LiberTriceſimus
nem: veritas ad prophetiaꝝ impletōnem: ⁊ qꝛ vtrunqꝫper xp̄m factū eſt: ideo non venit legem ſoluere: ſed adimplere. nō vt legi adderent̉: que deerant: ſed vt fierētq̄ ſcripta erāt. Plenitudo quippe legis eſt dilectio quādedit fidelibꝰ ſuis ſpm̄ſanctū mittendo. vn̄ apl̓s. Charitas inqͥt dei diffuſa eſt in cordibꝰ nr̄is ꝑ ſpm̄ſanctū:qui datus eſt nobis. Et ipſe dn̄s In hoc ait. ſcient oēsqꝛ mei eſtis diſcipuli: ſi dilectōnem habueritis ad inuicem Impletur ergo lex vel cū fiunt q̄ precepta ſunt ibivel cū exhibentur q̄ ibi ꝓphetiſata ſunt. lex enī ⁊ ꝓphete vſqꝫ ad Iohanne. lex vt reos faceret: qͥ deſiderarentſalutem. ꝓphete vt ꝓmitterent ſaluatorem. ¶ Idem inlibro queſtionū. lxxxiii. Quiſquiſ aūt veteris ac nouē legis diſpenſatōes ꝓ tempoꝝ ꝯgruentia generis hūanidiligenter etatibꝰ diſtributas conſiderat: ſatis. vt eſtimo intelligit. qͥd etati pͥori generis hūani: ⁊ qͥd poſteriori ꝯueniat: diuina qͥppe ꝓuidentia pulcre oīa moderāte: ſic vniuerſas generatōnum ſeries ab Adam vſquead ſeculi finem admīſtrat: tanꝙͣ vniꝰ homīs a puericiavſqꝫ ad ſenectuteꝫ etatum gradibꝰ terminatis vita diſtinguatur. Ideoqꝫ virtutū etiā gradꝰ minoribꝰ vſqꝫad ſummam ac ꝑfectam iuſticiā veniatur: illum diſtinguere ꝯuenit: qͥ pium diuinis lectōnibꝰ aīm intendit:ne forte cum aliqn̄ paruis parua: aliqn̄ maioribꝰ maiora iuberi inuenerit: reputās in cōꝑatione maioꝝ ea q̄minora ſunt peccata eſſe non arbitretur illa deum imperare decuiſſe ¶ Idem in libro de ſermo. dn̄i in monteItaqꝫ phariſeoꝝ iuſticia eſt n̄ excedere modū in vindicta. id eſt. vt non plus quiſqꝫ rependat vindicte ꝙͣ accepit iniurie. ⁊ hec ē pacis inchoatio Perfecta vero paxeſt nullam velle vīdictā omnino. Inter illud ergo qd̓ p̄ter legem eſt .ſ. vt maius malum reddatur pro minoremalo. ⁊ hoc eſt qd̓ dn̄s in euangelio ꝑficiendū diſcipul̓ait. Non malum reddi ꝓ malo. mediū locum tenet. qd̓in lege Moyſi ſcriptū eſt. vt tantū reddatur qͣntum acceptum eſt. per qd̓ a ſumma diſcordia tranſitꝰ ad ſummam cōcordiā ꝓ tempoꝝ diſtributōe factus eſt ¶ Idēin libro ſoliloqͥoꝝ pͥmo. Deꝰ ergo eſt de cuiꝰ regno lexetiaꝫ in iſta regna deſcripta eſt. cuiꝰ legibꝰ libeꝝ eſt arbitrium anīe. boniſqꝫ p̄mia. ⁊ malis pene. fixis ꝑ omīaneceſſitatitibus ſunt diſtribute: a quo manant vſqꝫ adnos oīa bona. a quo coercentur a nobis omnia mala.¶ LXXII.