LiberTriceſimus

predicatur. Sic aūt deus futurum effectū hominis renouandi diſpoſuit: vt eius voluntas in oꝑe nouo nouaeſſe nō poſſit In iuſtis oꝑa ſua glorificat In iniqͥs oꝑanon ſua ꝯdemnat..XU.Exempla eiuſdem electōis ac reꝓbatōis¶ Auguſtinꝰ de ciuitate dei libro. xvIcut ergo in hoīe vno. qd̓ ait apl̓s. exꝑimur videlicet: qꝛ nō primū qd̓ ſpūale eſt: ſed qd̓ anīalepoſtea vero ſpūale. nā vnuſquiſqꝫ qm̄ ex dānata ꝑgenie oritur. pͥmo neceſſe vt ſit ex Adam malꝰ atꝫcarnal̓. ⁊ ſi renaſcēdo in xp̄m ꝓfecerit poſtea fit bonꝰ ⁊ſpūalis. Sic ⁊ in vniuerſo genere hūano cum pͥmo dueciuitates myſtice naſcendo ac moriendo ceper̄t ꝓcurrere: prior natus eſt Cayn ciuis huiꝰ ſcl̓i: poſterior auteꝫAbel: ꝑegrinꝰ in ſcl̓o: ciuiſqꝫ ciuitatis dei: gr̄a p̄deſtīatus ⁊ electus. gr̄a ꝑegrinꝰ deorſum. gr̄a ciuis ſurſum.Nam qͣntū ad ipſum attinet. ex eadem ortus eſt maſſaque originaliter eſt tota damnata. veꝝ deꝰ tanꝙͣ figulus. hanc enī ſil̓itudinē nō imprudēter inducit apl̓s. exeadem maſſa fecit aliud vas in honorē. aliud in ꝯtumeliam. Et pͥus qͥdem vas in ꝯtumeliā: qꝛ in vno. vt dixi.homine pͥus eſt reprobum: vnde neceſſe eſt incipiamuſ⁊ vbi neceſſe nō eſt r̄maneamꝰ. Poſteriꝰ vero ꝓbū quoꝓficientes veīamꝰ: ⁊ qͦ ꝑueīentes maneamꝰ Proīde nōqͥdem oīs hō malꝰ erit bonus: nēo tn̄ erit bonꝰ: qͥ nō fuerit malus. Sed qn̄ quiſqꝫ citiꝰ mutatur in meliꝰ. hocin ſe facit noīari qd̓ apprehēdit celeriꝰ: et poſteriore cōoperit vocabulū prius. ſcriptū eſt itaqꝫ ꝙ Cayn tanꝙͣvidelicet ciuis huiꝰ mundi ciuitatē ꝯdiderit. Abel aūttanꝙͣ ꝑegrinꝰ non ꝯdidit Suꝑna enī ſanctoꝝ ciuitas ēꝙͣuis hic ciues pariat in quibus ꝑegrinatur: donec regni eius tempꝰ adueniat. ¶ Gloſa ſuꝑ epl̓am ad romanos. ix. capi. Ceteꝝ in Iacob anteꝙͣ natꝰ feciſſet aliqͥdboni. quid diligebat deꝰ: niſi gͣtuitu miſcd̓ie ſue donuꝫEt in Eſau qͥd oderat anteꝙͣ natus aliqͥd feciſſet mali:niſi originale peccatū. nam nec in illo diligeret iuſticiaꝫquam ille nullam fecerat: nec in iſto odiret naturā quāipſe bonam fecerat. Patet ergo ꝙ cuiꝰ vult miſereturgͣtuito. ⁊ quē vult indurat iuſto iudicio. Si querimusmeritū obduratōnis ⁊ miſcd̓ie: nullū eſt meritū miſcd̓iemeritum aūt obduratōnis eſt peccatū totiꝰ maſſe damnate: nec obdurat deus impartiēdo maliciā: ſed non impartiendo gr̄am. Miſeretur ergo magnā bonitate: etobdurat nulla iniqͥtate: vt nec liberatꝰ de ſuis meritisglorietur: nec damnatꝰ niſi de ſuis meritis ꝯqueratur.Sola qͥppe gr̄a redemptos diſcernit a perditis: quos īvna ꝑditionis excreauerat vaſa cōmuni cā ꝑditionis¶ XIII.h origine ducta.