LiberUiceſimuſnonus

nerui a ſummitate cerebri ꝑ os ſtomachi ip̄mqꝫ ſtomachum ſpergēdi: exterior vero pāniculus ideo carnoſuseſt: vt ſtomachꝰ calefiat ⁊ digerere valeat. Natura nāqꝫ carnoſa calida eſt ⁊ humida. Ꝙ āt in ſiniſtra parteſtomachus aptat̉: inde epati locuſ heril̓ apparatur. quimaioris quantitatis eſt ꝙͣ ſplen. Epar ergo in dextra.Splen vero locatur in ſiniſtra. lacerti dorſi eiꝰ inferiuszirbumqꝫ ſuꝑius: vt meliꝰ calefieret ad digerenduꝫ ſtomachus. ligatur āt vndiqꝫ: ne motꝰ eius nimiꝰ ip̄m a loco ſuo valeat extirpare. Rotundꝰ eſt vt paſſibilitatē reticiat: ⁊ ml̓tam cibi quātitatem recipiat. In hūano tm̄ſtomacho eſt latitudo inferior: ⁊ anguſtia ſuꝑior. qͥa cūhō p̄ ceteris animalibꝰ erecti corꝑis ſit: cibum ſꝑ in īferiora ſuſcipit. latitudo vero ſuꝑioris foramīs appoſitaeſt meri. vt ſi forte trāſglutiatur res aliqͣ dura vl̓ groſſavaleat ingredi. Inferiꝰ āt foramē anguſtatur: qͥa cibꝰ inſtomacho nimia excoctōne ſubtiliatꝰ faciliꝰ egreditur. ⁊rurſum ne cibꝰ exeat anteꝙͣ excoquatur. vn̄ oportꝫ vt ſꝑclaudatur. ¶ De li. de anatho. Eſt itaqꝫ ſtomachus mebrum frigidū ⁊ ſiccum ꝓpter retentōem faciendā. rotūdum āt ne lateat in eo ſuꝑfluitas p̄ſtitura leſionem. Aliqͣntulum oblōgum: vt diſtēdatur ẜm qͣntitatem ciboꝝ īſertoꝝ villoſum etiā vt inter villos cibi retineātur. habet āt orificia duo: vnum neruoſum vt ꝑ ſenſualitatemneruoꝝ ſuā ſentiat inanitōnem: qꝛ neruus omīs eſt ſenſibilis. Aliud carnoſū: vt eiꝰ carnoſitatis calor digeſtōnem oꝑetur. Primū vergit ſuꝑius verſus cor vt a cord̓calorem aliquē recipiat. Scd̓m inferiꝰ verſꝰ ep̄ar. Eparenī ſupponitur ei ſicut ignis lebeti: vn̄ ſtomachus multum habet calorem accidentalem: qͥ naturaliter cooꝑat̉in digeſtione ciboꝝ.LXXDe viſceribus et inteſtinisIſidorus vbi ſupraIſcera non tm̄ inteſtinā dicimꝰ: ſed qͥdquid ſubcorio eſt: a viſco qd̓ eſt inter cutem ⁊ carnem.Item viſcera vitalia .i. circūfuſa cordis loca: qͣſi viſcora: eo ꝙ ibi vitā id eſt aīma ꝯtineatur. Itē viſcera capita neruoꝝ ex ſanguīe ⁊ neruis cōpilata. Iteꝫ lacerti ſiue mures: qͥa ſic in ſingul̓ mēbris cordis loco ſūtvt cor in media totiꝰ corꝑis parte. Appellanturqꝫ a nomine ſimiliū aīalium ſub terra deliteſcentiū. Nam īdemuſculi a muriū ſimilitudīe. Idem etiam ⁊ thori qꝛ illicviſcera torta videātur. Inteſtina dicuntur eo ꝙ corꝑisinteriore ꝑte cohibeātur. Que idcirco lōgis nexibus incirculoꝝ ordinata ſunt modū: vt ſuſceptas eſcas paula:tim digerāt: ⁊ ſuꝑadditis cibis