LiberTriceſimus
ſit. Quem vero trahat: ⁊ quem non trahat: cur iſtū trahat. ⁊ cur illum nō trahat. noli velle iudicare: ſi nō viserrare. nondū traheris ora vt traharis ¶ Idem ꝯͣ Fauſtum li. i. Uides. inqͥt apl̓s. bonitateꝫ dei ⁊ ſeueritateꝫin eos qͥ ceciderūt ſeueritatē. In te aūt bonitateꝫ. videtis quēadmodū nec auferat deo iudiciariā ptāteꝫ: nechomī liberā voluntatē. occultū eſt. altum eſt. ⁊ ab hūana cogitatōe ſecluſum qūo deus ⁊ iuſtificet pium: ⁊ dānet impium. Num ergo garrire delectat aduerſum diuina iudicia: qꝛ ſunt inſcrutabilia. qͣnto ꝯuenientiꝰ eſtmodulo nr̄o expaueſcere: vbi expauit apl̓s: et clamare.O altitudo diuitiaꝝ ſapīe ⁊ ſciētie dei: ꝙͣ inſcrutabiliaſunt iudicia eius ⁊ inueſtigabiles vie eius. ¶ Idem inlibro de bono ꝑſeuerantie. Neqꝫ vero ita p̄dicanda eſtpredeſtinatio populis: vt dicatur eis: ſiue curratis ſiuedormiatis: qd̓ vos fore p̄ſciuit qui falli nō pōt: hoc eritis: ſed ita dicendū eſt illis: ſic currite vt et ꝯprehendatis. atqꝫ vt hoc ipſo curſu vr̄o ita vos eſſe precognitosnoueritis: vt legitime curreretis. ¶ XAIII.¶ Ꝙ ſub certo numero ruinam angelorumſupplet deus ex hominibus predeſtinatis¶ Idem in encheridionUperna itaqꝫ hieruſaleꝫ mater noſtra nulla ciuiū ſuoꝝ nūeroſitate fraudabitur. quin etiamvberiori copia fortaſſe ditabitur. Non enī nūerum nouimꝰ: aut ſanctoꝝ hoīm: aut immundoꝝ demōnum: in quoꝝ locum ſuccedentes filii ſancte mr̄is queſterilis apparebat in terris: ⁊ in illa pace de qua ipſicecider̄t in eternū ꝑmanebūt. Sed illoꝝ ciuiuꝫ numerꝰſiue qui eſt: ſiue qui futurꝰ eſt: in ꝯtemplatōeⁱ ipſiꝰ artificis exiſtit qui vocat ea que nō ſunt: tanꝙͣ ea que ſuntet omīa in menſura ⁊ numero ⁊ pondere diſponit. verūhec pars hūani generis cui deus liberatōnem promittit nunquid opeꝝ ſuoꝝ reꝑari pōt meritiſ: abſit. Quidenī boni pōt operari perditꝰ: niſi qͣntū a perditōne fuerit reparatꝰ. nunqͥd libero arbitrio volūtatis: ⁊ hoc abſit. Nam libero arbitrio male vtens homo ⁊ ſeip̄m perdidit. ſicut enī qui ſe occidit: vtiqꝫ viuendo occidit. ſedoccidendo ſe nō viuit: nec ſeipſum reſuſcitare poteſt cūocciderit. ita cum libero peccaret̉ arbitrio amiſſuꝫ eſt libeꝝ arbitriū victore peccato. A quo enī quis deuictuſeſt: huic ⁊ ſeruus addictus eſt. Qual̓ aūt queſo pōt eēſerui addicti libertas: qn̄ ipſum peccare delectat. Naꝫliberaliter ſeruit: qui dn̄i ſui voluntateꝫ libenter facit:ac per hoc ad peccandū liber eſt: qui peccatis ſeruꝰ eſt.vnde ad iuſte faciendū liber non erit: niſi a peccato liberatus: iuſticie ſeruꝰ eſſe ceperit. Ipſa eſt vera libertasꝓpter recte faciendi licentia. ⁊ pia ſeruitꝰ ꝓpter p̄ceptiobedientiā. nec iſta libertas hoī addicto ⁊ vendito eſſepoterit: niſi ab illo qui dicit. Si vos filius liberauerit:vere liberi eritis. ¶ Idem in libro de correcͣ. ⁊ gr̄a. Tene. inquit. qd̓ habes: ne alius accipiat coronā tuā. Porro ſi alius nō eſt accepturꝰ niſi iſte perdiderit: certꝰ eſtelectoꝝ numerꝰ: vt nec augeri vel minui poſſit ¶ Petrꝰlumbardꝰ. Ueꝝ ad hec verba auguſtini ſic a quibuſdāob̓iici ſolet. poſſet deus apponere gr̄am quibꝰ nō apponit: per quā ſcꝫ ſaluarentur: qui ſine illa damnabunturpoſſet ſil̓r gr̄am ſubtrahere vel noͣ apponere quibuſdāquibus apponit eam: ſicqꝫ poſſet nūerus electoꝝ augeri ⁊ minui. Quibꝰ rn̄demꝰ ea ratōe dictum eſſe ⁊ veꝝeſſe numeꝝ electoꝝ angeloꝝ: vel minui nō poſſe: qꝛ nonpōt vtrūqꝫ ſil̓ eſſe. videlꝫ vt aliquis p̄deſtinatꝰ non ſit:⁊ ſaluetur. vel vt aliquis p̄deſtinatꝰ ſit: ⁊ damnetur.Intelligentia nāqꝫ ꝯditōnis implicite veritatē facit inſermone. Si aūt ſimpliciter intelligatur: falſum eſſe ꝓbatur. Nam ⁊ predeſtinatꝰ pōt damnari: ⁊ reprobꝰ poteſt ſaluari.(XCIIII
