LiberTriceſimus
uio. reſpice apem. reſpice formicā vide corpꝰ ⁊ inquireſapientiā. maior in eis ſapientia cognoſcitur: ꝙͣ corꝑiſmagnitudo videatur. Apes ⁊ formice ꝓuident: quodſibi ꝯͣ tempꝰ hiemis ſit futurū. monachꝰ aūt ⁊ chriſtianus non cogitant iudiciū eſſe ventuꝝ. ¶ Gregoriꝰ nazanzenꝰ in apologetico libro. ii. Mox itaqꝫ michi eſt:ſingula queqꝫ que video reuocare. ad memetip̄m precipue ſi quies michi eſt ⁊ ſilentiū. ſi vacet animi motibꝰaptare: que oculis video. vt oculoꝝ viſibus fiat michimentis eruditio ¶ Helynandus in cronica: libro. viii.Erant aliqn̄ fratres ſil̓ in auditorio loquentes. Cūqꝫquidam ad ſocios ſuos diceret: ſe nichil aſpicere vndenō edificaretur: quidā ꝓmptulꝰ ad loquendū reſponditQuid tibi cōfert obſecro edificatōnis bufonis viſio:Et iſte ſtatim inqͥt: certe multū. qꝛ cuꝫ nichil meruiſſeꝫquare me deꝰ magis formaret hominem ꝙͣ bufonem.Quotiens bufonem video. hoc bn̄ficiuꝫ dei gratuitumad mentē refero: ⁊ grās ei ago. ꝙ nichil michi meritotam execrabilem formā non tribuit: ſed ſpeciem pulcerrimam ⁊ figuram regiam michi dedit. De inde et hocmichi cōfert bufonis viſio. ꝙ quotiens eam video forma tam horridū. natura tam ſeuum. greſſu taꝫ pigruꝫ.veneno tam noxiū. homini tam inimicū. ualde formidone aſſimilatꝰ illi in moribꝰ. pectore ⁊ ventre reꝑens. aliquādo. qd̓ auertat a me deꝰ. tradar huiōi peſſimis vermibꝰ deuorandis. nō his terrenis: qui cito cōteruntur:ſed illis terribilibꝰ in gehennā viuentibꝰ qui nunꝙͣ moriuntur. hoc ſapientiſſimo fratris reſponſo ꝯfuſus obiurgator obticuit.XXXII.¶ De cōſideratione ipſarū ad cōcupiſcentieprouocationem.¶ Hugo vbi sͣ.Uartus modꝰ eſt cum in creaturis cogitamusnon infirmitatis natural̓ ſubſidiū: ſed libidīsoblectamentū. Hoc oculo lignū Eua vidit. etcomēdit. Et qui hoc modo ꝑ cogitatōem exeunt: coruoqui nō eſt reuerſus. vt sͣ dictū eſt. ſil̓es exiſtunt: qꝛ duꝫforis qd̓ male delectat inueniunt. ad archā conſcīe ampliꝰ redire nolunt. hunc ergo exitū caueamꝰ: ne temerequoqꝫ nos egrediamur. Nēo de conſcīa ſua cōfidat. dina intus virgo. intꝰ caſta. intus columba fuit. Sed qꝛcolumba fuit ſeducta. non habens cor egreſſa foras. cōlorem pariter cū noīe mutauit: que vi opprimitur. patꝫꝙ non ideo exit. vt corrūpatur: ſed tm̄ qꝛ temere exiit.pudicicie ſue damna etiam inuita ſuſtinuit. Quod aūtibi ſubiūgitur de ſychem. ꝙ ſibi ꝯglutinauit eam. hoceſt ꝙ cadauer coruus inuenit. ⁊ ampliꝰ ad archā redirenoluit ¶ Grego. in moral̓. li. xx. Non decet intueri: qd̓nō licet ꝯcupiſci. vt ergo mens in cogitatōe mūda verſetur a voluptatis ſue laſciuia deprimendi ſunt oculi:quaſi qͥdam raptores ad culpam. hinc ꝑ ꝓphetam ſubiude voce d̓r. Oculꝰ meus dep̄datus eſt animā meam.Et plerūqꝫ quidem res quelibet innocenti mente ꝯſpicitur: ſed ipſo ꝯſpectu animꝰ ꝯcupiſcentie gladio cōfoditur. Non enī Dauid ideo vxore Urie ſtudioſe reſpexit: qꝛ ꝯcupierat. Sed ideo cōcupiuit: qꝛ incaute reſpexit. fit vero retributōis examine. vt qui exteriori negligenter vtitur. interiori oculo non iniuſte cecetur. Plerumqꝫ vero iam intrinſecꝰ cōcupiſcentia dominatur. ⁊illecebratus animꝰ ad vſus voluptatū ſuaꝝ ſenſus corporis famulari more tyrānidis exigit. feneſtraſqꝫ luīsad tenebras cecitatis aperit. Ideoqꝫ beatꝰ Iob ſciensqꝛ plerūqꝫ praua cogitatio ꝑ oculos ad mentem venit.Primo quidem dicit. Pepigi fedꝰ cum ocul̓ meis. ⁊cͣ.Perpendens etiā ꝙ nonnunꝙͣ in mente oritur. Sꝫ huic oborte oculi peruerſe famulantur. Paulo poſt ait. ſiſecutꝰ eſt oculꝰ meꝰ cor meuꝫ. ⁊c. Ac ſi dicat. Nec paſſim cum concupiſcerem videre volui. nec videndo ſecutus ſum qd̓ cōcupiui ¶ Augꝰ de libero arbitrio li. ii.