nō impediātur: Omentum dr̄ mēbranum quod ꝯtinet inteſtinoꝝ maiorē ꝑteꝫ.qd̓ euployn alias epitolyn greci vocāt. Biſceptum aūtinteſtinum quod diſcernit ventrem: ⁊ cetera inteſtina apulmone ⁊ corde. Cecum inteſtinum qd̓ ſit ſine foramīe⁊ exitu. Ieiuniū vero tenue inteſtinm. vn̄ ⁊ ieiuuium d̓r¶ Conſtantinꝰ vbi ſupra. Inteſtina ſuꝑ dorſi ſpondiles⁊ os latum poſita ſunt: ligamentis a ſyphache gredientibus ligata. Incipiunt at a ſuꝑiori foramīe ſtomachi:qd̓ porta vocatur: vt vſqꝫ in anum ꝓtendūtur: globoſaqꝫ a dextra in ſiniſtrā ⁊ ecōtra retorquētur. hec ex duobus pāniculis ꝯponūtur: quoꝝ vnuſqͥſqꝫ villum hꝫ ī latitudīe rotundum. hoꝝ eſſentia eadem q̄ in ſtomacho dicta eſt. Inteſtinoꝝ gibboſitas ⁊ rotunditas neceſſaria ēvt ibi cibꝰ aliꝙͣdiu inhereat: qd̓ ſi nō fieret hō ſꝑ comederet: ſꝑqꝫ digereret. Itē vt cibum ꝑtim digerāt. ⁊ ꝓuteis ſuppetit: ꝑtim retineāt ſuꝑflua vero expellāt. Duopanniculi ſunt neceſſarii: vt ſi vnꝰ patitur: ab altero ſibiſubueniatur. ſicut in diuturna apparet diſenteria: horūvilla ꝑ latum ſunt extenſa: vt ſuꝑflua fortiter expellāt.⁊ ideo duplicia ſunt: Inferiora inteſtinā ſuꝑioribꝰ groſſiora ſunt ⁊ maiora: ne frequētiꝰ oporteat aſſellari: quiaſi locus inferior ſtrictꝰ eſſet. citiꝰ impleretur: ⁊ mox eua-

cuari oporteret ¶ Auicenna vbi ſupͣ. Inteſtina ſūt inſtrumenta expulſionis ſuꝑfluitatum ſiccaꝝ. ſunt pluriūneruoꝝ ⁊ inuolutōnum ac reuolutōm: vt ſit cibo deſcēdent iex ſtomacho mora cōueniens in eis. Nam ſi creatum eſſet vnicum inteſtinū tantū: aut etiā plura breuisqͣntitatis: cibus velocōr ſeꝑaretur a ventre: ⁊ neceſſe eſſet omī hora cibum ſumere: ſequereturqꝫ ꝯtinuatō egerendi atqꝫ ſurgendi. Ob hoc ergo creator inteſtinoruꝫnū meꝝ mult īplicauit ⁊ ip̄oꝝ plurima ꝓlongauit. eoruꝫqꝫ reuolutōes multiplicauit. ⁊ etiā ꝓpter aliud iuuamētum. vene nāqꝫ ꝯtinuate inter ep̄ar ⁊ inſtrumentum digeſtionis cibi: nō trahūt niſi qd̓ ſubtile eſt ex cibo. ſuisorificiis penetrātibus in tunicas ſtomachi: imo in tuntcas inteſtinoꝝ: nec trahūt niſi quod tangunt. Eiꝰ veroquod ab eis occultatur id eſt ſubmergitur in ꝓfundo inteſtini a tactu orificōꝝ venaꝝ elōgati. attractō eſt īpoſſibilis aut difficil̓ Ideo ſubtiliatꝰ eſt creator multiplicādo inuolutōes vt quod ꝯtinetur occultum in vna ꝑte īteſtini: redeat ꝯtingens in ꝑte altera. Numerꝰ inteſtinorum eſt ſex: ſcꝫ duodenum: ieiuniū: longum ſiue ſubtile.monoculum: colon rectum. ¶ Ex li. de. na. re. Uide ergo qͣnta inteſtinoꝝ ratō