Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberTriceſimus

ſenſuum. etiam ſemetipſam corꝑe moueri putat dum iliud mouet per locum: que ſi poſſet diligenter inſpiceretanꝙͣ cardines menbroꝝ ſui corꝑis in qͥbꝰ nituntur motionuꝫ inicia. qūo ſcꝫ articulatim diſpoſiti ſunt. inueniret ea que per loca mouētur: non niſi ab eis moueri queloco fixa ſunt. Non enī ſolus digitꝰ mouetur: niſi fixaſit manꝰ: a cuiꝰ articulo velut immoto cardine moueat̉ſic tota palma ab articulo cubiti. Sic cubitꝰ ab articulo hūeri: hūerus a ſcapula. cum mouetur ſtantibꝰ cardiuibꝰ id per loci ſpaciū qd̓ mouetur Sic plante in taloeſt articulꝰ: quo ſtante mouetur. ſic cruris in genu totius pedis in coxa eſſe ꝓbatur. nulluſqꝫ oīo menbri motus qd̓ voluntas mouet: eſſe ꝑpenditur: niſi ab aliquoarticuli cardine: qui pͥmo a voluntate figitur: vt ab eoqd̓ loco non mouetur. agi valeat qd̓ mouetur. Quantomagis ergo cum anīa corporea ſit: nec locali ſpaciocorpꝰ ſicut aquā vtrem vel ſpongiā impleat: ſed mirismodis incorporeo nutu corpori viuificādo ꝯmixta ſit:quo corpori quadā intentōe mole imꝑat: qͣntomagis inꝙͣ nutus ipſe voluntatis eiꝰ cui menbra deſeruiunt. per locum mouetur vt corpꝰ per locum moueatqn̄quidē totū partes mouet: nec aliqͣs mouet loco: niſi illas quas loco non mouet. Illa quippe trinitas incōmutabil̓ eterna. ipſa inꝙͣ. vt dictuꝫ eſt. ſine tꝑe loco manens apud ſemetipſam. mouet tn̄ per tp̄s locuꝫſibi ſubditā creatura. nam creans bonitate: voluntateſordinās ptāte vt ī naturiſ nll̓a ſit ab illo ſit. in volūtatibꝰ aūt nulla bona ſit cui ꝓſit. nll̓a mala bn̄ vtipoſſit Dyoni. de di. no. Ab ipſo deniqꝫ ſunt oēs ſtatus: omnes motꝰ. Alii quidem intellectualiū. Alij vero anīaꝝ: alij corpoꝝ. Omnis ſtatus motus ex ip̄o per ipſum in ipſum propter ipſum LRXIX. ipſe ſit omniū gubernator Auguſtinus ſuper IohannemIracula que fecit in carne dn̄s iheſus: diuinafuerūt oꝑa: ad intelligendū deū ex viſibilibꝰhūanas mentes admonentia Sed maius miraim eſt gubernatio totius mūdi: ꝙͣ ſaturatio quinqꝫmiliū hoīm de quinqꝫ panibꝰ: tn̄ hoc nēo miratur: illud vero mirantur hoīes: qꝛ maiꝰ eſt: ſed qꝛ raꝝ eſt. Idem de tri. li. iii. In ſuꝑnaͣ quidem ac celeſti pr̄iavoluntas dei que facit angelos ſuos ſpūs: mīſtros ſuos flamam ignis In eiſdē ſpiritibꝰ ſumma pace inuicēcopulatis: in vnam voluntatem quodāmodo charitatis igne ꝯflatis tanꝙͣ in ſecreta p̄ſidet ſede Indeqꝫ quibuſdam ordinatiſſimis creature motibꝰ videlꝫ ſpūalibꝰdeinde corꝑalibꝰ ſe cuncta diffundit: vtitur omībꝰad incōmutabile arbitriū ſententie ſue. Et quemadmodum craſſiora corpora inferiora per ſuperiora et ſubtiliora reguntur quodam ordine: ita omīa corpora perſpm̄ vite. ſpūs vite irratōnal̓ per ſpm̄ vite rationaleꝫpium et iuſtum: ille per ipſum deū: ſic vniuerſa creatura per creatorē ſuum. Nichil enī viſibil̓r ac ſenſibiliter in mundo efficitur: qd̓ non de interiori inuiſibiliaula ſummi imperatoris: aut iubeatur: aut permittat̉.ſcd̓m ineffabilem iuſticiā premioꝝ atqꝫ penaꝝ gr̄aruꝫ retributionū. Idem in libro de achademicis pͥmo.Itaqꝫ nichil aliud in rebꝰ caſum vocamus: niſi cuiꝰ ſecreta eſt cauſa vel ratio. nichilqꝫ ſeu ꝯmodi ſeu incōmodi cōtingit in parte: qd̓ ꝯueniat vel ꝯgruat vniueſo. Ex epl̓a clementis ad iacobū libro pͥmo Qui ergocredit ſummi dei ꝓuidentia mundū gubernari: debꝫde ſingulis aſpernāter accipere: que qūo accidūt. certꝰ iuſticia dei etiā ea ſuperflua videntur aūt ꝯͣria: invnoquoqꝫ negocio oportuno exitu diſpenſat. p̄cipue tn̄erga nos qui familiariꝰ colunt eum: qui enī. vt dixi. certus eſt ita eſſe: ſi quid ꝯͣ ſententiā eueniat nouit pro eomerore anīo depellere ſententia meliore: certꝰ diſpen

