LiberTriceſimus
ſericorditer ignoſcens. ⁊ iuſte vlciſcens. itemqꝫ miſericorditer vlciſcens. ⁊ iuſte ignoſcēs. nil metuens de cuiꝰqꝫ malicia nil indigēs de cuiuſqꝫ iuſticia. nil ſibi conſuſens de oꝑibꝰ etiā bonoꝝ: boniſqꝫ ꝯſulens etiā de peīsmaloꝝ. ¶ Idem in libro de natura boni. Cum ergo indeo ſint ea que ꝯdidit oīa: nō tn̄ eū inqͥnant illi qui peccaut. de cuiꝰ nimiꝝ ſapīa q̄ a fine vſqꝫ ad finē fortiterattingit. d̓r ꝙ attīgit vbiqꝫ ꝓpter ſui mūdiciā: ⁊ nichilinquinatū in eaꝫ incurrit ¶ Idem in libro de fide ⁊ ſimbolo. Ceterū ego. inqͥt. ſum qui ſum. Ex hoc vtiqꝫ ſpūalibꝰ animis patere ꝯfido: nullaꝫ creaturā poſſe ꝯriameſſe deo. Si enī hoc verbū eſt de ſolo deo dici pōt: qꝛ qd̓vere eſt incōmutabiliter manet. nichil vtiqꝫ deus ꝯͣriūhabet. ei nāqꝫ qd̓ eſt: ſolū recte pōt dici ꝯͣriū qd̓ non eſtIdem in libro de ci. dei. xii. Illi ergo eſſentie q̄ ſūmeeſt: ⁊ oīm eſſentiaꝝ auctrix eſt: eſſentiā nulla ꝯͣria eſt. dicuntur aūt inimici dei in ſcpͥturis eiꝰ imꝑio aduerſāteſnō natura ſed viciis: nec nocendi vel ledendi ptāte: ſedreſiſtendi volūtate. Deꝰ enī immutabil̓ ⁊ oīno incorruꝑtibilis eſt. Ideoqꝫ vicium quo deo reſiſtunt nō ei: ſedipſis malum eſt: nec ob aliud eſt eis malū: niſi qꝛ corrūpat in eis nature bonū. Natura ergo nō eſt deo ꝯͣria:ſed viciū: qꝛ qd̓ malū eſt: bono eſt ꝯͣrium. Et quis negetdeum ſummū bonum eſſe: viciū ergo ꝯͣriuꝫ eſt deo taꝙͣmalum bono. Sed ⁊ natura quā maluꝫ viciat eſt vtiqꝫbonum: ideo ⁊ huic bono malum eſt ꝯͣriū. Sed deo tantummodo tanꝙͣ bono malum: nature vero quaꝫ viciat:nō tantū malum: ſed etiam noxium. nulla quippe malaſunt deo noxia: ſed mutabilibꝰ corruptibilibuſqꝫ naturis: ipſoꝝ tn̄ vicioꝝ teſtimonio bonis. Si enī bone nōeſſent: eis nocere nō poſſent. Quid enī eis nocendo faciunt: niſi ꝙ integritatē. pulcritudinē. ſalutem. virtutemet quicqͥd boni nature per vicium detrahi vel minui poteſt: adimunt. vnde colligitur ꝙͣuis nō poſſit viciū incōmutabili nocere bono: nō tn̄ poſſe nocere niſi bono Sicetiā dici pōt: vicium nec eſſe poſſe ſummo bono: nec niſiin aliquo bono ¶ Idē in libro ſoliloqͥoꝝ pͥmo Beus ergo eſt. vt iam ſuꝑius dictū eſt. per quē vniuerſitas etiāin ſiniſtra ꝑte ꝑfecta eſt. Ipſe eſt enī a quo oīa ſunt: inqͥbus diſſonātia vſqꝫ in extremū nulla eſt: cum deteriora melioribꝰ ꝯcinūt. Ipſe eſt in quo ſunt omīa: cui tam̄vniuerſe creature nō error erat: nec nocet malicia.¶ LXXXV.