Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberTriceſimus

et vnitatem quandam et ſpeciem et ordinem in ſe oſtendunt. Nam quodlibet hoꝝ: et vnū aliquid eſt: vt ſuntnature corpoꝝ animaꝝ. Et aliquā ſpecie formatur:vt ſunt figure vel qͣlitates corpoꝝ: doctrine vel artesanimaꝝ. Et ordinem aliquem petit aut tenet: vt ſuntpōdera vel collocatiōes corpoꝝ: amores delectatōneſanimaꝝ. Et ſic in creaturis p̄lucet veſtigiū ſumme trinitatis. In illa qͥppe ſumma eſt omniū rerum origo: etꝑfectiſſima pulcritudo beatiſſima delectatio Ideꝫin libro de vera religione. Summa quidem origo intelligitur deus pater: a quo ſunt omnia: a quo filiꝰ ſpirituſſanctus. Perfectiſſima pulcritudo intelligitur filiꝰ.ſcꝫ veritas patris: nulla ex ꝑte ei diſſimilis: cum ip̄o in ip̄o pr̄e veneramur: que forma eſt oīm que ab vnofacta ſunt: ad vnuꝫ referuntur: que tamen omnia necfierent a patre per filium: neqꝫ ſuis finibꝰ ſalua eſſent.niſi deꝰ ſumme bonꝰ eſſet: qui nulli creature ab illobona eſſet: inuidit. Et vt in bono ipſo maneret: aliavellet: alia ꝙͣ poſſet dedit. Que bonitas ītelligitur ſpirituſſanctꝰ: qui eſt donū pr̄is filii. Quare ipſum donum dei cuꝫ patre filio eque incommutabile colere ettenere nos conuenit. cōſideratōem itaqꝫ creaturarūvnius ſubſtātie trinitatem intelligimꝰ .ſ. vnū deum patrē a quo ſumꝰ. filiū per quem. ſpiritūſanctū in quoſumus. Principiū ad qd̓ recurrimꝰ: formā quā ſequimur: grām qua recōciliamur. Unum ſcꝫ quo actoreconditi ſumꝰ. ſimilitudinem eius per quā ad vnitateꝫreformamur. paceꝫ quā vnitati adheremꝰ. deum quidixit: fiat. verbum qd̓ factū eſt omne qd̓ ſubſtantialiter eſt naturaliter. donū benignitatis eiꝰ qua placuit: quod a deo verbum factum eſt XXVI.De menſura et numero et pondereIdem ſuper geneſim libro quartoO figit. numerus omni rei ſpecieꝫ prebet.Eniqꝫ ſcd̓m id menſura omni rei moduꝫ predus omnem rem ad quietem ſtabilitateꝫ trahit Ipſe primitꝰ ac veraciter ſingulariter eſt iſta triaqui terminat. format. ordinat oīa. nichilqꝫ aliud intell̓r dcm̄. qn̄ per corpus linguam homīs ei dici potuit. omīa in menſura. numero pondere diſpoſuiſti. Sꝫmagnuꝫ eſt pauciſqꝫ cōceſſum excedere omnia que metiri pn̄t. vt videatur menſura ſine menſura. Excedereomnia que numerari pn̄t. vt videatur numerꝰ ſine nūero. Excedere omnia que appendi poſſunt. vt videaturpondus ſine pondere. Neqꝫ enī menſura numeruspondus in rebus tantum corporalibꝰ pn̄t animaduertiSed eſt etiam menſura aliquid agendi. ne ſit irreuocabilis immoderata progreſſio: que reprobatur. Et eſtnumerus affectionū atqꝫ virtutū. quo a ſtulticie deformitate ad ſapīe formā anima colligitur. Et eſt pondusvoluntatis amoris. vbi apparet quanti quidqꝫ in appetendo. fugiendo. p̄ponendo. vel poſtponendo pendatur. At hec animoꝝ ac mentiuꝫ menſura alia menſuracohibetur. et numerꝰ alio numero formatur. pondusalio pōdere rapitur. menſura vero ſine menſura eſt. cuiequatur qd̓ de illa eſt. nec ipſa aliunde eſt. Numerꝰ vero ſine numero eſt. quo formatur omīa: nec ipſe formatur. Pondus ſine pondere eſt: quo referuntur vt quieſcant. quoꝝ quies eſt purum gaudium: nec illud iaꝫ adaliud refertur. Itaqꝫ nomina menſure ponderis et numeri quiſqꝫ niſi viſibiliter nouit. tranſcendit omnequod ita nouit. aut ſi nondum poteſt. nec ipſis nomībꝰhereat. de qͥbus niſi ſordide cogitare poteſt. Tātoenim iſta magis cuiqꝫ cara ſunt in ſuperioribꝰ. quātoipſe minꝰ caro eſt in inferioribꝰ Idem de ciui. dei. xi.Inde eſt ciuitatis ſancte: que in agelis ſanctis ſurſumeſt. et origo. informatio. beatitudo. Nam ſi querat̉vnde ſit. deus illam cōdidit. Si vnde ſapiens ſit. deuſ