¶ Cur deus ex tota maſſa tam paucos elegitceteris reprobatis.Niuerſum quippe genus humanum tam iuſtodei iudicio damnatuꝫ eſt in apoſtatica radice.vt etiam ſi nullus inde liberaretur: nemo rectedei iuſticia poſſet vituꝑare. Illis aūt qui liberātur pluribus non liberatis ⁊ in damnatōe iuſta derelictis. oſtēditur qd̓ vniuerſa ꝯꝑſio meruiſſet. ⁊ quo etiam iſtos debitum dei iudiciū reduceret: niſi eius indebita miſcd̓iaſubueniſſet Illoꝝ aūt nō miſeretur qͥbus gr̄am nō eſſep̄benda equitate occultiſſima ⁊ ab hūanis ſenſibus remotiſſima iudicat. quā nō aperit apl̓s: ſed mirat̉ et clamat O altitudo diuitiaꝝ ſapīe ⁊ ſciētie dei: ꝙͣ inſcrutabilia ſunt iudicia eiꝰ: ⁊ inueſtigabiles vie eius. vniuerſa namqꝫ maſſa iure damnata ꝯtumeliā debitā redditcui vult dei iuſticia. ⁊ honorē indebitū tribuit cui vultdei gr̄a. nō meritoꝝ p̄rogatiua nō fatali neceſſitate. nōtemeritate fortune. ſꝫ clauſa ſapīe ⁊ ſciētie ſue altitudine ¶ Augꝰ. ꝯͣ pelagianos. Debita quidē redditur pēadamnato. indebita gr̄a liberato. vt nec ille ſe indignuꝫ

queratur. nec iſte dignum ſe iuſte glorietur. Oēs .n. invna ē ademqꝫ maſſa damnatōis ⁊ offenſionis inuoluit.vt liberatꝰ de nō liberato diſcat. ꝙ etiā ſibi pena conueniret: niſi gr̄a ſubueniret. Querimꝰ itaqꝫ meritū miſericordie: nec inuenimꝰ: qꝛ nullū eſt ne gr̄a euacuetur. ſinō gͣtis datur: ſed meritis redditur. ¶ Idem ī libro dediuina p̄deſtinatōe. Gratulare ergo o qͥcūqꝫ illuīatuses: ⁊ gr̄aꝫ quā nō merebaris agnoſce. Geme qͥcunqꝫ induratꝰ es. ac iuſticiam confitere. ¶ Idem de ciui. deilibro. xiiii. Siquidem donatꝰ eſt primꝰ homo ſibi: quiadeum deſeruit placendo ſibi. ⁊ nō obediens deo. non potuit obedire nec ſibi veruntū oīpotenti deo ac ſummebono naturaꝝ oīm creatori: Bouaꝝ aūt voluntatū adiutori ac remuneratori. Malaꝝ vero relictori ⁊ dānatori vtrarūqꝫ ordinatori. nō defuit vtiqꝫ ꝯſiliū: quo certum numeꝝ ciuiū etiam ex damnato genere hūano ſueciuitatiſ impleret in ſapīa ſua p̄deſtinatū: nō eos iā meritis: ſed gr̄a diſcernens: ac liberatis nō ſolū de ip̄is ſꝫetiā de nō liberatis: quid eis largiatur on̄dens. nō enīdebita ſed gͣtuita bonitate tūc ſe quiſqꝫ agnoſcit erutūmultis malis: cum ab illoꝝ hoīm ꝯſortio: cum quibusſibi iuſta eſſet damnatio: ſit immunis. Cur ergo deusquos peccaturos p̄ſciuit