¶ Ꝙ quicquid ei reſiſtere nititur ſemetip̄mledit. ¶ Bernhar. ad euge. libro quinto.Ec minꝰ eſt deꝰ ꝑuerſoꝝ pena: ꝙͣ humiliū gl̓iaEſt enī rationabil̓ quedā equitatis directo. al̓dilectio incōuertibil̓ ⁊ indeclinabil̓ quippe attīgens vbiqꝫ: cui omīs pͣuitas illiſa ꝯturbetur neceſſe ē.ve ergo oppoſitis volūtatibꝰ qui ſꝑ impingere conātur⁊ fruſtra: ſolā auerſionis ſue penā referentes Quid .n.tam penale ꝙͣ ſꝑ velle qd̓ nunꝙͣ erit: ac ſꝑ nolle qd̓ nūqͣnō erit. nunꝙͣ qd̓ vult obtinebit. ⁊ qd̓ nō vult in eternūſuſtinebit. Quis autem hec facit: rectꝰ dn̄s deus noſterqui ⁊ cū ꝑuerſo ꝑuertitur. Eſt etiā turpiū pena deꝰ: qꝛlux. Omnis enī qui male agit lucem odit: nec tn̄ lucē declinari poterit. qm̄ vbiqꝫ lucet etiā in tenebris: ſed eaꝫtenebre nō cōprehendūt Proinde in iudicio reprobi videbuntur: vt cōfundātur. ⁊ nō videbunt: ne cōſolenturnec modo videbūtur a luce: ſed etiā in luce. ⁊ hoc ab oīvidente: vt ſit cōfuſio multa ꝓ intuentiuꝫ multitudine.ac nullꝰ de tanta ſpectātium nūeroſitate moleſtior eritoculus ſuo cuiuſqꝫ. Non eſt enī aſpectꝰ ſiue ī celo ſiuein terra quem ſuffugere magis velit. ⁊ minꝰ poſſit tenebroſa ꝯſcīa. hic eſt vermiſ qui nō moritur. p̄teritoꝝ memoria ¶ Augꝰ. ſuꝑ geneſim libro. xi. Sic parentes primi mox vt p̄ceptū tranſgreſſi ſunt intrinſecꝰ gr̄a deſerente oīno nudati. quā typo quodā ⁊ ſuꝑbo amore ſue
poteſtatis offenderant. in ſua menbra oculos iniecerūteaqꝫ motu quem nō nouerant cōcupier̄t. hec mors ip̄adie accidit: qua factum eſt qd̓ deus vetuit. amiſſo qͥppeſtatu mirabili qui eis de ligno vite myſtica virtute prebebatur. per quē nec morbo temptari: nec etate mutaripotuiſſent. corpus eoꝝ duxit mortiferā qualitateꝫ q̄ eſtin pecoribꝰ. ac per hoc ⁊ eundem motuꝫ quo fit in pecoribus coeundi appetitꝰ: vt ſuccedant naſcentia morientibus: ſed tn̄ etiā in ipſaꝫ penā ſue generoſitatis iudexanīa ratōnalis beſtialem motum in menbris ſue carniſerubuit Eiqꝫ pudorē incuſſit. nō ſolum quia hoc ſentiebat. vbi nunꝙͣ tale qͥd antea ſenſerat. veꝝ etiaꝫ qꝛ pudēdus ille motus de p̄cepti trāſgreſſione veniebat. ibi nāqꝫ ſenſit. qua pͥus gr̄a veſtiretur: qn̄ nichil indecēs patiebatur ¶ Grego. in moral̓. li. i. Recte ergo de deo perbeatū Iob dr̄. Quis reſtitit ei ⁊ pacem habuit Nā quicūcta mirabil̓r creat. ipſe vt creata ſibimet cōueniat ordinat. in quo ergo actori reſiſtitur pacis cōuentio diſſipatur: qꝛ ordinata eſſe nequeunt: q̄ ſuꝑni moderaminiſdiſpoſitionē perdunt. Que enī ſubiecta deo in tranqͥllitate ꝑſiſterent: ipſa ſe ſibimet dimiſſa cōfundunt: quiain ſe pacem nō inueniuūt. cui deſuꝑ venienti in actorēꝯͣdicunt. vnde ⁊ pͥmꝰ homo qͥ p̄cepto actoriſ reſtitit. carnis in ſe ꝓtinꝰ cōtumeliā ſenſit. ⁊ āgelꝰ apoſtata ſemetipſum repulſus patitur: qꝛ ꝑ nature ſue inquietudineꝫforas vagatur.