LiberTriceſimus

Ꝙ ſolus bonus deus creat vniuerſa.¶ Iohannes damaſcenus libro ſecundo.Uoniā ergo bonꝰ eſt ac ſuꝑbonꝰ deus. non eſtſui ꝯtemplatōne contentꝰ: ſed bonitatis ſuperabūdātia quedā generari qͥbꝰ bn̄ faceret acceptauit. ⁊ ꝑticipatiua ſua bonitate ex nō ente ad eſſe vniuerſa viſibilia ⁊ inuiſibilia deduxit ⁊ ꝯdidit. eūqꝫ quiex viſibili ⁊ inuiſibili cōſtat hoīem cōpoſuit. ¶ Augiſtinꝰ ſuꝑ geneſim. li. viii. Nullo qͥppe bono deus exͣ ſeindiget: qͥ bono qd̓ fecit nō eget. Quibꝰ aūt bonis laudabil̓r nō egeret ſi nulla feciſſet. Bona quidē facere ſinon poſſet: nulla eſſet potentia. Si autem poſſet nec faceret: magͣ eſſet inuidentia. Qm̄ gͦ omīpotens ac bonꝰexiſtit. omīa valde bona fecit. ¶ Idem de ciui. dei li. xiiCeterū quelibet cauſe corꝑales vel ſeminales gignendis adhibeātur rebus: ſiue hoīm aut angeloꝝ aut quorumlibet animaliū oꝑatōibꝰ: ſiue mariū ac femīaꝝ cōmixtōnibꝰ. ip̄as oīo naturas q̄ ſic vel ſic in genere ſuoefficiātur. nō facit niſi ſummꝰ deus. cuiꝰ occulta potentia cuncta penetrās. incōmutabili pn̄tia facit eſſe qͥcqͥdeſt aliquo modo exiſtens. Qui etiā ſi potentiā ſuam fabricatoriā rebus ſubtrahat. oīno non erunt. ſicut anteꝙͣ fierent oīno nō fuerūt. ¶ Idem de tri. li. iii. Aliud ſiquidem eſt ex intimo ac ſummo cauſaꝝ ordine conderecreaturā ⁊ admīſtrare. qd̓ qͥ fecit ſolꝰ creator eſt deus.Aliud vero pro diſtributis ab illo viribꝰ ⁊ facultatibꝰaliquā oꝑatōem forinſecꝰ admouere. vt tunc vel tunc.ſic vel ſic exeat qd̓ creatur. Iſta qͥppe originaliter atꝫprimordialiter in textura quādā elementoꝝ cuncta iaꝫcreata ſunt: ſed acceptis oportunitatibꝰ ꝓdeunt. nam ſicut mr̄es gͣuide ſūt fetibꝰ. ſic mūdꝰ ipſe cauẜ naſcentiūē gͣuidꝰ. Que quidem in illo nō creantur: niſi ab illa ſūma naſcentia: vbi nec oritur nec moritur aliquid: nec īcipit eſſe nec deſinit. penes quem pͥmitꝰ ſunt oīm q̄ ſuntnueri. menſure. ⁊ pondera. Sicut ergo nec parentes filioꝝ: nec agricolas frugum creatores dicimꝰ: ꝙͣuis eorum extrinſecus adhibitis ita motibuſ. illa creada operetur interiꝰ virtus dei. ita nec bonos nec malos angelos fas eſt quarūcunqꝫ reꝝ creatores putari: ſed ꝓ ſubtilitate ſui ſenſus et corꝑis ſemina rerum nobis occultiora nouerūt. eaſqꝫ per ꝯgruas tꝑationes elementoꝝlatenter ſpargunt. ſicqꝫ ⁊ gignendaꝝ rerum ⁊ acceleradoꝝ incrementoꝝ occaſiones tribuūt. verum nec bonihoc niſi inquantū deus p̄cipit: nec mali hoc iniuſte faciunt. niſi qͣntū deus iuſte