LiberTriceſimus
vniuerſitati ꝯgruit ordinatur. ⁊c..Xv.De pace diuina que adunat et copulat oīaGloſa ſuꝑ epiſtolā ad philippenſesAx quidem dei: qua videlicet deus ipſe pacificatus vel pacatꝰ eſt: ẜm apl̓um exuꝑat omnemſenſum .i. oēm intellectū humanū et angelicūNeqꝫ enī nos neqꝫ angeli poſſumꝰ eā noſſe. ſicut nouit⁊ ip̄e ¶ Augꝰ de ciui. dei li. xi. Sunt etenī pater ⁊ filiꝰvt dictū eſt ſupra. nō ꝑticipatōne ſed eſſentia ſua: neqꝫdono alicuiꝰ ſuꝑioris: ſed ſuo ꝓprio ſeruantes vnitatēſpūs in vinculo pacis ¶ Dyoniſiꝰ vbi ſupra. Ip̄a porro diuīa ⁊ archiſinagoga pax oīm eſt adunatrix. ⁊ oīmꝯſenſus. et ꝯnaturalitatis genitrix ⁊ oꝑatrix. ꝓinde etipſam appetunt omīa ꝑtibilem eoꝝ multitudinem coruertentem in totam vnitatem. ⁊ ciuile bellum vniuerſitatis adunantem in equiformem cohabitōnem. participatione ergo diuine pacis pͥmores ꝯgregataꝝ virtutūet ipſe quidem ad ſemetipſas vniuntur: ⁊ ad ſeinuiceꝫet ea q̄ ſibi ſubiecta ſunt vniūt ad vnā oīm pͥſtinā pacēIpſa quoqꝫ ⁊ ad ſeipſa: ⁊ ad ſeinuicem: ⁊ ad vnū perfectumqꝫ principiū pacis vniuntur: ⁊ cām que videlicetimpartibil̓r ſuꝑfirmata totis velut quibuſdā clauſtrisdiuerſoꝝ cōtinentiū omnia terminat: omniaqꝫ ꝯſūmatet tutificat. hanc ergo vnam ⁊ ſimplam pacifice vnitatis contemplabimur naturaꝫ. omnes ſibi ac ſibimet ipſis: et inuicem copulanteꝫ. omīaqꝫ inconfuſa oīm continentia et conſpicua: ⁊ ꝯtꝑata ſaluantem. ꝑ quam videlicet vna ⁊ inſolubilis omuiū complicatio ſcd̓m diuināeius armoniā ſubſtituitur. et conſonantia perfecta cōpaginatur. ꝑuenit autem in omīa exiſtentia: ꝯiungensīma per media ſummis: per vnam connaturalem coniugata inuicem amiciciā: ſeqꝫ ꝑfrui donans ⁊ nouiſſimisvniuerſitatis extremitatibus: et omīa cognata faciensvnitatibꝰ naturalibꝰ: immutabilibus ſocietatibꝰ: et adunatōnibꝰ. Omnibꝰ ergo eſt pax amabilis: ⁊ nichil exiſtentium eſt: qd̓ ab oībus penitꝰ cecidit vnitate pacis.Quod enim omnino inſtabile ⁊ incollocatū ⁊ infinituꝫeſt: neqꝫ in exiſtentibꝰ eſt. Si enim quis dicat infeſtoseſſe paci eos qui contentionibꝰ atqꝫ furoribꝰ ⁊ alienationibus et inſtabilitatibꝰ gaudent vel occupātur. ⁊ ipſiquidem obſcuriſſimis vmbris pacis concupiſcentie detinentur: ad quas videlicet paſſionibꝰ turbati multummobilibꝰ eaſqꝫ indiſciplinate ſiſtere appetētes: eſtimātplenitudinem ſemper refluentiuꝫ pacificare ſeipſos inſtructione vel adeptōne ſiue defraudatione tenentiumvoluptatum perturbatos. Ipſa deiqꝫ paciflua humilitas alias humanitas ſcd̓m xp̄m angeloꝝ vtiqꝫ ſedauitbellum.XVI.Qualiter eadem pace ꝑfundit̉ oīs creat̉a¶ Auguſti. de ci. dei. li. v.Eus ergo omnipotens: qui homini eſſentiamcum lapidibꝰ. vitam ſeminalem cum arboribꝰvitam ſenſualem cum pecoribuſ. vitam intellectualem cum ſolis angelis dedit: non ſolum celum ⁊ terram: nec ſolum angelum ⁊ hominem: ſed nec exigui etcontemptibilis animantis viſcera: nec auis pennulam.nec arboris folium: nec herbe floſculum. ſine ſuarū partium quadam conuenientia ⁊ quadaꝫ veluti pace dereliquit. ¶ Idem libro. xix. Deinde tm̄ eſt pacis bonū. utetiā in rebus terrenis atqꝫ mortalibꝰ nichil ſoleat gratius audiri. nichil deſiderabiliꝰ cōcupiſci. nichilqꝫ tandem poſſit meliꝰ inueniri. Et ſicut nemo eſt qui gaudere nolit: ita nemo eſt qui pacem habere non velit. Siqͥdem ⁊ ipſi qͥ bella volūt: nichil aliud ꝙͣ vīcere appetūt.Et quid eſt vincere: niſi repugnātes ſubiicere Qd̓ cuꝫfactum fuerit: pax erit. Pacis etiā intentōne etiā bellageruntur aſſidue. vnde cōſtat vtiqꝫ pacem eſſe belli optabilem finem. latrones etiam vt vehementiꝰ ac tutiuſ
