LiberTriceſimus

aquibus ſcꝫ quantomagis tribulatōnibus exercenturtanto puriores ac meliores oꝑante gr̄a dei redduntur.In futuro etiā ſcl̓o ꝑ reproboꝝ ꝯꝑatōnem on̄det in electis copioſam ⁊ gl̓ioſaꝫ miſcd̓iaꝫ ſuā. videlꝫ qͣntū feciteis quos liberauit ⁊ gl̓ificauit. cū penā que ꝑiter omnibus debebat̉ hēbunt illi quos deſeruit ¶ Iohānes criſoſto. ſuꝑ mattheū. li. i. Deniqꝫ medulla huiꝰ mūdi ſūthoīes ſancti. ſicut enī in arbore ꝙͣdiu medulla ſana fuerit ſꝑ floret. cū aūt percomeſta fuerit paulatim marceſcendo ſiccatur. ſic ⁊ ꝙͣdiu ſunt fideles: ſtat iſte mūdus⁊ cū ſancti de mundo iſto defecerint: caſurꝰ eſt munduſſicut etiā egredientibꝰ iſrl̓iticis de egypto: exterminata eſt egyptus.¶ CXVI.¶ Ꝙ deus quoſdā in ipſa malicia latentesſibi notos euocat ¶ Grego. vbi ſupra.Unquid ait ingreſſus es theſauros niuis. auttheſauros gͣndinis aſpexiſti: que p̄paraui in tēpus hoſtis: in diē pugne ⁊ belli. In frigore niuis vel in duricia gͣndinis qͥd aptiꝰ pōt ꝙͣ vita puoꝝ accipi que torpore frigeſcit: ⁊ ꝑ malicie duriciā percutit.Quoꝝ tn̄ vitā dn̄s tolerat: qm̄ iſtos ad iuſtoꝝ ꝓbationem ſeruat: ſed qꝛ ſanctos ſuos etiā de talibꝰ elegit. etꝙͣ multos electos adhuc intra p̄uoꝝ vit ā repoſitos habeat nouit. aꝑte igit̉ ī niue vel ī gͣndine theſauros hr̄eſe perhibet. Quos ad diem belli pugneqꝫ p̄ꝑatos diuintra ſue p̄ſcientie ſinū tegit: ſed cū repente eos eduxerit: reſiſtentia aduerſarioꝝ pectora eoꝝ verbis ⁊ redargutōnibꝰ qͣſi qͥbuſdā grandinibꝰ ꝑcutit Nix quippe ul̓grando fuerat ſaulus ꝑ frigidā inſenſibilitatē: ſed nix⁊ grando ꝯͣ aduerſarioꝝ pectora factuſ eſt: vel candoreiuſticie: vel diſtricti eloquii correctōe. O qͣlem hūc theſauꝝ in niue ⁊ grandine habuit: qn̄ inter pͣuoꝝ vitaꝫ illum poſitū iam nunc electū ſuuꝫ dn̄s latenter vidit. Oad qͣnta aduerſarioꝝ pectora feriēda hāc in manu ſuagrandinē ſumpſit ꝑ quā tot ſibi reſiſtentia corda ꝓſtrauit. Nemo itaqꝫ de ſuis oꝑbꝰ extollat̉: nemo deſpereteos quos adhuc frigidos videt: qꝛ theſauros dei in niue ⁊ grandine nō videt. ¶ Gloſa ſuꝑ epl̓am. ii. ad thīo.ii capl̓o. Sicut enī ait apl̓s: Nouit dn̄s qͥ ſunt eius. exquo videlꝫ nūero ſunt quidā qui adhuc nequiter viuūtaut etiā in hereſibꝰ: vel in gentiliū ſuꝑſtitōnibꝰ iacent.In illa ſiquidē ineffabili p̄ſcientia dei multi qui forisvident̉ intus ſunt: ⁊ multi qui intus vident̉ foris ſunt.Ex illis ergo omnibꝰ qui in occulto intus ſunt nemo ineternā damnatōem eſt iturꝰ: qꝛ nouit dn̄s qui ſunt eiꝰ.nouit