LiberUiceſimuſnonus

Par ꝯcauum eſt: gibboſuꝫ in dextro latere ſub(ppocūdria ſuꝑiore locatum. Cōcauitas eiꝰ ſtomacho ⁊ inteſtinis eſt finitima pellicul̓ ac veniſcum eiſdem ligata. Gibboſitas eiꝰ dyafragmati eſt oppoſita: ita vt ip̄m tangat. ligat̉qꝫ cum eo pelliculis ip̄mcoopientibus: ⁊ ſil̓iter coſtis ſuꝑioribus ⁊ inferioribusEpar in homībꝰ maiꝰ ē ꝙͣ in beſtiis eiuſdē qͣntitatiſ. necin omībus eqͣliter ſe habet hoībus qͣntitate ſiue ꝑtibꝰ.Numerꝰ enī ꝑtium .i. pennaꝝ in qͥbuſdam duoꝝ eſt: inqͥbuſdaꝫ triū: in alijs qͣtuor: in alijs qͥnqꝫ. Epar magnāꝑtem in dextra tenet. Altera ꝯcauitate ſua vena ꝓgreditur q̄ porta vocatur: ⁊ an̄ꝙͣ exeat in qͥnqꝫ venulas diiuditur. qͥnqꝫ ꝑticulas epatis intrātes. vbi vnaq̄qꝫ quinaria ꝑs ī ml̓tas diuiditur ſubtiliſſimas: q̄ in inferioreꝫꝑtendūtur ſtomachū: in duodenum qͦꝫ inteſtinum: et ieiunium ac rectum. Epar neceſſariū eſt vt cibum mutet⁊ ſanguineꝫ faciat: quē pꝰ ea ꝑ venas ad totiꝰ corꝑis mēbra traticiat. Cibus nāqꝫ digeſtibilis factꝰ porta ingreditur deinde in duodenū poſtea in ieiuniū ⁊ a ieiunio inſubtile inteſtinum: ſubtile vero ꝑ venas miſeraicas bn̄colatum mittit ad venā q̄ porta vocat̉: ⁊ ꝑ eandē intrateꝑatis ventrem. vbi ꝑ venaſ ſparſim dilatatur q̄ ꝑ ep̄arextendūtur. Epar āt cibum in naturam ſanguīs mutatquē ꝑ venā maiorem q̄ ꝯcaua d̓r. in cetera mēbra corporis mādat ¶ Auicēna vbi ſupͣ. Ep̄ar eſt mēbrum qd̓ generat ſanguinem: ꝙͣuis ⁊ miſeraice ꝯuertāt qn̄qꝫ kylūad ſanguinem ꝯuerſione alia: ꝓpter id qd̓ in eis eſt devirtute epatis. Sanguis qͥdem ẜm veritatem eſt cibusꝯuerſus ad ſimilitudinem epatis quod eſt caro rubea qͣſi ſit ſanguis: ſed ꝯgelatus. ⁊ eſt vacuū a villis neruoꝝIn quo naſcūtur vene: q̄ ſunt radices eaꝝ q̄ ꝓcedūt exeo: diſꝑtite in eo ſicut villi. Et ſunt ſugētes a ſtomacho⁊ inteſtinis mediātibꝰ ramiſ porte: q̄ oritur ex epatiſ cōcauitate: ⁊ decoqͥt illic ſanguinem ⁊ mittit eum corporimediāte vena ꝯcaua: ⁊ ex eiꝰ gibboſitate orta. Aquoſitatem vero mittit ad rōnes ex via gibboſitatis: ⁊ ſpūmaꝫcolericam ad fel ex via ꝯcauitatis. ¶ Iſidorus. vbi ſupͣ.Iecur nomen habet: eo ꝙ igniſ ibi habeat ſedem qͥ in cerebro ſubuolat: inde ad oculos ceteroſqꝫ ſenſꝰ ⁊ mēbradiffunditur: ⁊ calore ſuo ad ſe ſuccum ex cibo tractū inſanguinem vertit: quem ad vſum paſcendi nutriendiqꝫſingul̓ mēbris p̄bet. In iecore āt ꝯſiſtit voluptas et concupiſcentia iuxta eos qͥ de phiſicis diſputāt: ſicut autēcorde ſapimꝰ: ita iecore amamꝰ. Fibre iecoris ſūt extre:mitates: ſicut ⁊ extreme ꝑtes filoꝝ in