Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberTriceſimus

Que ergo illa ſunt ſi tot ac talia tanta ſunt iſta. XII. De omnium armonia et pulcritudineGregorius nazanzenus de natiuitate domī.Audabilis quidem mūdus eſt pro ſingulisbuſcunqꝫ ſpeciebus: ſed multo laudabilior ex Carmonia omnium et ꝯpage vniuerſoꝝ: in quoſumma eſt ſtupenda ex ꝯͣrietate ꝯcordia: duꝫ inter ſeinuicem diuerſa ſunt. et cum ſingulis cuncta ꝯueniuntet ad vniꝰ mundi ꝑfectioneꝫ cum vniuerſis cuncta corcordant. Auguſtinꝰ de ordine. li. i. Hoc autem queſtionibꝰ plenum eſt menbra pollicis mire diſtinctediſpoſita ſunt. cum inter hec humana vita innumerabilium perturbationum inconſtantia verſetur fluctuet. Sed hoīes qui vniuerſam rerum coaptationeꝫ atqꝫconcentum imbecilla mente cōplecti confiderare nonvalent. ſi quid eos offēderit: qꝛ cogitationi ſue magnūeſt. magnaꝫ putant rebus ineſſe felicitatem. Cuiꝰ erroris maxīa cauſa eſt: qꝛ homo ipſe ſibi incognitꝰ eſt: tn̄vt ſe noſcat. magna ꝯſuetudine opus eſt a ſenſibꝰ recedendi. animū in ſeipſum colligendi atqꝫ in ſeipſo retinendi itaqꝫ ſibi redditꝰ. ſit pulcritudo vniuerſitatisintelligit. que ꝓfecto ab vno cognominata eſt. ideoqꝫ illum videre non licet anime que in multa ꝓcedit Sectaturqꝫ auiditate pauperiem. quā neſcit ſola ſegregatōemultitudinis poſſe uitari. Multitudinem vero hominum dico: ſed omniū que ſenſus attingit. nec mireriſ eo magis egeſtatem patitur. quo magis appetit plura cōplecti. Sicut enī in circulo ꝙuis amplo vnum eſtmedium quo cuncta ꝯuergunt. qd̓ centruꝫ geometre vocant. ꝙͣuis totiꝰ ambitꝰ ꝑtes innūerabil̓r ſecari queant. nichil tn̄ eſt p̄ter illud vnū. quo cetera ꝑilit̓ dimētiantur. qd̓ omībꝰ qͣi eqͣlitatis iure dn̄etur. hinc vero ſiin quālibet ꝑtem egredi velis. eo omīa amittūtur. quoin plurima ꝑgitur. ſic animꝰ a ſeipſo ſenſus immenſitate quadam diuerberatur. vera mendicitate ꝯteritur.cum eum natura ſua vbiqꝫ vnū querere cogit. et multitudo inueniri non ſinit. Idem in muſi. li. vi. In rebꝰmundi multa videntur nobis inordinata ꝑturbata. qꝛeoꝝ ordiui noſtris meritis aſſueti ſumꝰ. quemadmodum ſi quis in ampliſſimaꝝ pulcerrimaꝝ edium vnoaliquo angl̓o tanꝙͣ ſtatua collocetur. pulcritudineꝫ eiꝰfabrice ſentire non poterit. cuiꝰ ipſe ꝑs erit. nec totiꝰ exercitus ordinem miles in acie pōt intueri Amor qͥdeminferioris pulcritudinis anima polluit infimis etiam ordinem diligat: ipſa ordinem ſuum amiſit. non tn̄ordinem rerum exceſſit. aliud enim eſt ordinem tenere.aliud teneri ordine.XIII. deformitas mali non minuit pulcritudinem vniuerſi Auguſ. ſuper gene ſim li. iij.A ergo que peccando ꝓpriū decus amittunt.nullo modo efficiunt. vt etiam ipſa recte ordinata cum vniuerſo mundo ſint. deus enī naturaꝝ optimꝰ conditor. peccantium eſt certiſſimꝰ ordīator. vt etiam ſi qua ſigillatim delinquendo fiant de formia. ſꝑ tn̄ eis vniuerſitas ſit pulcra. Idem in encher̄. Ex omnibꝰ ꝯſiſtit admirabilis pulcritudo vniuerſitatis. ita etiā illud qd̓ malum d̓r. bene ordinatuꝫ etſuo loco poſitum eminentius ꝯmendat bona vt magisplaceant laudatiora ſint. dum cōparantur malis. Idem de ciui. dei. xi. Neqꝫ vero deꝰ vllum angeloꝝvel hoīm crearet. et maluꝫ futuruꝫ p̄ſciret. niſi pariternoſſet. quibus eos bonoꝝ vſibꝰ cōmodaret. atqꝫ ita ordinem ſcl̓oꝝ tanꝙͣ pulcerrimū carmen. etiam qͣſi qͥbuſdam anthitotis honeſtaret. qͣlibus illum locū ſuauiteret decenter explicat apl̓us armā iuſticie a dextris aſiniſtris gl̓iam ignobilitatem. infamiam et bonaꝫramam. ⁊c̄. Namqꝫ ſicut illa ꝯͣria ꝯriis oppoſita ſermo

