LiberTriceſimus

tia: aliud poſſit facere qͣꝫ facit. Conſtat enim ꝙ omnequod fit. ab eterno preuiſum eſt futurū eſſe. qꝛ ab eterno futurū eſt. qd̓ tamen ipſum ab eterno non eſt. Et dicimus qꝛ poſſibile eſt. non fieri. qd̓ futurū eſt. Et ſi mutaretur euentus. qd̓ fieri poteſt. nunꝙͣ fuiſſet preuiſumqd̓ nunꝙͣ fuerat futurū. et tamen ſtaret preuidentia ineo vt non fieret. ſicut modo in eo conſiſtit vt fieret. nonmutata vt poſt aliam alia eſſet: ſed vt nunꝙͣ alia eſſet.ergo deꝰ poteſt aliud facere ꝙͣ facit. Nunc illud reſtatvt diſcutiamꝰ. vtrum melius aliquid facere poſſit ꝙͣ facit. hic illi dicunt ſingulas creaturas per ſe quidem cōſideratas a perfecto minꝰ habere. vniuerſitatem autērerum omnium in tanta conſummationē boni expreſſāvt non poſſit eſſe melior ꝙͣ eſt. Sed ſi ita ſumme bona ēvt nulla deſit ei boni perfectio. iā opus ſuum plane creatori equatur. ⁊ vel extra metā extenditur. qd̓ infra eſtvel intra immenſitatem coartatur: qd̓ ſummū eſt. Qd̓vtrumqꝫ pari inconuenientia impoſſibile eſt. Si veroideo non poteſt eſſe melior. qꝛ bonū ampliꝰ: qd̓ ei deeſt:capere ipſa non poteſt. iam hocipſum nō poſſe defectionis eſt. et poteſt melior eſſe. ſi fiat capax maioris boniqꝛ et hoc ipſe qͥ fecit p̄t. ergo in ſe n̄ pōt ī d̓o p̄t: qꝛ ipſanō pōt: ſed deus poteſt. ergo ipſe melior eſſe non poteſtſed qd̓ fecit omne melius eſſe poteſt Si tantum ipſe voluerit qui poteſt. Et ipſe quod fecit: melius facere pōt.non tamen corrigens male factum: ſed bene factuꝫ promouens in melius. vt non ipſe quantum ad ſe meliꝰ faciat: ſed vt qd̓ fecit ipſo idem operāte. ⁊ in eodeꝫ perſeuerante meliꝰ fiat. ergo ſummipotens eſt. qui poteſt oēquod poſſibile eſt. nec ideo minꝰ poteſt: qꝛ impoſſibilianon poteſt: qꝛ impoſſibilia poſſe non eſt poſſe. ſed n̄ poſſe. propter hoc inquit maria. Quia fecit michi magnaqui potens eſt. ⁊c. Quia cuꝫ omnia dei opera humaniſenſus capacitatē exuperare liqueat. precipue redemptionis ſacramentū. ⁊ incarnationis verbi myſteriū ineffabile ſuꝑ omnia eſſe conſtat. Nichil enim maius miꝝvnꝙͣ factum eſt: ꝙͣ ꝙ deus homo factus eſt ¶ Auguſtinus de tri. li. xiii. Et alius quidem modus liberatōnisnoſtre. deo qͥ omīa poteſt poſſibilis fuit: ſed nullus aliꝰnoſtre miſerie ſanande ꝯuenientior extitit VIII.¶ De vniuerſitatis apta et firma compoſitione ¶ Hugo in libro de tribus diebusOmpoſitio quidem debet habere duo. ſcꝫ aptitudinem et firmitatem: Hoc eſt: vt componenda apte ⁊ competenter coeant. ⁊ compoſita firmiter cohereant. Itaqꝫ ſi vniuerſitatis huiꝰ mūdi machinam intueris: inuenies ꝙͣ mirabili ratōne ⁊ ſapientia compoſitio omnium rerum perfecta ſit. et ꝙͣ apta.ꝙͣ congrua. ꝙͣ decora. ꝙͣ cuncis partibus ſuis abſolutain qua non ſolum concordiam ſeruāt ſimilia: ſed ea etiam que creante potentia diuerſa atqꝫ repugnantia adeſſe prodierunt. dicta ſapientia in vnaꝫ quodammodoamiciciam ⁊ federationem conueniunt. Quid repugnantius eſſe poteſt aqua ⁊ igne: que tamen in naturarerum ita dei contemperauit prudentia. ⁊ non ſolū adinuicem commune ſocietatis vinculum non diſſipent.verum etiam naſcentibus cunctis. vt ſubſiſtere poſſintvitale nutrimentuꝫ ſubmīſtrent. Quid de humani corporis compage loquar. vbi omniuꝫ menbroꝝ iuncturetantam ad inuicem ſeruant concordiam. vt nullum omnino inueniri poſſit menbꝝ. cuiꝰ officium alteri nō videatur preſtare amminiculum. Sic omnis natura ſe diligit. et miro quodam modo plurium diſſimilium et invnum redactoꝝ concordia. vnam in omnibꝰ armoniaꝫfacit. Apta eſt ergo et conueniens omnium rerum cōpoſitio. Sed quo modo eſt firma. quis nō videāt. quisnon miretur. Ecce celi qui ambitu ſuo concludūt omīaquo ſolidi ſunt. et qͣſi ex ere fuſiles. deſuper circūqͣqꝫ

oppanſi. Terra vero in medio pondere ſuo librata. ſꝑimmobilis perſeuerat. vt cetera in medio fluctuantia.hinc ſoliditas celoꝝ. illinc terre ſtabilitas in vnum coerceant et conſtringant. ne citra legitimos termīos diffuſa. concordiam vniuerſitatis diſrumpant. Ecce qūoper viſcera telluris intrinſecus dracones aquaꝝ ſparſi. et foris per alueos ſuos ad diuerſa loca deducti intꝰfatiſcentem ne diſſoluatur conglutinant. ⁊ foris ne fatiſcat. arentem rigant. Ecce quomodo in humani corporis fabrica. iuncturas oſſium vincula neruoꝝ ligant.et medullis intus ꝑ fiſtulas tybiaꝝ diffuſis. cannaliaetiam venaꝝ vitalem ſanguinem per omne corpꝰ deducunt. ac deinde teneritudinem carnium cutis tegimeninuoluit. vt rigor oſſium intrinſecus corpꝰ ſuſtineat. etpellis munimen foris defendendo cuſtodiat ¶ ℟.¶ De mira omnium rerum diſpoſitioneOſt cōpoſitōneꝫ ſequitur. vt diſpoſitōneꝫ rerum qualis ſit cōſideremꝰ. in celo luminaria ⁊ſtellas collocauit. vt ſubiecta omīa illuſtrent.in aere ventis et nubibus fecit viam: vt agitatōnibuſſuis diſꝑſe pluuiam deorſum funderēt. In gremio telluris moles aquarum recipi iuſſit. vt ꝑ gurgites ſuoshinc illincqꝫ. quo nutus ferret iubentis diſcurrerent.Quaſdam regiones ditauit vbertate fruguꝫ. quaſdāvineaꝝ. alias oleꝝ. alias pecoꝝ. alias potentibꝰ herb̓.alias gemmis p̄cioſis. alias animalibꝰ et beſtiis monſtruoſis. alias coloribus variis. alias diuerſaꝝ artiuꝫſtudiis. alias metalloꝝ. alias thimiamatū generibꝰ diuerſis. vt nulla ꝓrſus regio ſit que non aliqd̓ p̄ ceterisnouuꝫ et ſpeciale poſſideat. nulla item que nō aliqͥd nouuꝫ et ſpeciale ab alijs accipere queat. Quid ꝙ eā etiam que humanis vſibus neceſſaria ſunt: in communihoīm frequentia ꝓuidentia creatoris conſtituit. ea vero que nonnullaꝫ ꝓpter neceſſitatem: ſed cupiditas expetit ꝓpter ſpeciem. in abditis terrꝝ ſinibus abſcōdit.vt queꝫ amor virtutis ab immoderato nō caſtigat appetitu: ſaltem laboris ſtudio victꝰ cōquieſcat. Quid d̓diſpoſitōne tempoꝝ: ecce poſt noctē venit dies: vt torpentes motio laboris exerceat. poſt diem ſeqͥtur nox:vt feſſos ad refocillanduꝫ qͥes accipiat. Iteꝫ quemadmoduꝫ viciſſitudines dierū et noctium animatiāⁱ renouant: ita quattuor anni temporā ordine ſibi ſuccedētiatotius mundi ſpeciem immutant. Primū ꝑ tēporeꝫ veris quadam innouatione mundus naſcitur. deinde pferuorem eſtatis: quaſi in amenitatem roboratur. poſthoc ſuꝑueniente autumno: ad maturitatem cōſcenditpoſtremo ſuccedente hieme ad defectum vergit. idcirco autem ſꝑ deficit. vt ſꝑ poſt defectū renouari poſſit.qꝛ niſi priꝰ a ſtatu ſuo deficerent vetera: quaſi illis locum occupantibus: nō valerent exurgere nouā. Omnes ſenſus deforis intus veniūt: ſolus viſus deintusforas exit: et eminꝰ poſita mira p̄ ceteris agilitate p̄cipit. Bene ergo quaſi ſpeculator quidam eminent. oreꝫlocum cunctis obtinuit: vt que ceteris ſenſibꝰ ſuꝑuentura ſunt: ante periculum p̄uidere poſſit. poſt hunc auditus: ⁊ loco ⁊ nobilitate eſt ſecūdus. deinde vero olofactus. Guſtꝰ aūt qui nil ſentire poteſt: niſi id qd̓ tāgitmerito velut tardior ceteris ſenſibꝰ in imo reſedit. Tactus ſpecialem ſedem non habet qui ideo vniuerſaliseſt: quia cooperatur cunctis ſenſibuſ vnde ⁊ in digitiſpollex qui tactum ſignificat: coadunatꝰ in vnū digitisſolus omnibꝰ reſpondet: qꝛ ſine tactu nullus ſenſuumeſſe poteſt. vide eſſe quoniam in humano corpore oſſaintrinſecus collocata ſunt: quatinꝰ robur eoꝝ corpꝰ ſuſtineat. Geinde caro oſſa veſtit: vt duricia eoruꝫ molliter tactum excipiat. ad vltimum pellis carnem induitvt ſua quodāmō tenacitate ab incommodis foris accidentibus corpꝰ muniat. Sic cortex munit arbores. ſic