¶ Cur ꝓ peccato primi homīs puniat totammaſſam humani generis ¶ Auguſti. de ciui.dei li. xiiij.Rimis ergo parentibus tam gͣnde peccatū admiſſum eſt: vt in deteriꝰ eo natura mutaret̉ hūanaͣ: etiā in poſteros obligatōe peccati ⁊ mortiſneceſſitate trāſmiſſa. viuebat ſiquidē homo ẜm deuꝫ inparadiſo ⁊ corꝑali ꝓpter bona corporis: ⁊ ſpūali ꝓpterbona mentis. Qm̄ ergo ꝯtemptꝰ eſt deus iubens: qͥ eūad imaginē ſuam creauerat: qui in paradiſo ꝯſtitueratqui reꝝ oīm affluentiā ſalutēqꝫ p̄ſtiterat: qui vno ſoloieuiſſimo atqꝫ breuiſſimo p̄cepto ad obedientie ſalubritatem āminiculatꝰ fuerat: quo eam creaturā cui liberaſeruitꝰ expediret: ſe eſſe dn̄m cōmonebat: iuſta damnatio ſubſecuta eſt. taliſqꝫ damnatō: vt homo qui cuſtodiendo mandatum futurꝰ fuerat etiam carne ſpūalis. fieret mente carnal̓. ⁊ qͥ ſuꝑbia ſua ſibi placuerat: dei iuſticia ſibi donaretur: nec ſic vt in ſua eſſet omnimoda poteſtate: ſed a ſeipſo quoqꝫ diſſentiens: ſub illo cui peccādo cōſenſit: pro libertate quā concupiuit miſeriaꝫ ⁊ duram ageret ſeruituteꝫ. mortuus ſpū dolens: et corporemoriturꝰ inuitus de ſertor eterne vite. ⁊ eterna niſi gr̄aliberaret: morte damnatꝰ. Si quem ergo mouet: cur n̄alijs viciis ita mutetur humana natura: ſicut illa duorum parentū preuaricatōe mutata eſt. Non ideo debꝫputare illud leue ac paruum fuiſſe ꝯmiſſum: qꝛ in eſcafactum eſt: nō quidē mala nec noxia: niſiquia ꝓhibita.neqꝫ enī quicqͣꝫ mali deus in loco tante felicitatis crearet: ſed obedientia cōmendata eſt in p̄cepto: que virtuſin natura rationabili mater eſt oīm cuſtoſqꝫ virtutumqn̄quidem ſic facta eſt: vt ei ſubeſſe ſit vtile: ꝑnicioſumaūt ſuam non eius a quo creata eſt facere voluntatemHoc itaqꝫ tam leue ⁊ breue p̄ceptum: vbi nondū voluntati cupiditas reſiſtebat. tanto maiore iniuſticia violatum eſt: quāto poſſet faciliꝰ cuſtodiri. In occulto auteꝫinali eſſe ceper̄t: vt in apertā inobedientiam laberenturManifeſto eī peccato dyabolꝰ horem non cepiſſet: niſiiam ille ſibi placere cepiſſet. Hinc eniꝫ ⁊ pelectauit qd̓dictum eſt. Eritis ſicut dii: qd̓ meliꝰ eſſent ⁊ eē poſſent.ſi deo per obedientiā cohererent. Dii enī creati: nō ſuaveritate ſed dei veri participatione ſunt dii. Et audeodicere ſuperbis eſſe vtile cadere in apertum peccatum:vnde ſibi diſpliceant: qui iam ſibi placendo ceciderantSalubriꝰ enī Petrꝰ ſibi diſplicuit qn̄ fleuit: ꝙͣ ſibi placuit qn̄ p̄ſumpſit. Unde psͣ. Imple faciēs eoꝝ ignominia: ⁊ querent nomen tuum dn̄e ⁊cͣ. Et eſt aliquid humilitatis miro modo qd̓ ſurſuꝫ faciat cor: ⁊ aliqͥd elatōnisquod deorſum facit cor. hoc quidem ꝯͣrium videtur vtclatio ſit deorſum: ⁊ humilitas ſurſum. ſed pia humilitas facit ſubditū ſuperiori. nichil aūt eſt ſuꝑius deo. ⁊ideo exaltat humilitas: qꝛ facit ſubditū deo. Elatio autem eſt in vicio: eo ipſo ꝙ reſpuit ſubiectōem ⁊ cadit abillo quo non eſt qͥcꝙ ſuꝑiꝰ. ⁊ ex hoc erit inferius. fitqꝫquod ſcriptū eſt. Deieciſti eos dum alleuarent̉. ¶ Idēin libro. xxi. Idcirco aūt pena eterna dura videtur ⁊ iniuſta ſenſibus hūanis: qꝛ in hac infirmitate moribūdorum ſenſuum deeſt ille ſenſus altiſſime ac puriſſime ſapientie quo ſentiri poſſit qͣntum nephas in pͥma p̄uaricatōne cōmiſſum eſt. quātomagis enim homo deo fruebatur. tanto maiore impietate deum reliquit. ⁊ factuseſt malo dignus eterno: qui hoc in ſe ꝑemit bonum: qd̓eſſe poſſet ineternū Hinc eſt vniuerſa generis humanimaſſa damnata: vt ab hoc iuſto ſupplicio nullꝰ liberet̉:niſi miſericordia ⁊ indebita gr̄a. atqꝫ ita diſꝑtiat genꝰhumanū. vt dictum eſt ſupͣ.¶ XCV.¶ Qualiter eiꝰ culpa cū pena mortalitatiſ adomnes tranſmittitur ¶ Idem in libro. xiij.