LiberUiceſimuſnonus

perfluitas. poſitum eſt aūt in pāniculo ſolido valde acſpiſſo: vt ſit ei clipeus ac tutamen. Seꝑatumqꝫ eſt corpus eius ab hoc paniculo cum qͣntitate quadem. niſiapud radicem eius. ⁊ vbi oriūtur arterie Et hoc vt inip̄o dilatetur abſqꝫ p̄focatōe. apud radicem vero eiuseſt menbꝝ qͣſi fundam̄tum ſimile cartilagini ꝑuum vtſit baſis firma ⁊ fixa Sūt aūt in eo tres ventres: duoſcꝫ magni. tercius vero medius: quem Galienꝰ vocatfoueam aut meatū non ventrem. vt ſit ei receptaculuꝫnutrimenti. quo nutriatur ſpiſſuꝫ: ac forte ſimile ſub̓ieilliꝰ. et minera ſpūs in ip̄o genāti a ſanguine ſubtili.Inter ambos etiā vie ſunt que dilatātur in ip̄o cū dilatatur cor. ⁊ coartātur apud longitudīem eiꝰ. baſis quidem ventris ſiniſtri altior eſt ꝙͣ dextri. Et baſis qͥdemventris dextri deſcendit ml̓tm. Origo arteriaꝝ eſt exventre ſiniſtro: qui eſt vnus duoꝝ ventrium pectoris.Bexter enim epati ꝓpinquior eſt. ꝓpter hec oportꝫ ꝙoccupatus ſit in attractōe nutrimenti et admiſtratōeeius. Et qꝛ dexter cordis venter comp̄hendit groſſuꝫet gͣue. Siniſter aūt ſubtile ac leue tēꝑata ſunt ambolatera. Cor quidem nutritur cū virtutibꝰ ſuis natur alibꝰ cū dilatatōe: qͣre attrahitur ſanguīs ad interioraſicut ⁊ aer: Poſitū eſt āt in medio pectoris qꝛ temꝑantior locꝰ eſt: ſed paꝝ declinat ad ſiniſtrā: vt elongeturab eꝑate: ⁊ ep̄ar habꝫ locum amplū: ne aggregetur totus calor in parte vna: et ut temꝑetur latus ſiniſtrum:cum ſplen ip̄e ſit non calidus valde: ⁊ vt minus cōprimat venam concauaꝫ venientem ad ip̄m p̄parando eiquendā locum. ¶ Ex libro de anathomīa. Eſt itaqꝫcor menbꝝ in complexiōe calidum ⁊ ſiccum: in ſubſtātia ſolidum: in forma pineatū inferius acutū. ſuperiꝰlatum. interius concauū. duas habens auriculaſ: caſula quadam ad defenſiōem ſui contentū. duplici motumobile per dilatatōem ⁊ conſtrictōeꝫ: vt ꝑ eius motūcorpus calefiat: ⁊ ſpiritu vitali mediāte viuat. Cor eidilatatur. ut ad infrigidatōem et mitigationeꝫ innaticaloris aeris calorem attrahat. Conſtringitur autemvt fumoſam ſuperfluitatem per ebullitionem ſanguinis in eo generatam expellat.¶ LXII.¶ Qualiter a corde pro cedunt arterie.Ena enim concaua in gybbo id eſt dorſo ep̄atis orta ꝑ mediū dyafragmatis. id eſt pellicl̓ecuiuſdā ſic dicte. quia nutritiua ſeꝑat a ſpūalibus: tendit ad ſpiritualia deportans ſanguīeꝫ ad nutrimentum ſuꝑiorum: que anteꝙͣ ad cor perueniat induos ramos diuiditur: quoꝝ vnus in dextram cordiſſubintrat auriculam deportans ſanguineꝫ ad nutrim̄tum cordis ad vitalis ſpūs generatōneꝫ. Iſta pars vene concaue de cordis ſubſtantia ſecundā ſibi tunicaꝫaſſumit. et dicitur adorti: qm̄ ex ea oriuntur arterie: ⁊ſic efficitur arteria: ſed per ſiniſtram cordis exit auriculam. Adorti nanqꝫ in arterias tres