enī triticū et paleam: nouit qui permanēt ad coronam: ⁊ qui ad flamā. ¶ Augꝰ. ꝯͣ fauſtū li. ii. Ceterū anime virtutis capaces: ſed ſteriles plerūqꝫ vicia q̄dam p̄mittunt: quibꝰ hocipſum on̄dunt: cui virtuti ſint potiꝰaccōmodate. ſi fuerint diuinis p̄ceptis excultē. ſic eniꝫ⁊ agricole cum aliquā terrā ingentes herbas licet īutiles ꝓgignere viderint. frumentis aptam eam p̄nunciant: ⁊ mōtem quem oleaſtris ſilueſtrē ꝓſpexerint: oleisvtilem fore cultura accedente non dubitant. hinc zelusille quo moyſes iniuriā fratris ſui nō obſeruato ordineptatis in egyptiū vīdicauit: adhuc quidem incultꝰ eratſed magne ferocitatis indiciū preferebat. ſic ⁊ illa pauli ſeuicia cum ſcd̓m emulatōem paternaꝝ traditionumperſeq̄batur eccl̓iam putans obſequiū preſtare ſe deo:ſilueſtre quidem erat vicium: ſed magne fertilitatis indiciuꝫ. Sicut ⁊ illud petri cum euaginato gladio volēsdefendere dn̄m aurem perſecutoris abſcidit: qd̓ dn̄s ſatis minaciter cohibuit: itaqꝫ nō incōgrue poſt illud factum petrꝰ factꝰ eſt paſtor eccleſie: ſicut moyſes poſt illud pͥnceps ſinagoge. Nam vterqꝫ non immanitate deteſtabili: ſed anioſitate emendabili iuſticie regulam exceſſit: vterqꝫ odio improbitatis aliene: ſed ille fraternoiſte dn̄ico licet carnali tn̄ amore peccauit. Ergo reſecan

dum erat vicium: aut eradicandū. Sed tn̄ tam magnūcor ſicut terra frugibꝰ: ita ſerendis virtutibus excolendum vel extollendū ¶ Idem Grego. vbi sͣ li. iii. Sepenanqꝫ ſi forti ſtudio ꝯͣ vicioꝝ incentiua nos ſtringimꝰ.ipſa etiā vicia ad vſum virtutis immutamꝰ: nā nonnullos ira poſſidet: ſed hanc dum ratōi ſubiiciūt. in ſanctizeli mīſteriū ꝯuertūt: non nullos ſuꝑbia erigit: ſed dumdiuini formidini animū inclināt. hanc ad defenſionemiuſticie in vocē libere autoritatis immutāt ¶ C XVII¶ Ꝙ nulli ſaluentur niſi quos per gratiamſuam vocat ¶ Idem in libro de fide ad petrūIrmiſſime ergo tene ⁊ nullatenꝰ dubites: neminem hic poſſe penitentiā agere: vel diuinis mādatis obedire: niſi quem deus gr̄a ſua preuenerit. nec perire poſſe aliquem illorum: quos deus ad regnum p̄deſtinauit. ¶ Idem de ciuitate dei. libro. xiii.Anima ſiquidem peccado deſerta nō eſt vt deſeret: ſꝫvt deſereret̉ deſeruit. ad malū qͥppe ipſiꝰ prior eſt volūtas eius. ad bonum autem eius prior eſt voluntas creatoris eius. ſiue vt eā faceret q̄ nulla erat. ſiue reficeretq̄ lapſa perierat ¶ Idem ꝯͣ pelagianos. Querimꝰ itaqꝫmeritū nr̄m huiꝰ miſcd̓ie: nec inuenimꝰ: qꝛ nullū eſt: negr̄a euacuet̉. ſi non gͣtis datur: ſed meritis reddit̉. Qd̓enī eſt meritū hoīs ante gr̄am quo eā ꝑcipiat. Cū om̄ebonū meritū nr̄m nō faciat in nobis niſi gr̄a. ⁊ cū deuſcoronat merita nr̄a: nil aliud coronat ꝙͣ ſua munera.Non itaqꝫ fruſtra cantat̉. et miſcd̓ia eius p̄ueniet me.