LiberTriceſimus

illius cultū etiam in iuſtoꝝ deſiderio non recedat. Adquem eorum ꝯtemptu ⁊ ab eis auerſione perueniat.¶ Idē in li. xi. Uerū dei bonitatē in rebꝰ creandis veldiſponendis heretici nō intelligūt: qꝛ egenā carnis hꝰfragilēqꝫ mortalitatē de iuſto ſupplicio venientem dūeis n̄ ꝯueniūt: plurīa offendunt: nec attendunt qͣntumin locis ſuis naturiſqꝫ vigeāt: pulcroqꝫ ordine diſpoſitionem habeant: qͣntūqꝫ vniuerſitati rerum pro ſuis poſitionibꝰ decoris tanꝙͣ in ꝯmunem rem publicā ꝯferat.vel etiā nobiſipſis: ſi eis ꝯgruenter atqꝫ ſapienter vtamur: ꝯmoditatis tribuāt. ita vt etiam ipſa venena q̄ ꝑincōuenientiā ꝑnicioſa eſſe ꝯprobantur: ꝯuenienter adhibita in ſalutaria medicamenta vertantur. Ecōtrarioaūt etiā cibꝰ ⁊ potꝰ ⁊ lux ⁊ cetera quibꝰ delectātur: immoderato ⁊ importuno vſu noxiā ſcutiātur. Unde noſadmonet diuina ꝓuidentia nō res inſipienter vitupareSed rerū vtilitatē diligenter inquirere: ⁊ vbi noſtrumingeniū l̓ infirmitas deficit ita occultata credere ſicutfuerāt nonnulla: que vix potuimꝰ inuenire Nam ⁊ ip̄avtilitatis occl̓tatio: aut humilitatis eſt exercitatio autclectōnis attractio. ⁊ nulla omīno natura malū eſt: nechoc nomen uiſi pͥuatōnis boni eſt Sed a terrenis ad celeſtia: ⁊ a viſibilibꝰ vſqꝫ ad inuiſibilia ſunt alijs alia bona meliora: ad hoc quidem ineqͣlia. vt eſſent omnia. Etſi nemo peccaſſet mundꝰ tantūmodo bonis naturis plenus ⁊ ornatꝰ eſſet. Nunc aūt licet peccatū vigeat: nonid̓o pctīs plena ſunt oīa. Sed bonoꝝ lōge maior nūerꝰin celeſtibꝰ ordinem ſuū ſeruat: vt mala voluntas quianature ordinem ſeruare noluit: ideo iuſti dei leges: oīabn̄ ordinātis effugit ¶ Idem in libro. xii. Nature ergoomneſ qꝛ ſunt: ꝓfecto bone ſunt. ⁊ cū ibi ſunt. vbi eſſe ꝑordinem nature debent: quātuꝫ acceper̄t eſſe ſuū cuſtodiunt. Et q̄ ſꝑ eſſe nō acceper̄t: pro vſu motūqꝫ rerumꝗͥbus creatoris legi ſubduntur: in meliꝰ deteriuſue mutantur. Sicqꝫ in eum diuina prouidentia tendunt exitum quem ratō gubernande vniuerſitatis includit: itavt nec tāta corruptio: quāta vſqꝫ ad interituꝫ naturasmirabiles mortaleſqꝫ ꝑducit. faciat non eſſe quod eratvt nō inde cōſequenter fiat: quod eſſe debeat.¶ .LIII.