nis pulcritudinem reddunt. ita quadā non verboꝝ ſedrerū eloquentia ꝯͣrioꝝ oppoſitōe ſcl̓oꝝ pulcritudo cōtexitur. Qd̓ aꝑtiſſime in eccleſiaſtico ſcriptū eſt: hoc.Contra maluꝫ bonū: ꝯͣ mortem vita. ſic ꝯͣ pium peccator ⁊c. non ergo mala voluntas qꝛ ordinem nature ſeruare noluit. iuſti dei leges oīa bn̄ ordinātis effugitquoniā ſicut pictura cum colore nigro loco ſuo poſita:ita vniuerſitas reꝝ. ſi qͥs intueri poſſit. etiam cum peccatoribꝰ pulcra eſt: ꝙͣuis ſe cōſideratos ſua deformitas turpet Idem ſuꝑ geneſim ꝯͣ manicheos. Omniſdeniqꝫ pulcritudo ꝑtibꝰ cōſtat. multo laudabilior eſtin toto: ꝙͣ in ꝑte. Tanta enī eſt vis ac potentia integritatis: vt etiam ml̓ta ſe ſingula bona ſunt. tunc magis placeant: cuꝫ in vnum aliqͥd cōueniunt atqꝫ cōcuirunt. Quod ſi manichei cōſiderarent: vniuerſitatis auctoreꝫ laudarent. et eos ꝓpter immortalitatis noſtreconditionē in parte offendit. ad vniuerſi pulcritudineꝫredigerent: eo deus omnia non ſolum bona ſed etiaꝫvalde bona fecerit. Idem in li. confeſſi. v. Ergo dn̄einiquos etiaꝫ et a te fugientes cernis: vmbras diſtīguīs. Et ecce cum eis omnia pulcra ſunt. ſed ipſi turpes ſunt. Nichil ergo tibi nocuerunt: aut imperiuꝫ tuum vbiqꝫ iuſtum et integrum in aliquo dehoneſtauerunt.XIIII. nichil contrarium eſt vniuerſitatiDioniſi. in li. de diui. nominibus.Uod autem per omnem modum bono priuatūeſt. nec eſt. nec erit. nec erat. nec eſſe poteſt. qd̓qꝫ priuatur bono per irrationabilem concupiſcentiam: in hoc quidem nec eſt: nec exiſtentia concupiſcit: participat tamen bonū ſcd̓m ipſam vnitatis amicicie conſonantiam obſcuram. Egritudo etiam corꝑisdefectus eſt ordinis: ſed non omnis. Si enim penitꝰ ordo deeſſet: vtiqꝫ nec egritudo iam eſſet. Deniqꝫ nichileſt vniuerſal̓r nature ꝯrium. eius autem per ſingula videlicet a ſe inuicem diſſidentiū Gloſa ibidem. Nichileniꝫ qd̓ totū totis obſiſtat in exiſtentibꝰ eſt: quia quodvni preter naturam eſt: alij naturale eſt. non ergo in tota natura malum eſt. Idem in libro de moribus manicheoꝝ. Sed dicunt manichei malum eſſe ignem. ſcorpionem. feram. huiōi. Quis autem meliuſcule imbutus non videat iſta per inconuenientia nocere: ac p conuenientiam etiam prodeſſe. Nam ſi venenum quod eſtin ſcorpione per ſeipſum malum eſſet: eundem ſcorpionem prius perimeret. at cōtra: ſi ei detraheretur perirꝫIllius ergo corpori maluꝫ eſt amittere: quod noſtro recipere: illi bonum eſt habere. Malum vero illi nobis eſt quod ꝯͣ naturam eſt. id enim cuiqꝫ generi malūeſt quod eiꝰ nature auerſatur: eamqꝫ perimere nititurQuedam facinoroſa mulier venenuꝫ quod certo modulo damnati vt morerentur: hauriebant. paulatim bibēdo effecit: vt ſine vllo incommodo illud biberet. Cūqꝫaliquando damnata eſſet: illam veneni quantitatē quāconſuetudine vicerat: accepit: nec extincta eſt. Quiaergo inconuenientia malum eſt: fecit illa vt per cōſuetudinem moderatam illud corpus ſuo corpori conueniret. vt autem ſibi inconuenientia non noceret: nullofacere poſſet: quia quod vere et generaliter malum eſt:ſemper et omnibus nocet. Elleboꝝ nonne alio modo cibus eſt. alio medicamentum. alio modo venenum. Salem immoderate acceptū quis non clamet eſſe venenū.Panis hominem alit: accipitrem necat. quid ſtercoreaſpernabiliꝰ: qd̓ tamen tantā agris vtilitatem affert:vt eius inuentori ſtercucio. a quo etiaꝫ ſtercꝰ nomen accepit. diuinos honores romani deferendos putarent.hic eſt ergo exitꝰ diſpoſitōis: qꝛ qͥcquid eſt: inquātumeſt ex deo eſt. inquantū autem ab eſſentia deficit: ex d̓onon ꝓbatur: ſed tamen diuina ꝓuidentia ſemꝑ ſicut