LiberTriceſimus

leuigat qui volens portat. ¶ 135xvxQualiter ſapiētia vincit maliciā et omniaſuauiter diſponit ¶ Hugo ſuper eccleſiaſtenomelia. xv.Alum quidem ꝓpriaꝫ ſedem nō habet: ſed natura ꝑegrinuꝫ a ſuo in alieno moratur: qꝛ non¶ ¶ 2. eſſet: niſi eē poſſet malicia Si nō eā in ſuo pateretur: que eam nō fecit ſapīa. nō enī ſapīa maliciā fecitſed in eo qd̓ fecit maliciā eſſe ꝑmiſit: vt collata malicieſapīa vinceret: ⁊ ꝯparata pulcrior appareret. Confertenī ſe ⁊ ꝯmetitur ſapīa malicie in operibꝰ ſuis: ⁊ vinciteam vtrimqꝫ vt attingat a fine vſqꝫ ad finem. Ideo .n.malicia ad defectū currens ſapīam non euadit: qꝛ nonpōt malicia ipſa qd̓ corrūpat inuenire: niſi in his queſapīa creauit Sapīa vero ꝓpter maliciā ad ꝓuectū ſurgens tranſcendit: qꝛ nō pōt̓ⁱ malicia corrumpere: quodſapīa potuit creare. Currit ergo ſapīa vt attingat a fine vſqꝫ ad finem tranſcēdens maliciā in corruptis bonis: quo malicia non accedit: ⁊ cōſequens maliciam inhis q̄ corrupta ſunt: quo malicia nō p̄cedit. tam ſuauiter enī omnia etiam nō ſuauia diſponit: vt omīa que ꝯͣeius voluntatem ſe erigunt: neqꝫ potenter extinguat:vt nichil ſint: neqꝫ violenter cōpellat: vt nil poſſint: ſedeſſe ſinens: ⁊ poſſe annuens. currentia ꝯͣ ſuam voluntatem manifeſte ꝑmittit: ⁊ occultē ꝯducit ad īplendā ſuāvoluntatē. Reſtat nunc maximꝰ iſte ⁊ ſup̄mꝰ ſapīe excurſus a fine vſqꝫ ad fineꝫ qui nullū habet finem. Surſum ſublime cōtemplatōnis: ⁊ deorſum ꝓfundū dānationis. ad iſtos duos fines vniuerſoꝝ curſum incipiēsa medio ſapīa hinc inde ſiue ꝓmouendo ſiue deſerendodiſponens conducit: ſurſum aſcendentibꝰ viaꝫ ſternēsiuſticiam: deorſum deſcendētibꝰ viam relinquens iniqͥtatem. Quo cum ventuꝫ fuerit: ſiſtent vniuerſa in finibus ſuis: ⁊ fines ipſi nunꝙͣ hēbunt finem. Et tunc quoqꝫ ipſa ſapīa ꝑtingit a fine vſqꝫ ad finē fortiter: vt amplius nunꝙͣ vel a retributōe iuſtoꝝ deficiat vel a penainiquoꝝ deſiſtat. diſponens omīa ſuauiter hinc ad gaudium: illinc ad ſuppliciū eternuꝫ. Sed queſo: que ſuauitas in inferis erit: qꝛ ipſa ſuauis ꝑmanet q̄ diſponit. licet illi ſuaues nō ſint quos diſponit: nec illud ſuaue ſitin quo diſponit. ipſa quoqꝫ diſpoſitio ſuauis eſt: etiamſi illa ſuauia nō ſint q̄ diſponit ¶ Bernhar. clareuall̓.Ceterum ſapīa vincit maliciaꝫ: dum xp̄s ꝯtriuit ſathanam. attingit a fine vſqꝫ ad finem fortiter in celo deiiciendo ſuperbū. in mundo ſuꝑando malignū. in inferno ſpoliādo auaruꝫ: ⁊ diſpoſuit oīa ſuauiter: in celo ſtātes angelos ꝯfirmādo: in mūdo venūdatos redimendoin inferno captiuos liberando ¶. LXXXVIII.¶ Qualiter diuina iuſticia vel prouidētia voluntates bonas et malas ordinat. ¶ Augꝰin libro queſtionum. lxxxiij.Eus omīpotens ⁊ iuſtus voluntates creat. bonas remunerat. malas punit. omnes ordinat¶ Idem de ci. dei li. xi. Sicut enī naturaꝝ optimꝰ eſt creator: ita voluntatū etiam malaꝝ iuſtiſſimuſordinator. vt cum ille male vtantur naturis bonis ipſequoqꝫ bn̄ vtatur voluntatibꝰ malis ¶ Idem ꝯͣ fauſtū.libro. ii. Diuina quippe ꝓuidentia per cuncta tendenscui nec nouum exiſtit qd̓ oritur: nec perit qd̓ moritur: īſuo ſingula queqꝫ ordine ſiue naturaꝝ. ſiue meritoruꝫvel cedere ſiue ſuccedere: vel manere facit. ⁊ omīs quidem recta voluntas diuine legi coniungit̉. inordinatavero cupiditas diuine legis ordine coercetur: vt nec bonus aliud ꝙͣ p̄cipitur velit. nec malꝰ ampliꝰ ꝙͣ ꝑmittiturpoſſit. ita ſane vt ne impune poſſit: qd̓ iniuſte voluerit.Siue aūt iniqͥtas ſiue iuſticia nec eſſet in voluntate: niſi eſſet in ptāte. ac per hoc nullum p̄mium: nullaqꝫ pēa