¶ De biꝑtito oꝑe quo vniuerſitati creatureꝓuidet ¶ Idem ſuꝑ geneſim libro. viijIꝑtito autem oꝑe prouidentie p̄eſt deꝰ vniuerſe creature ſue: ſcꝫ naturis vt fiant. voluntatibus aūt vt ſine illiꝰ iuſſu vl̓ permiſſu nichil faciant: vniuerſam qͥppe creaturam regenſ: ⁊ admīſtrāsnaturas ſicut voluntates: vt nec bone infructuoſe: necmale impunite ſint. pͥmo ſubdit oīa ſibi. Deinde verocreaturā corꝑalem creature ſpūali. terreſtrem celeſti. femīnā maſculine. minꝰ valentē valentiori. Et qꝛ naturelibeꝝ voluntatū arbitriū habentes ceteris potentioreſſunt ac ſuperiores. ille q̄ nō habent ſubdite ſint neceſſeeſt illis q̄ habent. Et hoc ipſiꝰ creatoris ordinatōe quinunꝙͣ ita punit malam voluntatem: vt nature perimatdignitatem. in voluntatibꝰ quoqꝫ bonas qͥdem ſibi. ceteras aūt ipſis ſubdit. ſeruientibꝰ ſibi. vt hoc patiaturvoluntas mala. qd̓ ex iuſſu dei fecerit bona. ſiue ꝑ ſeipſam ſiue per malam in rebus dūtaxat q̄ natural̓r ſubdite ſunt etiā malis volūtatibꝰ. hoc eſt in corporibꝰ. Nāin ſeipſis habent male voluntates interiorem penā ſuam. eandem .ſ. ipſam iniquitatē ſuam. ac per hoc angelis ſublimibꝰ deo ſubdite fruentibꝰ ſubdita eſt omīs natura corporea. oīs irratōnalis vita. oīs quoqꝫ volūtasvel infirma vel praua vt hoc de ſubditis vel cum ſubditis agāt. qd̓ ordo nature poſcit in oībus illo iubēte cuiſubiecta ſunt omīa. Proinde illi qͥdem in ipſo veritatēincōmutabilem cernunt. ⁊ ſcd̓m eā voluntates ſuas dirigunt. fiūtqꝫ ꝑticipes eternitatis ac veritatis et volū

tatis eius ſꝑ tꝑe ⁊ loco. mouentur aūt eiꝰ imperio etiaꝫtꝑaliter. illo non tꝑaliter moto. nec ita mouentur vt abeius ꝯtemplatōne ſileant aut defluant: ſed vt ſimul ⁊ illum ſine loco ⁊ tꝑe cōtemplentur. ⁊ eiꝰ in inferioribꝰ iuſſa perficiant. mouentes ſe ꝑ tempꝰ tantū. corpꝰ aūt pertempꝰ ⁊ locum quātum actōni cōgruit eoꝝ. Itaqꝫ natura vniuerſitatis corporalis non adiuuatur corporaliter extrinſecꝰ: qꝛ nō eſt exͣ ipſum vllum corpꝰ: ſed intrinſecus adiuuatur incorporaliter. deo id agente. vt oīnoſit natura. qm̄ ex ip̄o ac per ip̄m ⁊ in ip̄o ſunt oīa Pates vero eiuſdem vniuerſitatis ⁊ intrinſecꝰ adiuuaturincorꝑaliter. vel potiꝰ fiunt. vt nature exiſtant. ⁊ extriuſecus corꝑaliter: quo ſe meliꝰ habeant: ſicut alimentis.⁊ agricultura. ⁊ medicinis. ⁊ quecūqꝫ etiā ad ornatuꝫfiunt. vt nō ſolum ſalue ac fecundiores: ſed etiā decentiores maneant. Spūalis aūt creata natura ſi ꝑfecta ⁊beata eſt: ſicut angeloꝝ ſanctoꝝ qͣntū attinet ad ſe ip̄aꝫꝙ ſit. ſapienſqꝫ ſit. nō niſi intrinſecꝰ adiuuatur. eternitate ſcꝫ ac veritate ⁊ charitate creatoris. extrinſecꝰ vero ſi adiuuari dicenda eſt. eo fortaſſe ſolo adiuuatur. q̄inuicem ſe vident: ac de ſua ſocietate in deo gaudent. ⁊ꝙ ꝑſpectis etiā in eis ipſis oībꝰ creaturis vndiqꝫ gratias agit. laudatqꝫ bonitatem creatoris. Quod aūt attinet ad angelice creature actionem ꝑ qua vniuerſaruꝫrerum generibꝰ: ⁊ maxīe humana ꝓuidentia dei ꝓſpictur. ip̄a extrinſecꝰ ꝑ ea que ſimilia ſunt corporalibꝰ. ⁊ ꝑip̄a corꝑa q̄ ptāti angelice ſubiacent. adiuuatur. Igr̄ddeꝰ omnipotens ⁊ omnitenens incōmutabili eteruit.te. veritate. voluntate. ſemꝑ ideꝫ. non ꝑ tempꝰ: nec ꝑ locum motus: inouet tn̄ creaturam ſpiritualem ꝑ tēpus.Corporaleꝫ vero ꝑ tempus ⁊ locum mouet: vt eo motunaturas quaſ intrinſecꝰ ſubſtituit: etiā extrinſecꝰ admīſtret. ac per voluntates ſibi ſubditas: quas ꝑ tp̄s atqꝫꝑ corpora ſibi ⁊ illis voluntatibꝰ ſubdita que ꝑ locuꝫ ⁊tempus: mouet ea tꝑe ⁊ loco. cuiꝰ ratio in ip̄o deo vitaeſt ſine tempore ⁊ loco Cunqꝫ aliqͥd tale deꝰ agit: noudebemus opinari ſubſtantiā eius quā deus eſt: temporibus lociſqꝫ mutabilem eſſe: ſed in opere diuine ꝓuidētie iſta cognoſcere: nō in illo quo naturas creat: ſed ī illo quo intrinſecꝰ creatas: etiā extrinſecꝰ adminiſtrat.¶ .IIIII.¶ Ꝙ dei ꝓuidentia oīm naturarū indigentias implet ¶ Hugo de tribus diebus.Cce videmꝰ certe ꝙ omīs naturalis appetitꝰexplementū inuenit in rebus. Conſtat ergo ꝙꝓuidentia p̄ceſſit: cuiꝰ cōſilio cautuꝫ eſt: ne qd̓rerum indigentiis neceſſariū preſidium deſit: qui enimp̄petitꝰ inſtituit: ipſe appetitibꝰ alimenta mīſtrauit.¶ Gloſa ſuꝑ lucā. xii. Hinc dn̄s apoſtolis ait. Noliteſoliciti eſſe auīe vr̄e qͥd māducetiſ: neqꝫ corpori vr̄o qͥdinduamini. vbi certe non prohibet ꝓuidentiā per quaꝫin ſudore vultꝰ preparamꝰ nobis panem: ſed vetat de p̄ſentibꝰ ſolicitudinē: que nimirū mentem ꝑturbat et abeternis reuocat. iudecoꝝ eſt enī homī curare de veſte l̓cibo: qui militat regno. nouit rex quēadmodū familiaꝫſuam paſcat. alat. ⁊ veſtiat. Hinc ibidem etiam cōgrueſubiungit. Nonne anīa plus eſt ꝙͣ eſca: ⁊ corpus pluseſt ꝙͣ veſtimentuꝫ Ecce moraliter eos ad fidem inſtruitomnia credentibus a deo cōferri poſſe: qui cos ex aīma⁊ corpore compoſuit. Cum enim anima ex corporis indumento veſtiatur: ⁊ ex anime vigore ſine noſtro labore corpus animetur. abſurdum eſt vt victus copiaꝫ nobis defuturā putemꝰ: qui iugem viuendi ſubſtantiā adeo conſequimur. Ceterum inquit cōſiderate coruos ⁊volatilia: qꝛ nō ſeminant neqꝫ metunt: quibus non eſtcellarium nec horreum: ⁊ tn̄ illos deus paſcit: quoꝝ eſtaīa mortalis. vnde quantomagis voſ pluris eſtis illis.id eſt. vt plus eis valetis: ſcꝫ propter ratōem ⁊ propter