veſtibꝰ folioꝝ invitibus. ſiue qͣſi lingue eminētes. Dictas aūt fibras: ꝙapud gentiles in ſacris ad phebi aras ferebātur ab ariolis: qͥbus oblatis atqꝫ ſuccenſis rn̄ſa accipiebāt ¶ Exli. de anathomia. Inter membra nutritiua pͥncipale eſtepar: cui ſcꝫ os ⁊ yſophagꝰ ſtomachuſqꝫ deẜuiunt. Eſtat hoc mēbrum calidum ⁊ humidum ꝓpter bonaꝫ digeſtionem faciendā: in ſubſtātia qͥdem molle ac teneꝝ: ī cōlore purpureū: interiꝰ cōcauum: exteriꝰ gibboſum: paucos hn̄s neruos. arterias āt pl̓es: ⁊ ml̓tas venas hn̄s:⁊ plures pelliculas verſus ſtomachū reflexas: plurāqꝫreceptacula q̄ ſuꝑfluitates humoꝝ recipiūt: de quoruꝫſcꝫ humoꝝ generatōe duplex eſt opinio. Quidā eiꝫ dicunt ꝙ generantur in eꝑate materialiter ⁊ formaliter.Ali vero dieunt ſanguineꝫ tm̄ in epate generari ꝑ materiam ⁊ formam: reliqͦs āt tres humoreſ in eꝑate tm̄ ꝑmateriam: ⁊ in alijs ꝑ formā. in eꝑatis āt ſymā .i. cōcauitate vene miſeraice id eſt mediatrices oriūtur: qꝛ mediat inter ſtomachū ⁊ inteſtina deportātes ſuccoſitateꝫtiſanaꝝ ad epar.¶ LXXIII¶ De ortu vel ꝓceſſu venarum ab epateCiendum āt ꝙ in ſyma id eſt in cōcauitate ep̄atis oritur q̄daꝫ vena q̄ lactea porta vocatur: recipit enī ſuccoſitatem lacti ſil̓em .i. iuccū tiſanarum ꝑ venas miſeraicas a ſtomacho et a qͥbuſdam inte

ſtinis ad ep̄ar deportandū. Dicitur etiā ramoſa vena:qm̄ ab illa ꝓcedunt omēs vene q̄cunqꝫ ſunt in humanocorꝑe: deportātes ſanguinem ad totiꝰ corꝑis mēbra nutrienda. haꝝ itaqꝫ q̄dam appellātur miſeraice ſicut dictum eſt q̄dam capillares q̄ vrinā cum ſanguīe deferūt⁊ in fruſto epatiſ minimo termīate kyli venā ꝯſtituuntSunt et due cephalice: q̄ ad duo brachia reflexe in paſionibus capitis incidūtur. Dueqꝫ cardiace: q̄ cordi etſpūalibꝰ nutrimentum p̄ſtant. ac ꝓ illoꝝ paſſionibus inbrachiis inciduntur. Due quoqꝫ fundamētales epaticeq̄ ꝓ paſſione nutritiuoruꝫ in brachiis ſil̓iter incidunturSunt et due magne ꝑ collū a dextra et a ſiniſtra parteaſcendenteſ: q̄ dicūtur organice: et canendo īflate apparent. dicūtur etiā ꝑneumatice .i. vocales: qͥa de ſanguīeꝯtento humectate: ꝑfundunt et irrigāt inſtrumenta vocalia q̄ ſicca ſunt ad clarificādum voceꝫ. Qd̓ ptꝫ ex raucis: in qͥbus ex conatu loq̄ndi ſanguis mouetur: ⁊ aſpergit vocalia: et tunc meliꝰ loquūtur. Item ſub oculis ſūtqͥdam vene titillātes dicte: q̄ inciſe faciūt homīem moriridendo. Sunt et vene in timporibꝰ iuueniles dicte: quibus inciſis teſte ypocrate ſpermatis fit inciſio. Preterhas āt et alias venas q̄ ſunt in maſculis: eſt q̄dam pͥncipaliter