infeſti ſint paci ceteroꝝ: volunt pacem habere ſocioruꝫIpſę quoqꝫ ſeuiſſime fere proprium genus cuſtodiuntquadā pace. videlicet coeundo. gignendo. fouendo. nutriendo. Quāto magis homo nature ſue legibꝰ ferturad ſocietatē ineundam. pacemqꝫ cū omībꝰ obtinendamcum etiā mali pro ſuoꝝ pacebelligerent. vt vni cunctiet cuncta deſeruiant. Sic enim ſuperbia peruerſe deuꝫimitatur peruerſa. odit nanqꝫ cū ſociis eqͣlitateꝫ ſub illo: et imponere vult ſociis ſuis dn̄ationeꝫ ſuā pro illo.Odit ergo pacem dei iuſtam: ⁊ amat iniquā pacem ſuāNullo tamen modo poteſt qualemcunqꝫ pacem n̄ amare. qꝛ nullum ita ꝯͣ natura eſt viciuꝫ. vt etiā extremā deleat veſtigia nature. Itaqꝫ pacem iniquoruꝫ ille videtꝰnec pacem eſſe dicenda in ꝯꝑatione pacis iuſtoꝝ: qͥ nouit p̄ponere recta prauis: ordinata ꝑuerſis Aīa quoqꝫcorꝑi ſuo pacata eſt: ac pro ſalute illiꝰ ſatagit. Ideoqꝫqn̄ pectoris pax perturbatur: ipſa dolorem ſentit. Queſi moleſtiis eiꝰ excluſa diſceſſerit: etiaꝫ tunc ꝙͣdiu meubroꝝ compago manet. non eſt ſine partium quadaꝫ pace quod remanet. Et ſiquidem nulla condieudi cura: q̄formā cadaueris diſſolui dilabiqꝫ non ſinat: adhibeat̉ſed naturali ſuo curſui relinquatur. tamdiu tumultuatur diſſidentibus exalatōibꝰ. ⁊ noſtro incōuenientibusſenſui. id euī eſt qd̓ in putore ſentitur: donec elementismundi cōueniat. et in eoꝝ pace paulatim particulatimqꝫ diſcedat Sicqꝫ nullatinꝰ inde aliquid legibꝰ ſummicreatoris ordinatoriſqꝫ ſubtrahitur: a quo pax vniuerſitatis admīſtratur. Pax itaqꝫ corꝑis eſt ordinata temperatura partium. Pax anīe irracionalis eſt ordinatarequies appetitōnum. Pax anime rationalis eſt ordinata conſenſio cogitationis et actionis. Pax anime etcorꝑis eſt ordinata vita ⁊ ſalus animātis. Pax homīsmortaliſ cū deo eſt ordinata in fide ſub eterna lege obedientia. Pax hoīm ordinata concordia ipſoꝝ. Pax domus eſt ordinata imperandi atqꝫ obediendi concordiacohabitantium. Pax ciuitatis ordinata imperandi atꝫobediendi concordia ciuiuꝫ. Pax ſuperne ciuitatis eſtordinatiſſima et cōcordiſſima ſocietas fruendi deo ⁊ inuicem in deo. Pax oīm rerum eſt tranquillitas ordinisEſt aūt ordo partiū diſpariumqꝫ rerum ſua cuiqꝫ locatribuens diſpoſitio. Proinde miſeri: qꝛ inquantū miſeri ſunt: vtiqꝫ in pace non ſunt. tranquillitate quidē ordinis carent: vbi nulla eſt ꝑturbatio. veruntū qꝛ meritoiuſteqꝫ miſeri ſunt taleſ. ⁊ in ea quoqꝫ ipſa miſeria ſuaſine ordine eſſe nō pn̄t. non quidem beatis cōmiunctiſed ab eis ordinis lege ſeiuncti. Sicut aūt eſt vitā quedaꝫ ſine dolore. dolor aūt ſine aliqua vita eſſe nō poteſtSic quedam pax ſine bello. bellum autem ſine aliquapace eſſe non pōt. Non ſcd̓m id qd̓ bellum eſt: ſed ſcd̓mid qd̓ ab eis vel in eis geritur que alique nature ſunt.Quod vtiqꝫ nullatenus eſſent ſi non qualicunqꝫ paceſubſiſterent. Nā ⁊ qui dolet in ſupplicio. duꝫ amiſſe nature ſue pacem dolet. ex aliqͥbus pacis reliquiis id dolet: qͥbꝰ vtiqꝫ fit. vt ip̄a natura ſibi amica ſit. Quapropter etiam bonoꝝ noſtroꝝ finem poſſumꝰ dicere paceꝫꝓfecto cū dicat ꝓpheta. loq̄ns ciuitati dei hieruſalem.Qui poſuit fines tuos pacem Nam ⁊ ipſum nomē myſticuꝫ ciuitatis interp̄tatur viſio pacis. hanc pacē eternam nullus aduerſariꝰ inquietabit. q̄ talis et tāta eritqua melior eſſe non poſſit..XVII.¶ Qualiter deus vbiqꝫ totus implet omnia.Iohannes damaſcenus.St aut impartibilis deus: totaliter ens. vbiqꝫtotus. ⁊ nō pars in parte corporaliter diuiſused totus in omnibus et ſuper omne totus.¶ Hylarius de trini. li. viii. Deus immenſe virtutis.viuens poteſtas: que nuſꝙͣ nō aſſit nec deſit vſꝙͣ. ſe oēꝫper ſua edocet. vt vbi ſuā ſint: ipſe eſſe intelligatur: et