ſequeretur iuſte: quod nemo ſapit: niſi qͥ deſipit. Ignorantia vero vel infirmitas qͣ vel neſciat homo quid velle debeat: vel nō omne qd̓ voluerit poſſit: ex occulto penaꝝ ordine: ⁊ ex illis ineffabilibꝰ dei iudiciis: apud q̄mnō eſt iniqͥtas venit. Et in oībus quidem que timet velhorret hūana infirmitas: ſola iure damnatur iniqͥtas.Cetera vero ſunt vl̓ tributa naturaꝝ: vel merita culparum. ¶ Idem in libro pͥmo. Beniqꝫ ad aliquem vſumſanctoꝝ ordinatur omnis penalis cecitas impioꝝ. videlicet a ſummo deo qͥ ꝓ ſui regimīs equitatē malis etiābn̄ vtitur: vt qͥ ſuo arbitrio iniuſte viuūt illiꝰ iudicō iuſte diſponūt̉. Itaqꝫ ne ꝓphetias xp̄i naſcituri. mira facturi. indigna paſſuri. morituri. reſurrecturi. aſcenſuriEuangeliū per omēs gentes diſſeminaturi finxiſſe credentur illi qui pͥus annūciarent eum magnum qͥd actūeſt in vſum noſtrū de infelicitate iudeoꝝ. vt idem ipſi q̄ꝓpter ſe hoc nō haberent in cordibꝰ. ꝓpter nos hr̄ent īcodicibus: nec enim autoritas in libris illis minuitur:ſed etiam augetur. Nam ⁊ ipſa eorum cecitas futuraibidem eſt p̄dicta. vnde magis non intelligendo veritatem veritati teſtimoniū ꝑhibēt: qꝛ cum eoſdem librosnon intelligunt a qͥbus nō intelligendi p̄dicti ſunt. hīcetiam eos veraces on̄dunt. ¶ Grego. in moral̓. li. xxiii.Quiſqͥs aūt ꝓ peccato ꝑcutitur: niſi in murmurādo renitatur. eo ipſo iam iuſtꝰ eſſe inchoat: quo ferientis iuſticiam non accuſat. homo enī ſub deo ꝯditus eſt: et adconditionis ordinem redit: qn̄ ſibi eqͥtatem ſui iudicisetiam quam nō intelligit anteponit. ¶. LXXXIX.Ꝙ de tota maſſa damnata quoſdā eligit.et quoſdā reꝓbat ¶ Hugo de ſancto victore.Um aūt deus. vt dictū eſt. cunctoꝝ futuroruꝫſit p̄ſcius. quedā futura fuer̄t que facturꝰ fuitdeus: quedaꝫ vero que ꝑmiſſurꝰ. ꝓpter hoc amplius hr̄e videt̉ p̄deſtinatio ꝙͣ p̄ſcientia: qꝛ p̄ſcientia qͥdem de alieno eſt. p̄deſtinatio autem niſi de ꝓprio eſſe npōt. Deus quippe malorū nō eſt actor ſed ordinator.Eſt aūt p̄deſtinatio ꝓpoſituꝫ voluntatis diuine in quodiſpoſuit gr̄am electis ſuis dare ¶ Auguſ. de verbisapoſtoli. Hinc apl̓us de deo loq̄ns. ait. ꝙ ante mūdi cōſtitutōem nos elegit: quis hoc explicari ſufficit. Eligūtur qͥ nō ſunt: nec errat qͥ eligit: nec vane eligit. Eligittn̄ ⁊ habet electos: quos creaturꝰ eſt eligendos: quoshabet apud ſemetipſum nō in natura ſua: ſed in p̄ſciētia ſua: nōdum erant qͥbus ꝓmittebatur: ſed ipſi prouiſi erāt quibꝰ ꝓmittebatur ¶ Idem ī li. de p̄deſtina. ſanctoꝝ. Eſt itaqꝫ p̄deſtinato gr̄e p̄ꝑatio. Gr̄a vero ē ip̄epredeſtinatōnis effectꝰ. Non aūt qꝛ futuros nos taleseſſe preſciuit: ideo elegit: ſed vt eſſemꝰ tales ꝑ ipſam electōem gr̄e ſue: qua nos in dilecto filio ſuo gͣtificauit.¶ Petrus lumbardꝰ. Cum autem predeſtinatio ſit gr̄epreparatio. id ē. diuina electio qua elegit quos voluitante mūdi ꝯſtitutōeꝫ. Reprobatio econuerſo intelligēda eſt preſcīa iniquoꝝ ⁊ preꝑatio damnatōnis eorūdē.ſicut enī predeſtinatōnis effectꝰ eſt illa gr̄a qua in pn̄tiiuſtificamur: et illa quā in futuro beatificamur. Itareprobatio dei qͦ ab eterno nō eligendo quoſdaꝫ reprobauit ſcd̓m duo conſiderātur: quoꝝ alteꝝ preſcit ⁊ nonpreꝑat ſcꝫ iniqͥtatem. Alteraꝫ preſcit et p̄ꝑat ſcꝫ penaꝫeternā ¶ Augꝰ. ad ꝓſpeꝝ ⁊ hylariuꝫ Hec itaqꝫ regula inconcuſſe eſt tenenda peccatores in peccatis preſcitos qͥdem a deo: ſed non preparatos eſſe. penā vero preparatam eſſe ¶ Fulgentiꝰ ad moninium. Porro in illoſermone ſancti Auguſtini: quo ad interitū quoſdā predeſtinatos affirmat: nichil aliud accipiendum exiſtimoniſi ꝙ ad interitū ſupplicii nō delicti quoſdam eſſe preparatos intelligat: predeſtinatōniſqꝫ nomīe nō aliqͣ cōacta neceſſitas hūane voluntatis expͥmitur: ſed miſericors ⁊ iuſtꝰ futuri operis diuini ſempiterna diſpoſitio