⁊ miſcd̓ia eius ſubſequet̉ me ¶ Idem in li. de libero arbitrio. Ideo qui cepit. ait apl̓s. in nobis opus bonuꝫ ꝑficiet. vt enī velimꝰ ſine nobis oꝑatur. Cū aūt volumꝰ⁊ ſic volumꝰ vt ꝑficiamꝰ. nobiſcū cooꝑatur. agit enimoīpotens in cordibus hoīm etiā motū voluntatis eoꝝ.vt per eos agat qd̓ ꝑ eos agere ipſe voluerit: qui aliqͥdiniuſte velle non nouit. ¶ Idem in libro de ſpū ⁊ litera.Deniqꝫ vbi abundauit delictū: ſuꝑabūdat ⁊ gr̄a n̄ peccantis merito: ſed ſuꝑuenientis auxilio. Nūquid ergoliberū arbitriū euacuamus per gr̄am. abſit. ſed magisſtatuimꝰ. Sicut enī lex ꝑ fidem. ſic libeꝝ arbitriū ꝑ gratiam nō euacuat̉ ſed ſtatuit̉. vicio ſiqͥdeꝫ lex dei deletaeſt de cordibꝰ hoīm. quo ſanato cum ibi lex ſcribit̉. nātural̓r ea q̄ legis ſunt fiunt. nō ꝙ per naturā negata ſitgr̄a: ſed per gr̄am reparata natura. ¶ Idem in libro debono viduitatis. Gratiā ergo dei qua libeꝝ arbitriumadiuuatur. nō ingͣta ſuperbia negamꝰ: ſed gͣta potiꝰ pietate p̄dicamus. Noſtꝝ eſt enī velle: ſed voluntas ip̄a⁊ admonet̉ vt ſurgat: ⁊ ſanat̉ vt valeat. dilatat̉ vt accipiat. ⁊ implet̉ vt habeat. ¶ Idem in libro de correcͣ. ⁊gr̄a. Deniqꝫ cū ipſa vita eterna qͣm certū eſt hoīs operibus debitam reddi. ab apl̓o gr̄a dei d̓r. Cum gr̄a nōoperibus reddat̉ ſed gͣtis datur. ſine vlla dubitatōe cōfitendū eſt. ideo gr̄am vitam eternā vocari: qꝛ his meritis redditur q̄ gr̄a ꝯtulit hoī ¶ Bernhardꝰ clareuallenſis. Sed nec talia ſunt homī merita. vt ꝓpter illa exiure debeatur vita eterna. ita ꝙ deus aliqua quaſi īiuriam faceret: niſi eam donaret. Nam vt taceam. ꝙ oīamerita ſunt dei dona. ⁊ ſic homo deo magis debitor ēꝓpter ipſa: ꝙͣ deus hoī. Quid ſunt ad tantā gloriā omnia merita. nam etiā ſi vnus omnes ſuſtineat non ſuntcondigne paſſiones huiꝰ temporis ad futuram gloria⁊c. Item he ſunt ergo bn̄dictōnes dulcedinis in quibꝰelectos deus preuenit: ſcꝫ miſcd̓ia p̄ueniens. gr̄a adiuuans. gloria ꝯſūmans.¶ oe iexxx¶ Quod eadem gratia paulatim imaginē ſuam in peccatore reformat. ¶ Auguſtinus detrinitate libro. xiiij.Um ergo bene recordat̉ anīa peccatrix dei ſuividelicet vite ſue que fuerat obliuioni: ſpū eiꝰ¶ccepto ſentit oīno quoniam hoc diſcit intimo