ꝑmittit. Sed neqꝫ iacob creator coloꝝ in pecoribꝰ fuit. ꝙ bibentibꝰ mr̄ibꝰ in ꝯceptuvarias virgas quas intuerentur appoſuit. neqꝫ veroipſe pecudes varietatis ſue ꝓculdubio fuer̄t creatriceſvt enī de pecoribꝰ non virge naſcerentur: ſed pecora. fecit hoc incōmutabil̓ ratio dei ſapientie per quā creataſunt omīa. vt aūt de varietate virgaꝝ color pecoꝝ cōceptoꝝ aliquid duceret. hoc anīa grauide pecudis fecitper oculos affecta forinſecus: ſecūqꝫ ꝓ modulo ſuo formandi regula trahens interiꝰ: quā de intima potentiaſui creatoris accepit.¶ LXXVII.¶ Ꝙ immutabilisˡ permanens mutat velinnouat inferiora. ¶ Petrus lumbar. inſenten. libro. ii.Icut aūt ex calore ſolis aliqua fieri contingit:nulla tamen ī ipſo vel ī eius calore facta mutatione vel motōne: ſic ex dei voluntate hn̄t eſſenoua ſine actoris mutatōe ¶ Auguſtinꝰ de ci. dei li. xiiBonū itaqꝫ ſolū ſimplex ⁊ ob hoc ſolū incōmutabile ē:qd̓ deus eſt. Ab hoc aūt bono bona creata ſunt omnia:ſed nō ſimplicia. ⁊ ideo mutabilia. ¶ Idem in libro cōfeſſi. .i. O igitur ſumme deꝰ: optime. potentiſſime. ſecretiſſime. pn̄tiſſime. pulcerrime. ſtabil̓. ⁊ incōprehenſibil̓.⁊ immutabil̓ vnitas omīa nunꝙͣ nouus et innouas oīa

nunꝙͣ vetus ⁊ in vetuſtatem ꝑducis ſuꝑbos ac neſciūtſemꝑ agens: ſꝑ qͥetus: colligens ⁊ nō egens: portans etimplens ac ꝓtegens: creās ⁊ nutriens ac ꝑficiēs. amāſnec eſtuans. zelas ⁊ ſecurꝰ es. penitet te ⁊ nō doles. iraſceris et tranquillus es. oꝑa mutas ⁊ nō mutas ꝯſiliūQueris cum nichil deſit tibi. recipis qd̓ inuenis ⁊ nunꝙͣ amiſiſti. nunꝙͣ inops ⁊ gaudes lucris. nunꝙͣ auaruſ⁊ vſuras exigis. Semꝑ erogatur tibi vt debeas: et qͥshabeat quicꝙͣ nō tuum. reddis debita nulli debens. donas debita nichil ꝓdens. ¶ Gregorius in moral̓. li. xx.Licet aūt deꝰ apud ſe nunꝙͣ mutetur. in ſcriptura tamēab humanis in eum qualitatibꝰ vocabula quedam tracta ſunt. dum ad infirmitatis nr̄e verba deſcenditur.verbi gr̄a. qꝛ caſtitatē anīe cuiuſqꝫ cuſtodit. hūano mōzelans vocatur: ꝙͣuis mentis cruciatu nō angatur velvrgatur. Et qꝛ ꝑcutit culpas. iraſci dr̄: ꝙͣuis nulla ꝑturbatōne animi moueatur Et qꝛ qd̓ voluerit mutat: penitere dr̄: ꝙͣuis rem quidem mutet: cōſiliū vero nō mutetcunqꝫ miſerie nr̄e ſubuenit: miſericors vocatur: qui tn̄cor miſerum nunꝙͣ habet Et qm̄ ea q̄ nobis futura ſūtvidet: que tn̄ ipſi ſꝑ preſto ſunt. p̄ſcius dicitur: ꝙͣuiſ nequaꝙͣ futuꝝ p̄uidet qd̓ pn̄s videt. Nam ⁊ quecūqꝫ ſūtnequaꝙͣ in eternitate