¶ Qualiter eiuſdē legis notio humanis mētibus eſt impreſſa. ¶ Gloſa ſuper epiſtolamad romanosOrro gentiles ⁊ ſi non habeant ſcriptā legemhabent tamen naturalem: quā intelligunt: ſibiqꝫ ꝯſcii ſunt. Quid ſit bonum ⁊ quid ſit maIum. Lex ęnī naturalis eſt nemini iniuriā inferre. nichilalienū preriꝑe. a fraude ⁊ ꝑiurio abſtinere. alieno cōiugio non inſidiari. ceteraqꝫ hmōi. ⁊ vt breuiter dicaturqd̓ tibi non vis fieri: nolle alij facere: qd̓ euāgelice ꝯcordat doctrine. hanc inꝙͣ legeꝫ habent ſcriptā in cordibꝰIuxta qd̓ ait apl̓s. ꝙ gentes q̄ legeꝫ non habent. natural̓r ea q̄ legis ſunt faciunt. non enī vſqꝫ adeo eſt in anima hūana imago dei terrenoꝝ affectuuꝫ labe detrita.vt nulla in ea remanſerint liniamenta: nec omnino deletum eſt: qd̓ ibi ꝑ imaginem dei cuꝫ crearetur impreſſūeſt. proinde vicio per grām ſanato natural̓r fiunt ea q̄legis ſunt. non ꝙ nature nomine negetur gr̄a: ſed potiꝰintelligitur per gr̄am reꝑata natura: qͣ .ſ. gr̄a in interiori hoīe innouato. lex iuſticie ſcribitur. quam deleueratculpa. hoc etenī illic ſcribitur ꝑ renouatōem: qd̓ deletūeſt ꝑ vetuſtatē. Tales ergo ⁊ ſi non habent in ſcriptisverba legis. tn̄ indiciis opeꝝ oſtendunt opus legis ſcriptum in cordibus ſuis. id eſt. firmiter infixum ratōnieoꝝ: dum illa ſcꝫ oꝑa laudant que lex iubet. illaqꝫ dam
nant que lex ꝓhibet Unde ⁊ in die iudicii ꝓprie cogitationes eos defendent vel accuſabūt. non ille quidē quetuūc erūt: ſed ille que nunc in eis ſunt. quaꝝ quedā note ⁊ ſignacula in eoꝝ cordibꝰ relinquent̉. velut in ceraUnde de reprobis ſcriptū eſt. Ueniēt in cogitatōe peccatoꝝ. ſu. ti. ⁊ traducent illos ex aduerſo īiqui. ¶ Gregoriꝰ in moral̓. li. xxvi. Hinc et alibi de creatore ſcpͥtuꝫeſt. ꝙ in manu oīm hoīm oīa ſignat: vt nouerint ſingl̓iopera ſua. ⁊ ipſi ergo qͥ p̄ceptis dn̄icis erudiri ꝯtēnuntvtrum mala ſint an bona que faciūt. ſciūt. Nam ſi bona neſciūt facere. cur de factis aliqͥbꝰ gloriātur in oſtentatōne. rurſum ſi male agere ſe ignorat. cur in eiſdeꝫ factis alienos oculos declināt. hinc bn̄ ⁊ ꝑ quendā ſapiētem dr̄. cuꝫ enī timida ſit neqͥciaᵇ dat teſtimoniū cōdemnationi: qꝛ videlꝫ dum de facto ſuo cōſcīam pulſans timor redarguit. ipſa ſibi teſtimoniuꝫ ꝑhibet damnabileeſſe quod agit. quocirca ꝑ Iohannem d̓r. Si cor nr̄m n̄cōprehenderit vel rep̄henderit nos: fiduciā habemusapud deum. fugiant ergo iniqui humanos oculos. certe non fugere pn̄t ſemet ipſos. Nam qꝛ maluꝫ quod faciunt nouer̄t. hn̄t teſtimoniū ꝯſcīam. hn̄t iudicem rationem ſuam. In peccato ergo qd̓ cōmittunt pͥus ꝯͣ ſe inueniunt iudicium ſue rōnis. ⁊ poſt ad diſtrictōnem eterniꝓducūtur examinis. Et hoc eſt fortaſſe qd̓ per pſal. d̓r.Abyſſus abyſſum. ⁊cͣ. Ipſi itaqꝫ ſibi in conſcīa teſtesſunt: qꝛ excuſabiles non ſunt. Eo enī ipſo qd̓ ratōnaleꝫcreaturā deus hoīem cōdidit. in manu oīm hoīm ſigͣt.vt ſinguli oꝑa ſua nouerīt. ¶ Auguſtinꝰ de tri. li. xiiii.Anima ſiqͥdem hūana ⁊ cum ab illo auertitur. illiꝰ quodammodo luce tangitur. hinc eſt. ꝙ etiam impii eternitatem cogitant. multaqꝫ in moribꝰ hoīm recte rep̄hendunt. et recte laudant: quibꝰ aūt ea regul̓ iudicāt: et inquibꝰ vident quō quiſqꝫ viuere debeat: etiā ſi nec ipſieo modo viuat: ⁊ vbi eas vident. nō enī in ſua natura:cum ꝓculdubio mente videātur iſta: eorūqꝫ mentes cōſtet eſſe mutabiles. has vero regulas immutabiles: ſednec in habitu mentis ſue: cum ille regule ſint iuſticie:mentes aūt eoꝝ cōſtat iniuſtas eſſe. vbi nā gͦ ſcpͥte ſuntille regule: vbi qͥd iuſtū ſit: etiā iniuſtꝰ agnoſcit. vbi habendū eſſe qd̓ ipſe nō habꝫ: cernit. vbi inꝙͣ ergo ſcripteſunt: niſi in libro lucis illiꝰ q̄ veritas dr̄. vnde lex omīsiuſta deſcribitur ⁊ in cor hoīs qͥ oꝑatur iuſticia nō migrādo: ſed tanꝙͣ impͥmendo trāſfertur. ſicut imago exanulo ⁊ in ceram tranſit: ⁊ anulū nō relinqͥt. Qui aūtnō operatur: ⁊ tn̄ quid oꝑandū ſit intuetur: ipſe eſt quiab illa luce auertitur: a quā tn̄ tāgitur. Qui aūt nec videt quēadmodū viuendū ſit: excuſabiliꝰ peccat: qꝛ noneſt tranſgreſſor incognite legis: ſed etiā ipſe aliquotiēsvbiqꝫ pn̄tis ſplendore veritatis attingitur cum admonitus confitetur.LXXIII.¶ De amore dei ad opera ſua. ¶ Dioniſiusin libro de diuinis nominibus.Udet etiā hoc dr̄e vera ratō: quia ipſe qui oīmcauſalis exiſtit: per excellentiaꝫ bonitatis oīaAque fecit amat: ⁊ cōtinet ⁊ cōuertit. Eſt etiā diuinus amor optimꝰ: optimi ꝑ optimū: ipſe nanqꝫ bn̄factor exiſtentiū ⁊ in optīo ꝑ excellentiā ante ſubſiſtens:non ſinit ipſum in ſe ipſo manere infecundū. Mouit autem ipſuꝫ ī agendū iuxͣ excellentiā genitiuā oīm Eſt. n.irrōnale ac ſtultū nō ītentōis virtuti ſed dictōibꝰ attēdere: nec eſt ꝓpriū diuina volentiū intelligere Scribitaūt ⁊ diuinꝰ ignaciꝰ amor meꝰ eſt crucifixꝰ. Multitudines aūt nō capientes vniforme diuine ac ꝓprie ⁊ vere amatorie noīatōnis: ſemetipſos in ꝑtibile ⁊ corporale ac diuiduū labefecere: cū nō ſit verusˡ amor: ſed vnibra vel magis caſus a vero amore. Remotū eſt enim amultitudine diuini ⁊ vniꝰ amoris ſingulare. in quē cūanimꝰ reſtituitur: in ipſo difficl̓tas abſoluitur. Eſt etia