ſatione boni dei etiam qd̓ ꝯͣriuꝫ putatur: in melius vertatur. Augꝰ. de ci. dei li. v. Ceterū quicquid p̄ter voluntatē patitur: debet hūanis vl̓ angelicis vl̓ cuiuſcūqꝫ creati ſpūs tribuere voluntatibꝰ: ſed eiꝰ potiꝰqui dat ꝑtatem volentibus..LXXX. non ſit malorum actor ſed ordinator. Idem in libro queſtionuꝫ. lxxxiii.Ui aūt oīm que ſunt actor eſt: ad cuiꝰ bonitateꝫ ꝑtinet: vt ſit omne qd̓ eſt: vtiqꝫ boni tantūmodo cauſa eſt: mali ergo actor eſt. Ideoqꝫ ipſe ſummū bonū eſt: a quo in nullo deficere bonū eſtdeficere vero malum eſt. eſt cauſa deficiendi. id eſt.ad non eſſe tendendi: qui cauſa eſt eſſendi: qui nimiruꝫactor eſt oīm ſunt: inqͣntū ſunt: bona ſunt Idemde ci. dei li. xi. Sicut aūt deus naturaꝝ bonaꝝ eſt optimus creator: ita voluntatū malaꝝ iuſtiſſimꝰ ordinatorvt cum ille vtantur natiuis bonis. ipſe bn̄ vtatur etiamvoluntatibꝰ malis. Neqꝫ enī vllum angeloꝝ vel hoīmcrearet: quem malū futuꝝ p̄ſciret: niſi pariter noſſet:bus eos bonoꝝ vſibꝰ ꝯmendaret. atqꝫ ita ordinē ſdl̓oꝝtanꝙͣ pulcerrimū carmen etiā qͣſi quibuſdā antithetishoneſtaret. videlꝫ qͣlibꝰ locum illum ſuauiter ac decenter explicat apl̓s. arma iuſticie a dextris a ſiniſtris⁊cͣ. Nam ſicut illorū cōtrarioꝝ ad inuicem oppoſitōeſermonis pulcritudo redditur. ita quadaꝫ non verboꝝſed reꝝ eloquentia cōtrarioꝝ oppoſitōne ſeculi pulcritudo cōtexitur. Quod aptiſſime in eccleſiaſtico ſcriptūeſt hoc modo. cōtra maluꝫ bonuꝫ ē. cōtra vitā mors.ſic et cōtra virum iuſtuꝫ peccator. Et ſic intuere in oīaoꝑa altiſſimi duo cōtra duo. vnuꝫ cōtra vnuꝫ. ergomala voluntas quia nature ordinē ſeruare noluit. ideoiuſti dei leges om̄ia bene ordinantis effugit. Idemin muſica libro vi. Amor ſiquid̓ inferioris pulcritudīsaīam polluit. que cuꝫ ī infimis ordineꝫ diligat. ip̄a ſuūordinem amiſit. Non tn̄ exceſſit ordinem reꝝ. qn̄quidēibi et ita eſt. vbi quō eſſe talis ē ordinatiſſimū. Aliudenim eſt ordineꝫ tenere aliud teneri ordine. ſubditurlegibꝰ qui non amat leges. ſicut videlicꝫ pleniꝰ oſtenſūeſt ſuꝑiꝰ. Hugo de ſancto victore. Itaqꝫ diſpoſitōdiuina in oībuſ oꝑatōnis ſue vituteꝫ oſtendit. videlicetin bonis in malis. In bonis quidē dupliciter. vt ſint. vt ordinata ſint. In malis autē ſimpliciter: in quibusnon facit quidem vt ſint. ſed tantum vt ordinata ſint. LXXXI.Cur deus in mundo mala fieri permittit.Auguſtinꝰ in encheri.Ompotēs ergo deus ſit ſūme bonꝰ nullatenuſ mali aliquid in ſuis oꝑbus eſſe ſineret. niſiadeo potēs ac bonꝰ eſſet. vt etiam malo benefaceret. meliuſqꝫ iudicauit de malis bene facere. ꝙͣ mala eſſe nulla permittere. Idem in libro de trinitate. mala ab iniqͥs fideles ꝑferunt. ip̄iſ vtiqꝫ ꝓſūt.vel ad demenda peccata. vel ad exercendā ꝓbandamqꝫiuſticiam. vl̓ ad demōſtrandā huiuſmodi vite miſeriaꝫ.Idem in libro de gra. et corr̄. Ceteꝝ vſqꝫ adeo deꝰelectis ſuis omnia cooꝑatur in bonum. vt ſi aliqui eoꝝdeuiant et exorbitāt. etiā hoc ip̄m faciat eis ꝓficere inbonū. Inde nāqꝫ humilioreſ redeunt et doctores. ſicutin petro videre potes. Ideꝫ cōtra aduerſariū legiset ꝓphetaꝝ. Ip̄a quoqꝫ vicia creaturaꝝ etiā teſtimonium perhibent bonitati naturaꝝ. quod em̄ viciū malūeſt. ꝓfecto naturā bonū eſt. viciuꝫ qͥppe cōtra naturaeſt. quia nature nocet. nec vtiqꝫ noceret niſi bonum eiꝰminueret. Ideꝫ ciuitate dei libro primo. Sed necviciuꝫ eſſet a deo recedere. niſi ei nature cuiꝰ id viciuꝫeſt cōpeteret potius cuꝫ deo eſſe. quaꝓpter et defectusipſe volūtatis male grande teſtimoniuꝫ ē nature boneSed deus. vt dictum eſt. ſicut bonaruꝫ naturaruꝫ eſt