¶ LXXXVI.¶ Ꝙ diuina voluntas etiam illos qui conātur reſiſtere ſibi ſeruire cogit¶ Idem in libro ſexto.Ed multi quidē humana ſapīa inflati: dum deſideriis ſuis aſpiciunt diuina iudicia ꝯͣire aſtute reluctari conatur: ⁊ optat vt ad votum ſuumvim ſuperne diſpoſitōnis intorqueāt. veꝝ inde volūtatem dei peragunt vnde mutare cōtendunt. itaqꝫ dei cōſilio reſiſtentes obſequuntur: qꝛ hoc eiꝰ diſpoſitōni militat: qd̓ per humanū ſtudium reſultat. Unde ſcriptumeſt. Qui cōprehendit ſapientes in aſtucia eoꝝ. Ecce ioſeph viderat ſomniū: ꝙ manipuli fratrū adorarent mampulum ſuum. ſol ⁊ luna cum reliqͥs ſtellis ſeip̄m. Cūqꝫ fratres ſe dn̄io metuerent ſubiici in puteum illuꝫ depoſuerunt. ⁊ yſmahelitis vēdiderunt: qui ſcꝫ in egiptūductus: ac ſeruituti ſubditꝰ: accuſatōe luxurie danatꝰ:ſed merito caſtitatis adiutuſ: ac ꝓphetie iudicio ereptꝰomī egypto ꝑ dei ꝓuidentiā eſt platꝰ. per ſapīaꝫ quoqꝫſuꝑnaͣ ꝓuidꝰ frumēta cōgeſſit ⁊ futuro ꝑiculo neceſſitatis obuiauit. Cunqꝫ in orbe fames inualuit: Iacob inegyptum filios miſit Qui frumentoꝝ diſpenſatorē Ioſeph inueniunt. Eumqꝫ alimenta vt mererentur adorare compulſi ſunt. ſic ergo Ioſeph qui ab eis ne adoraretur venditꝰ fuerat. ideo adoratꝰ eſt qꝛ venditꝰ. Et coacti ſunt voluntatē dei ꝑager̄: qꝛ moliti ſunt cōmutare.Iuſtus quoqꝫ ⁊ miſericors deus mortaliū facta diſponens. alia concedit ꝓpiciꝰ. alia permittit iratus. Et q̄ ꝑmittit iratus ſic tolerat: vt in cōſilii ſui vſuꝫ vertat. vn̄fit vt qd̓ ſine voluntate dei agitur voluntati eius ꝯͣriūnon ſit: qꝛ dum in bonuꝫ vſum humana vertuntur: eiꝰcōſilio militāt etiā q̄ repugnāt. Unde ſcriptū eſt. Magna opera dn̄i exqͥſita in omnes voluntates eius. Sicmagna ſunt: vt ꝑ omne qd̓ agitur: ab omībus eius voluntas exquiratur. Nam ſepe inde perficitur: vnde repelli putatur. Unde ſcriptum eſt. Omīa quecunqꝫ voluit dn̄s fecit in celo ⁊ in terra Hinc ſalomon ait. Noneſt ſapīa. nō eſt prudentia. nō eſt cōſilium ꝯͣ deum ¶ Incunctis ergo que agimꝰ vim ſuperne voluntatis inquiramus. Cui cōgnite debemꝰ famulari: ⁊ qͣſi ducem itineris ſequi. ne etiā nolentes ſeruiamꝰ ei. Uitari enimvis ſuperni cōſilii nō pōt: ſed magna ſibi virtute hanctemꝑat: qui ſe ſub eius nutibꝰ refrenat: eiuſqꝫ pōdera