O ſuauiſſima lux menti purgatē ſapientia. non ceſſasinnuere nobis que ⁊ quanta ſis. ⁊ nutus tui ſunt omnecreatur aꝝ decus. ve qui dereliquerunt te ducem ⁊ oberrant in veſtigis tuis: qui nutus tuos pro te amant⁊ obliuiſcūtur quid innuas. ve qui ſe auertunt a lumīetuo. ⁊ obſcuritati ſue dulciter inherent. Tanꝙͣ enī dorſum ad te ponētes. in carnali opere velut in vmbra ſuadefiguntur. ⁊ tn̄ etiā ibi qd̓ eos delectet adhuc habentde circūfulgentia tua: ſed vmbra dum amatur languidiorem facit oculum animi: ⁊ inualidiorem ad perferendum conſpectum..XXXIII.De inaui ſtudio circa operūj dei et nō opificis cognitōnem ¶ Idem in libro cōfeſ. v.Uuquid aūt dn̄e deus veritatis quiſquis heca te creata nouit. ideo placet iam tibi. Infelixhomo ille qui hec omīa ſcit. te autem neſcit.Beatꝰ aūt qui te ſcit. etiaꝫ ſi iſta neſciat. qͥ vero ⁊ te etiſta nouit. non ꝓpter iſta heatior: ſed ꝓpter te ſolum beatus eſt. ſi cognoſcens te ſicut deum glorificet. ⁊ grāsagat. ⁊ in cogitatōnibꝰ ſuis non euaneſcat. Sicut eniꝫmelior eſt qui arborem poſſidere nouit. ac de vſu eiꝰ tibi grās agit. ꝙͣuis neſciat l̓ quot cubitis alta. vel qͣntalatitudine diffuſa ſit. ꝙͣ ille qͥ eam metitur. ⁊ omnes ramos eius numerat: ſed nec poſſidet eam: nec creatoreꝫeius nouit aut diligit. ſic fidelis homo cui totus mundus diuitiaꝝ eſt: ⁊ quaſi nichil habens omnia poſſidetinherendo tibi. cui ſeruiuūt omnia. ꝙͣuis nec ſaltem gyros ſeptentrionū nouerit. dubitare ſtultuꝫ eſt qͥn vtiqꝫmelior ſit. ꝙͣ menſor celi. ⁊ numerator ſyderum. ac penſor ęlementoꝝ. ⁊ negligens tui qui omnia in menſura ⁊numero ⁊ pondere diſpoſuiſti. Dixiſti enim homini: ecce pietas eſt ſapīa: vanitas eſt mūdana iſta etiam notaꝓfiteri. Pietas autem tibi confiteri. ¶ Iſidorꝰ de ſummo bono li. ii. Interdum quedam neſcire conuenit: ſednullus in culpa maior eſt ꝙͣ ille: qui deum neſcit. utile qͥdeꝫ eſt multa ſcire. ⁊ recte viuere. ꝙ ſi vtrūqꝫ non valemus. meliꝰ eſt vt bn̄ viuendi ꝙͣ multa ſciendi ſtudiuꝫ ſequamur. Non enī ad beatitudinē ꝑtinet cōſequendaꝫſcientia rerum: nec eſt beatum multū ſcire: ſed magnuꝫeſt bene viuere. Nichil ꝓdeſt ſcire omnem prudentiamcum ignorantia dei. Et nichil obeſt ſcientibꝰ deū ignorantia mundi. perfecte autem ſcit: qui deum priꝰ. ⁊ aſtanon ꝓ ſe: ſed ꝓ deo ſcit ¶ Hugo ſuꝑ gerarchiā. Olimquidem mundꝰ ſapientiā falſam inuenit: ⁊ inflari incepit: ac ſpeciem creature ſcalam ad inuiſibilia creatoriſnitens fecit. Tunc que manifeſta dei erant: ad illuīationem ꝓceſſerūt: ⁊ vt ꝓbarentur corde nō puro nota facta ſunt. Nam illa que videbantur nota erant: ac ꝑ illaſe putabāt ire in ea que abſcondita fuerant: ⁊ corruer̄tmente vltra poſſibilem veritatem in mendacia figmentoꝝ ſuoꝝ. vbi ampliꝰ qd̓ apprehenderent: non eſt inuētum. ideo ſtultam fecit deꝰ ſapientiam huiꝰ ſeculi: qͣ nōpotuit inueniri ſapientia dei. Monſtrauitqꝫ ſapientiāaliam: que ſtulticiā videbatur. vt vera per illam ſapīainueniretur. p̄dicatꝰ eſt chriſtꝰ: vt humilitate veritaſ q̄reretur: ſed mundꝰ modicum reſpexit: ac verū agnoſcere non potuit. voluit eniꝫ oꝑa dei que miranda feceratcontēplari: ⁊ q̄ ꝓpoſuit imitanda noluit venerari. Dedit ſe vt vna curioſitate aliena inueſtigaret: et videbatur extra ſe ꝓficere: ſed in ſe defecit. eumqꝫ qui erat ſupra ſe: non inuenit. ꝓpoſuit de illo eſtimatōes quas cōceperat ſuperbo corde: ne veꝝ videretur ignorare: acſciſſus eſt in inuia erroris plurima maieſtati deformiaIllic ergo philoſophi capti ſūt laqueo p̄ſumptōis ſuequa ſe p̄cipitauerunt in illud ire. Manifeſta ſunt hec.Legimꝰ enim artes ⁊ diſciplinā: ratōnum p̄cepta plurima que illi ſenſu et ingenio ſibi dato in hocipſum ſcrutati ſunt. Et inualuerunt in hac parte: vt veꝝ app̄hen