LiberTriceſimus

iocundiuſqꝫ ꝑueniat. Num ideo deus lignum aut terram ⁊ hmoi tempoꝝ moras q̄ſiuit. cum aquā miro cōpendio in vinū. ⁊ tale vinū qd̓ ebriꝰ ꝯuiuā laudaret. cōuertit. Nunquid adiutorio temporis eguit ꝯditor temporis. Nonne certis dierū nūeris ſuo cuiqꝫ generi accōmodatiſ. omnis natura ſerpentiū coaleſcit. formaturnaſcitur roboratur. Non expectati ſunt hidies. vt indraconē virga de manu Moyſi ⁊ Aaron ꝯuertereturnec vtiqꝫ talia qn̄ fiunt ꝯͣ naturā ſunt. niſi nobis quibꝰaliter nature curſus innotuit: non aūt deo. cui hoc eſtnatura qd̓ fecerit Ille ergo cauſales ratōnes quas mūdo indidit ad vtrumqꝫ modum humiles create ſunt. ſiue ad iſtum quo vſitatiſſime temporalia tranſcurrunt.ſiue ad illum quo rara ⁊ mirabilia fiunt: ſicut deo placuerit facere qd̓ tempori cōgruat: cuiꝰ voluntas eſt rerum neceſſitas ¶ Idem in li. ix. Itaqꝫ totus iſte vſitatꝰnature curſus quaſdam leges ſuas continet: ſcd̓m qͣs⁊ ſpūs vite qui creatura eſt. quoſdā appetitꝰ ſuos quodammodo determinatos habet. quos etiam mala volūtas excedere non valet. Et elementa mundi huiꝰ corporei diffinitam vim qualitatemqꝫ ſuam habent. quidvnūquodqꝫ valeat: vl̓ n̄ valeat: qͥd de quo fieri poſſit vl̓nō poſſit. Ex his velut rerum primordiis oīa que gignuntur ſuo queqꝫ tempore ſumūt exortus atqꝫ ꝓceſſus⁊ fines ac deceſſiōes ſui cuiuſqꝫ generis. vnde fit. vt n̄naſcatur faba de tritici grano. vel de pecore homo. ſuꝑhunc autem motum: curſumqꝫ rerum habet poteſtascreatoris apud ſe poſſe de his omnibꝰ aliud. ꝙͣ eoꝝ qͣſiſeminales habent ratōnes facere. nō tamen id qd̓ nonin eis poſuit. vt de his vel ab ipſo fieri poſſit. Non enīpotentia temeraria. ſed ſapīe virtute omnipotens eſt: ⁊hoc de vnaquaqꝫ re in tempore ſuo facit quod pͥus inea fecit. Natural̓ ergo ⁊ vſitatꝰ reꝝ motꝰ eſt quo herba iſta ſic germinat: illa ſic. etas iſta parit: illa non parit. homo loqui pōt: pecus nō poteſt. hoꝝ enim ⁊ taliūratōnes modoꝝ non tantū in deo ſunt ꝯcepte vel ꝓuiſeſed ab illo etiā rebꝰ creatis indite atqꝫ ꝯcrete. vt auteꝫlignū de terra exciſum ⁊ aridum ac p̄politum ſine radice aliqua. ſine terra ⁊ aqua repente floreat: fructumqꝫgignat. vt femina ſterilis in ſenecta pariat. vt loquat̉aſina et huiōi dedit quidem naturis quas creauit. vtex eis hec poſſent fieri. neqꝫ enim ex eis vnꝙͣ fieret qd̓ex illis fieri nō poſſe ip̄e p̄figeret: verū tamen alio mōdedit. vt nō hoc haberēt ī motu naturali: ſed in eo quoita creata eſſent. vt eoꝝ natura potētiori ſubiaceret ampliꝰ voluntati. habet ergo deus in ſeipſo abſconditasquorundam factoꝝ cauſas quas rebus conditis nō inſeruit: eaſqꝫ nō illo implet opere prouidentie quo naturas vt ſint ſubſtituit. ſed illo quo eaſ adminiſtrat vt voluerit: quas vt voluit creauit¶ XXXVII.¶ Ꝙ inter illas cauſas abſcondita fuit quapeccatores ſaluauitNtēr has autem in deo abſconditas futuroꝝcauſas ſiue ratōneſ. eſt etiā gr̄a ꝑ quā ſalui facti ſunt peccatores. Nam qd̓ attinet ad humanam natura iniqua ſua voluntate deprauatā. recurſuꝫnon habet ꝑ ſemetip̄aꝫ: ſed per dei gr̄am: qua ſcꝫ adiuuatur et inſtauratur: qd̓ ergo d̓r in homībꝰ per viam ꝑditōnis ambulantibꝰ. omnes qͥ ambulant in ea non reuertuntur: dictuꝫ eſt ſcd̓m pondꝰ iniqͥtatis ſue: vt ꝙ reuertitur qͥ reuertitur. nō hoc ſibi tribuat ſed gr̄e. nō exoperibꝰ: ne forte extollatur. ꝓpter hoc hmōi gr̄e myſterium: apl̓s abſconditū eſſe dicit. nō in mūdo in quo ſūtabſcondite cauſales ratōnes oīum reꝝ natural̓r orituraꝝ: ſicut abſcōditus erat Leui in lumbis Abrahe. qn̄decimatus eſt ⁊ ipſe: ſed in deo qui vniuerſa creauit ꝙͣobrem omīa quoqꝫ que ad hanc grām ſignandā nō naturali motu reꝝ ſed mirabil̓r facta ſunt. eoꝝ etiā canſe

