbiam erigeris: ⁊ cuncta que geruntur: tue gloriaris fuiſſe virtutis. ¶ Idem in libro. xi. Interfectis autē aſſiriis: idcirco ſennacherib reſeruatꝰ eſt: vt dei potentiaꝫſciret: oraqꝫ blaſphemātia compͥmeret: atqꝫ maieſtatisillius: quem paulo ante cōtemſerat teſtis fieret. ſic ⁊ indecem plagis pharao reſeruatꝰ eſt: vt nouiſſimꝰ ꝑiret:quod eſt iſte poſt modicū paſſus eſt ¶ Grego. ī mora.libro. ii. Legitur etiā ꝙ ſpūs dn̄i maluſ arripiebat ſaulUbi notandū eſt: ꝙ vnus ⁊ idem ſpūs ⁊ dn̄i appellat̉:⁊ malus. Dn̄i ꝑ licentiā iuſte ptātiſ Malus ꝑ deſiderium iniuſte voluntatis. formidari ergo nō debet̉: qui nichil niſi permiſſus valet ¶ Idem in libro. xviii. Omīsquippe dyaboli voluntas eſt iniuſta: ⁊ tn̄ deo ꝑmittēteomnis poteſtas iuſta. Unde d̓r. ſpūs malus. vt dictū ēpropter nequiſſimā volūtatē: ⁊ dn̄i ꝓpter acceptā iuſtiſſimā poteſtatē ¶ Idē in dyalogo. libro. iii. Igit̉ abſqꝫ