polleat: q̄ idcirco lōgis circulorum nexibus ordinata ſunt: vt ſuſceptas digeſtiones ciborum paulatim egerāt. quo nec ad ſubitum pulſum inania loca efficiantur. ⁊ his qͥ ſuꝑadditi fuerūt cibis nōL.LXXI.impediantur¶ De numero inteſtinorū et officiis ſingulorum¶ Conſtantinus vbi ſupraUnt inteſtina numero. vi. Tria ſubtilia ſuꝑiori porte iuncta: ⁊ tria groſſa ab īferiori ſubtili īcipientia. Unum ſubtilium vocatur duodenuꝫqꝛ logitudo eius ꝓ menſura cuiuſqꝫ homīs habet digitos. xii. hoc ſuꝑ dorſum erigitur: et in nullā parteꝫ torq̄tur. ſicut alia circūuoluūtur. Alteꝝ vocatur ieiuniū. qꝛſemper cibis eſt vacuum: globoſe vero circūactum eſt.Tercium appellatur ſubtile ſecundo ſimillimuꝫ: ſed nūꝙͣ ſine cibi fece inuentum. Trium vero groſſoꝝ pͥmumdicitur orbum: qꝛ vno tātum foramine ꝯtentum eſt perquod et intrātia intrant. et exeuntia exeunt. et ideo ſacculo aſſil̓atur. hoc incipit a ſubtili extremitate: et eſt latum a dextra ad ſiniſtramqꝫ ꝑtem circūuolūtuꝫ. Quodab hoc egreditur intra aliud quod ylion appellatur. ſil̓iter alijs a dextra in ſiniſtram tendit. ſed tn̄ a dextra ſuꝑancham aſcendit. hoc eſt ẜm groſſoꝝ ſic dictuꝫ: qꝛ duraeſt eius digeſtio. vnde dolor vlioꝝ in hoc reſidet inteſtino. Tercium eſt rectum inteſtinū quod in inferiore aniextremitate poſitum colon vocatur: vbi cum aliqn̄ inheret digeſtio: inde oritur colica paſſio: ⁊ hoc eſt latius ceteris. hec inteſtina circūdant vene nerui et arterie: ligaturqꝫ cum panniculis: et glandoſa in carne ſua ꝯcauitate. hoꝝ iuuamentum eſt: vt a ſtomacho digeſta accipiatet inde ſuccum ad ep̄ar mandent: feceſqꝫ foras expellata ſuꝑiori nanqꝫ vena q̄ vocatur porta: multe vene ſubtiles ꝓruūt ad inteſtinā: et ab inteſtinis ad ep̄ar: et he vocantur miſeraice: per quas cibi ſuccus ab inteſtinis adep̄ar tendit: Rurſus inteſtina iuuant: qꝛ cibuꝫ mutantCibus enī intrat ſtomachum: digeſtus cum a portiſ exit: et ad inteſtinum ſubtile venit: aliqͣs ibi moras conſumans melius ſubtiliatur: et inde ꝑ miſeraicas venas adep̄ar ꝓgreditur: vbi in naturaꝫ ſanguinis mutatur. Sicut enim bucca et meri cibum ſubtiliant. vt ad ſtomachum ſubtiliorē mittant. Sic et in inteſtino ſubtili nondum bene puratus in ſtomacho: multomagiſ digeriturvt epati digeſtibilior mittatur. vnde hoc inteſtinum eſſentie ſtomachi eſt vicinum: Duodenum inteſtinum addorſum erectum eſt: vt minus loci ſpaciū occuparet: ſicqꝫ venis et arteriis ac neruis locum daret¶ LXXII¶ De epate nel iecore.