in mulieribꝰ: q̄ ab epate egreſſa duos ramos facit: ⁊ vterqꝫ bifurcatur. Nam alter eoꝝ dirigit vnuꝫ ramum ad dextram mamillā: et alteꝝ ad ſiniſtram. Altervero duos ad duo cornua matricis: ꝑ q̄ purgantur mēſtrua qn̄ ille vene aꝑte ſunt. Quādoqꝫ etenī claudunturin cōceptōne: et tunc redundat ſanguīs menſtruꝰ ad mamillas illic dealbādus in lac temꝑe determīato fetui nutriendo. hinc eſt ꝙ ceſſantibus meſtruis. ſemꝑ fluit e naribus ſanguis Sanguis āt a venis redundās recipiturin fontibus anteꝙͣ nutriat. Et ſunt qͥdam fōtes rari acſpōgioſi iuxta ſinguloꝝ membroꝝ iuncturasLXXIIII.De felle ¶ Iſidorus vbi ſupra.El appellatum eſt: eo ꝙ ſit folliculum geſtanshūorem: qͥ vocatur bylis ¶ Cōſtātinꝰ. vbi ſupͣFel locatum eſt ſuꝑ epatis fruſtulum maius: ⁊huiꝰ tātum eſt panniculus fortis ac durus. habet auteꝫbina vaſcula: vnum epatis cōcauitati iunctum: ꝑ quodab epatis ſanguine colera rubea depuratur .i. extrahit.Alteꝝ āt in duo diuiditur: quoꝝ vnum maiꝰ inteſtīo iūgitur: vt colera rubea ſibi iniciatur. Alterū in infericrem tendit ſtomachuꝫ: vbi colere rubee expleat officiū:huius collo due furcule iūguntur: qͣrum vna eſt illiꝰ arterie q̄ exit ab epate. Alia eſt nerui adepar venientis.vnde vita et ſenſus fellidatur: Eſt āt fellis iuuamentū:vt ſanguinem a colera rubea mundificet: ne forte ibi remanens eum incenderet. ¶ Auicēna vbi sͣ. Fel eſt kyſtis ab epate pendens ad ꝑtem ſtomachi. habet orificiūad ep̄ar: et in ip̄o eſt meatus attrahens humorem ſubtilem et cōuenientem et coleram citrinam. Meatus iſtecōtinuatur cum epate: et venis in qͥbus generatur ſanguis: et illic rami plurimi neruoſi ꝙͣuis ſit ꝑpendicularis introituſ eiꝰ ex cōcauitate. habet āt orificium ⁊ meatum ad partes ſtomachi et inteſtinoꝝ: qͥbus mandat illuc ſuꝑfluitatem colerę. huius qͥdeꝫ meatus cōtinuaturramus cum duode no: et quādoqꝫ parua res ex eo continuatur cum fundo ſtomachi. Quandoqꝫ vero res accidit ecōtrario: ꝑuenitqꝫ maior cōtinuatus cum inteſtīogroſſo ad fundum ſtomachi: minor aūt ad duodenum.Pluribus āt homībus eſt meatus vnus cōtinuus cumduodeno. Introitus vero cānule ſugentis coleram. ꝓximus eſt introitui cānule in veſica. Et ſolent medici felnominare kyſtim minorem: ſicut veſicam kyſtim maiorem. Ex iuuamētis autem in trahendo coleram eſt mūdificatō epatis a ſuꝑfluitatibus ſpūmoſis: et iteꝝ eiuscalefactō ſicut accenſio ſub vaſe: et ſubtiliatō ſanguiniſac reſolutō ſuperfluitatum. ⁊ cum motōne egeſtionis: ⁊mūdificatōe inteſtinoꝝ: ⁊ coartatōe eius qd̓ mollificat̉