nō crearet: qn̄ quideꝫ in eis etex eiſ. ⁊ quid eoꝝ malicia mereretur. ⁊ quid ſua gr̄a donaretur oſtendere poſſet: nec ſub ipſo creatorē ac diſpoſitore ꝑuerſa delinquentiū ordinatio rectum ordineꝫ rerum ꝑuerterēt. Proinde peccatores ⁊ angeli ⁊ homīesnichil agunt quo impediantur magna oꝑa dn̄i exqͥſitain oēs voluntates eius. qꝛ qui ꝓuidenter atqꝫ omīpotēter ſua cuiqꝫ diſtribuit: nō ſolum bonis ſed etiaꝫ malisbn̄ vti nouit. Duas vero predictas ciuitates duo fecerunt amores: terrenā ſcꝫ amor ſui vſqꝫ ad ꝯtemptū deiCeleſtem vero amor dei vſqꝫ ad ꝯtemptū ſui. ¶ Idomin li. xxi. Sicqꝫ diſꝑtitū eſt humanū genꝰ: vt in q̇buſdādemōſtretur quid valeat miſericors gr̄a In ceteris autem quid iuſta vindicta. inqua ꝓpterea plures ſunt ꝙͣin illa: vt ſic on̄datur quid omībus deberetur. Quod ſiomībꝰ redderetur in nullo iudicātis iuſticia reprehēderetur.XCII.¶ Ꝙ circa iſta periculoſum eſt ſtudiū humane diſcuſſionis ¶ Gloſa vbi ſupra.Ultī quidem de ꝓfundo iſto: videlicꝫ iudicioꝝdei circa quorundā electōem ⁊ alioꝝ reprobati¶ ¶ Eonem querentes ratōem reddere: merſi ſunt inprofundum erroris ac ſtulticie: dicentes animas in celopͥmitus cōuerſatas: ⁊ ibi aliqͥd boni vel mali egiſſe: acꝓ meritis ad terrena corpora fuiſſe detruſaſ Qd̓ vtiqꝫfides catholica reſpuit ꝓpter euidentem apoſtoli ſentētiam quā de Iacob ⁊ Eſau loquens ait. Cum nonduꝫnati fuiſſent: aut aliquid boni vel mali egiſſent: melioreſt ergo fidelis ignorantia ꝙͣ temeraria ſcientia. Certecuius vult miſeretur gͣtuita miſcd̓ia: ⁊ quem vult īdurat veritate rectiſſima. miſeretur vtiqꝫ ſcd̓m gr̄am quegͣtis datur. Obdurat autem ẜm iudiciū qd̓ meritis redditur. Et ille quideꝫ cui miſcd̓ia impēditur: oportet vtetiā ipſe ex libero arbitrio dei gr̄e cooꝑetur. Totum tn̄deo tribuendū eſt qui voluntatē homīs bonā ⁊ preꝑatadiuuandā: ⁊ adiuuat preparatā. nolenteꝫ preuenit vtvellꝫ: volentem ſubſequitur: ne fruſtra velit. hinc ⁊ apoſtolus ait. Non eſt volentis nec currentis: ſed dei miſerentis. Cur autem hunc potiꝰ ꝙͣ illum miſcd̓ia liberet:iſtum iuſticia obduret. Scrutetur qui pōt tam magnaꝫiudicioꝝ dei ꝓfundum: ſed caueat precipitiū. ¶ Auguſtinꝰ ſuꝑ iohanneꝫ. Nemo. inqͥt dn̄s. pōt ad me ven ireniſi pater qui me miſit traxerit eum Ille ergo venit: q̄mgr̄a dei preuenit. Qui cum propheta dicit: Miſericordia eius preueniat me. preueniat velle: ſubſequatur perficere. magna ꝯmendatio gr̄e: nemo venit: niſi tractus