videntur id̓o qꝛ ſunt: ſed qꝛ vidētur ideo ſunt. Dū ergo ad verba mutabilitatis nr̄e deſcenditur: qͥbuſdā ex eis gͣdibꝰ factis ⁊ iuxͣ nos poſitisper ea que nobis vicina ſunt. aſcendat qui pōt ad incōmutabilitateꝫ dei. vt videat ſine zelo zelantem. ſine dolore penitentē. ſine miſero corde miſericordeꝫ. ſine preuiſione p̄ſcientem In illo ſiqͥdem nec p̄terita nec futurareperiri queūt: ſed cūcta mutabilia immutabil̓r durāt.et que ſil̓ in ſemetipſis exiſtere non pn̄t: illi omīa ſil̓ aſſiſtunt. nichilqꝫ illum p̄terit qd̓ trāſit: quoniā in eiꝰ eternitate cuncta volumīa ſcl̓oꝝ tranſeūtia manent: currētia ſtant. Nos aūt cum circa nos quedam ꝓſpera ⁊ acuerſa variantur in eo ꝙ mutamur quaſi mutatuꝫ circanos eius animū ſuſpicamur: Ipſe vero incōmutabil̓ inſe permanens aliter ⁊ aliter in cogitatōe ſentitur hoīmpro qualitate meritoꝝ Naꝫ ⁊ lux ſolis nequaꝙͣ ſibimetdiſſil̓is: infirmis tamen aſpera: ſanis autem oculis videtur lenis: eoꝝ videlꝫ mutatione non ſua. Unde beatus Iob dicens de deo. mutatꝰ es in crudelem: adiūxitmichi vt hecipſa crudelitas ⁊ mutatio nō eſſe intelligatur in qualitate iudicis: ſed in mente pacientis. ac ſi diceret. qͥ nichil habes in teip̄o crudelitatis: michi quē apercuſſione reſpirare nō ſinis. crudelis videris. Sicutenim deꝰ eſſe crudelis nō pōt: ſic nec mutari nullatenꝰpoteſt.¶ IXXVIII.Qualiter ſtabilis in ſe manēs mouet oīa.Auguſ. ſuper geneſim libro. viij.Quet aūt creator ſpūs ſeipſum ſine tꝑe ⁊ locomouet cōditū ſpūm per tp̄ꝰ ſine loco. mouetur⁊enī animꝰ volendo qd̓ nolebat. diſcendo qd̓ neſciebat. remīſcendo qd̓ oblitꝰ erat. mouet corpꝰ per locum ⁊ tempꝰ. ¶ Idem in li. v. Uidemꝰ enī aſſidue permoras tempoꝝ ab ortu ad occaſum ſidera moueri: celūab eſtate ad hiemem īmutari: germīa certis dieruꝫ momentis. pullulare. grandeſcere. vireſcere. areſcere. Animalia quoqꝫ ſtatutis tempoꝝ metis ⁊ curſibꝰ concipi.perfici. ⁊ naſci. ac per etates vſqꝫ in ſenium mortemqꝫdecurrere. Ceteraqꝫ hmōi temporalia mutatōe temporum excurrere. Quis aūt hec operatur niſi deꝰ: nll̓o tn̄huiuſcemōi motu ipſe motꝰ. nō enī ⁊ ipſi accidit tempꝰ¶ Ideꝫ in li. vii. Quiſquis aūt ante hoc intelligere cōnatur .ſ. quō deꝰ nec per tempꝰ nec per locū motꝰ creaturam ſuam temporaliter atqꝫ localiter moueat: nō eūaſſequi puto: niſi pͥus intellexerit qd̓ agitur in ſeipſo.videlꝫ qūo anīa per tempꝰ mota tm̄ corpꝰ moueat pertempꝰ ⁊ locum. Sed ipſa cōſuetudine carnaliū affecta