in deo abſcōdite fuerunt: quoꝝ ſi vnum erat. ꝙ ita mulier de latere viri dormientis edificata eſt: q̄ ꝑ ip̄m firma facta tanꝙͣ eiꝰ oſſe firmata eſt. Ille vero ꝓpter ip̄aꝫquodammodo infirmꝰ eſt effectꝰ: qꝛ in locum coſte: nōcoſta ſed caro ſuppoſita eſt: nec habuit hoc reꝝ primaconditio. qn̄ ſexto die dictum eſt de deo: maſculū ⁊ feminam fecit eos: vt omnino femina ſic fieret: ſed hoc tantum habuit: vt ⁊ ſic fieri poſſet: ne ꝯͣ cās quas ip̄e volūtate inſtituit: mutabili volūtate aliquid faceret. Quidautem fieret: vt aliud nō eſſet futurum omnino. abſconditum erat in deo. veꝝ qꝛ ſic illud abſconditū fuiſſe d̓rvoce apl̓i: vt īnoteſceret prīcipatibꝰ ⁊ poteſtatibꝰ in celeſtibꝰ: per eccīam multiformis ſapīa dei ꝓbabil̓r creditur. ſicut illud ſemen cui ꝓmiſſum eſt: diſpoſituꝫ eſt peangelos in manu mediatoris. Sic et omnia que ad ipſiꝰ ſeminis aduentum vel anunciandū vel p̄nunciandūin rerum natura preter vſitatum nature curſuꝫ mirabiliter facta ſunt: eſſe facta miniſtrātibꝰ angelis: ita tamēvt vbiqꝫ vel creator vel reꝑator naturaꝝ ſit nullus niſiqui plantatore ⁊ rigatore. quolibet ſolus incrementumdat deus. Ac per hoc etiā extaſis illa quā immiſit deꝰin Adam vt ſoporatuſ obdormiret. recte intell̓r ad hocimmiſſa: vt ⁊ ip̄iꝰ mens ꝑ extaſim tanꝙͣ angelice̓ curieparticeps fieret. ⁊ intrans in ſanctuariū dei ibi nouiſſima intelligeret. vnde ⁊ inuigilans tanꝙͣ ꝓphetie plenus. cum ad ſe adductam mulierem videret: continuoeructauit: quod magnū ſacramentū apl̓s ad epheẜ. cōmendauit. Hoc nunc os ex oſſibꝰ meis: ⁊ caro de carnemea: hec vocabitur virago ⁊c̄. Que etiaꝫ verba ex oreAdam ꝓlata dn̄s in euāgelio dixiſſe declarauit: quaudo phariſeis eum temptantibꝰ. ait. Non legiſtis. quiaqui fecit ab initio maſculum ⁊ feminā fecit eos. ⁊ dixitPropter hoc relinquet homo patrem ⁊ matrem: ⁊ adherebit vxori ſue. ⁊ erūt duo in carne vna: ob hoc inqͣinſinuat dn̄s iſta deum dixiſſe: vt hinc intelligamꝰ propter extaſim que p̄ceſſerat in Adam hoc eū diuinitustanꝙͣ ꝓphetā dr̄e potuiſſe.¶ XXXVIII.¶ Ꝙ inferiores cauſas mundo inſertas etiam ſuperior ad libitum ſuum vertit.Os quidē pro captu infirmitatis humane iaꝫin ipſis rebus exortis tempore poſſumus noſſequid etiam cuiuſqꝫ natura ſit quod experimēto percepimꝰ. Sed vtrum etiam reuera futurum ſit: ignoramꝰ. Eſt quippe. verbigrā. ī natura iuuenis huiꝰvt ſeneſcat ⁊ hoc ſcimꝰ. ꝙ vtrum hoc etiā in dei voluūtate ſit neſcimꝰ. veruntn nec in eiꝰ natura eſſet: niſi iuvoluntate dei qui condidit omnia priꝰ fuiſſet. Et vtiqꝫocculta eſt deo ſenectꝰ in corpore iuuenili: vel iuuentutis in corpore puerili: non enim ſicut ipſa in puero puericia: ⁊ in iuuene iuuentꝰ cernit̉ ocul̓: ſed alia qͣdam noticia colligitur ineſſe in natura quoddam latens: quo īꝓmptu numeri occulti educantur: vel a puericia iuuentutis: vel a iuuentute ſenectutis Occulta eſt igitur illaratio qua fit: vt hoc eſſe poſſit. nō menti ſed ocul̓. vtrūautem hoc etiam ſit neceſſe: non poſſumꝰ ſcire. Et illaꝫquidem qua fit: vt eſſe poſſit: in natura ipſius corporisnouimꝰ eſſe illam qua fit: vt neceſſe ſit: manifeſtum eſtillic non eſſe: ſed fortaſſis in mūdo poteſt eſſe: vt neceſſeſit hunc hominem ſeneſcere. Si aūt nec in mundo eſtin deo eſt: hoc enim neceſſario futurū ē: quod illic vultatqꝫ diſponit. ⁊ illa vere futura ſunt que ille preſciuitNā multa quidem ſcd̓m inferiores cauſas futura ſūtSed ſi ita ſunt ⁊ in preſciētia dei: tunc vere futura ſūtSi autem ibi aliter ſunt: ita potiꝰ ſicut ibi ſunt vbi qͥp̄ſciuit falli non poteſt: futura ſunt. verbigr̄a. ſenectuſin iuuene dicitur futura: ſed tamen futura nō eſt: ſi an̄moriturꝰ eſt. hoc autem ita erit ſicut habent alie cauſeſiue mundo contexte: ſiue in dei ſcientia ſeruate. Nam