eam illuiauit. Si vnde ſit felix: deo fruitur. Inde ſubſiſtens modificatur. contemplās illuſtratur. inherens iocundatur. Eſt. videt. amat; In eternitate dei viget.in veritate dei lucet. in bonitate dei gaudet. Nos quoqꝫ qꝛ natura noſtra vt eſſet. deum habet actorem. proculdubio vt vera ſapiamꝰ. deum debemꝰ hr̄e doctoremet vt beati ſimus ſuauitatis intime largitorem..XXVII.De quadruplici creaturarū conſideratōeHugo de archa noe.Uattuor autem modis eximꝰ cōtemplatōemI in creaturis. Primꝰ eſt: quando conſideramuſomnem creaturam quid ex ſe ſit. inuenimusomnia vanitatem. Omīs enim creatura ſicut de nichilo ad eſſe venit. imo etiaꝫ īmutatione quotidiana indicat. qꝛ quātum in ſe eſt: ad nichilum tendit. Secundusquādo conſideramꝰ qͥd ſit ex dono creatoris. cernimꝰin ea diuine rationis ſimilitudinem. Terciꝰ: quādoſideramꝰ quomodo vtatur deꝰ miniſterio creaturarumad iudicia ſua implenda. ſiue ſua miſericordia bn̄ficia largiendo. ſiue pro noſtro merito erogando p̄mia. ſiue pro demerito erogando ſupplicia. Quartꝰ moduseſt. quando in eis cogitamꝰ non naturalis infirmitatisſubſidium. ſed libidinis oblectamentum. Tria prīatemplationū genera: in exitu columbe de archa ſunt figuratā: que vacua quidem exiuit: ſed vacua non rediitqꝛ foris inuenit quod intus non habuit. nec tamen foris amauit qd̓ intus detulit. ramꝰ oliue virentis demōſtrat bonum affectum mentis: quia ſepe viri ſancti qͣnto magis opera diuina foris aſpiciunt. tantomagis intus in conditoris amore virideſcunt. Qui vero quarto modo per cogitatōnem exeunt ſimiles ſunt coruo.reuerſus non eſt: quia duꝫ foris quod male delectat inueniunt: ad archam conſcientie ampliuſ redire nolunt.In primo ergo materia vanitatis inſpecta in nobis generat contemptum mundi. In ſcd̓o ſimulacrū rationislaudem dei. In tercio inſtrumentum diſpenſatōnis tīorem amorem dei. In quarto cupiditas incentiuū libiXXVIII.dinis. ⁊cꝭ.De conſideratione ipſarum quantum adearum vanitatem.Rimus itaqꝫ modus eſt. vt dictū eſt. quandoconſideramꝰ. ſcꝫ omnem creaturam quid ex ſeſit. et inuenimꝰ omīa vanitatem. Gregoriin moralibꝰ libro. xvii. Unde beatuſ Iob de domino dicit. Ipſe enim ſolus eſt. Sunt quidem hec omnia creata ſunt: ſed principaliter non ſunt. qꝛ in ſemetipſis minime ſubſiſtunt. Ex nichilo quippe facta ſunt. eorumrurſus eſſentia ad nichilum tenderet. niſi ea oīm actorregiminis manu retineret. per ſe neqꝫ ſubſiſtere preualent. nec moueri: ſed intantum ſubſiſtunt: inquantū vteſſe debeant. acceperunt. intantuꝫ mouentur. inqͣntūocculto inſtinctu diſponuntur. Uir ergo ſanctus deſpiciat omne quod exteriꝰ tenet. omne quod eſſentiā ſuāniſi regeretur ad nichilū tenderet. vt mentis ocul̓ ſuꝑpreſſis omnibus intueatur illum: in cuiꝰ eſſentie cōpoſitione eſſe noſtrum non eſſe eſt. dicat. ipſe enim ſoluseſt. Augꝰ de fide ad Petrū. Nature quidem a deofacte: ideo proficere poſſunt: qꝛ eſſē ceperūt. ideo verodeficere: qꝛ ex nichilo facte ſunt. Ad defectū eas cōditio ducit originis. Ad profectū vero prouehit operatōcreatoris. Hiero. ſuꝑ eccīa. Hinc alibi ſcriptuꝫ eſtUanitas vanitatū omīa vanitas. Bona quideꝫ ſunthec per ſe conſiderata: ſed deo comparata quaſi nichilſunt. ſicut lucerna in comparatione ſolis nec lucere cernitur: ſtellarum lumina orto ſole obſcurantur. Itaqꝫego aſpiciens elementa rerum multiplicem varietatēadmiror quidem operum magnitudinem: ſed recogitāſ