diuiditur. quaꝝvna que parua eſt ad ſiniſtꝝ humerum directe tenditet inde ꝑ brachium ad ſiniſtrā manū tranſit. vnd̓ quiamodicus ⁊ directus eſt illius tranſitꝰ. pulſus ī ſiniſtrobrachio eſt certiſſimus. Aliaꝝ autē duaꝝ que magneſunt: vna per pulmōem tendit ad humerum dextrum:et inde ꝑ brachium ad dextrā manum: ideoqꝫ pulſusincertus eſt ꝓpter amfractuꝫ curſus. Reliqua vero inml̓os ramos diuiditur. quoꝝ quidā inferius ad membra genitalia tendunt: ⁊ ad coxas et tybias: ibiqꝫ pulſum faciunt. Alij diriguntur ad pulmōem portantesſanguinem ac ſpūm vitalem ad cannales fiſtulas pulmonis: qui exeutes a pulmone in vnuꝫ collectī tracheam arteriam ꝯſtituunt: ꝑ quās aeris inſpirato fit ⁊ exſpiratio Preterea ramꝰ ille qui a concaua vena exoritur. anteq̄m ꝑueniat ad cor ī plures ramos diuiditur

a dextris ⁊ a ſiniſtris: qui ꝑ collum aſcendentes ⁊ timpora in cerebro collecti rethe arteriaꝝ illic cōſtituuntibiqꝫ ſpūs vitalis exit ab arteriis: et ex eo atqꝫ aereinſpirato fit ſpūs animal̓ in cerebro. ¶ Razꝫy vbi sͣ.Arterie om̄s a corde ꝓcedentes ab eiꝰ ſiniſtra concauitate oriuntur. Arteriaꝝ vero tunice groſſiores ſūtet duriores venaꝝ tunicis: qm̄ arterie mouentur aſſidue ꝙͣdiu viuit homo. ex quo motu ſi contingerꝫ easrumpi: maiꝰ ſeq̄retur incōmodū ꝙͣ ex ruptura venaꝝ.¶ LXIII¶ De ſignis diſpoſitionū cordis et d̓ pulſu¶ Auicenna vbi ſupraA vero qͥbus ſignificātur diſpoſitōes cordisſūt viii. pulſus ſcꝫ ⁊ anhelitꝰ ⁊ creatura pectoris: ⁊ ea q̄ naſcuntur ſuꝑ pectus: ⁊ tactus corporis. et qd̓ accidit in ip̄o: ⁊ mores: et virtus corporis⁊ debilitas eiꝰ: ⁊ meditatōes. Pulſus qͥdem qͥa velocitas eiꝰ ⁊ magnitudo atꝫ freq̄ntia ſignificāt caliditatēip̄ius. et hoꝝ cōtraria frigiditatem: duricies ſiccitat ēfortitudo et eqͣlitas et ordinatō ſanitateꝫ. et hoꝝ ꝯtraria egritudineꝫ. anhelitus magnꝰ et velox freq̄ns ⁊ calidus ſignat cordis. caliditatem. et hoꝝ cōtraria frigiditatem. Et pectus amplū latum ſi nō eſt ꝓpter multitudinem cerebri: quā ſignificat capitis magnitudo faciens multitudinem cerebri facientem magnitudineꝫnuche. facientem magnitudīem ſpondiliū: facientemmagnitudinem cōſtraꝝ ortaꝝ ex eis: imo eſt illic paruitas capitis: aut eiꝰ mediatio: et fortitudo pulſus ſignificat caliditatem ip̄ius. Et cōtrarium illiꝰ: ſi nō facitip̄m ꝑuitas capitis ſignificat frigiditatem eius. Piliſuꝑ pectus orti proprie illi qui criſpi ſunt caliditatemcordis ſigͣnt. nuditas aūt pectoris frigiditatem ſigͣt.ꝓpter priuatōem agentis fumū. aut ficcitateꝫ: propterpriuatōem materie fumi. Caliditas totiꝰ corꝑis ſignificat caliditatem cordis: ſi nō reſiſtūt ſplen ⁊ ep̄ar frigida. Simil̓r ⁊ ecōtrario frigiditas corꝑis ſignificatfrigiditateꝫ eius ſi nō reſiſtit ep̄ar. Et lenitas eius ſignificat humiditatem eius: ſi nō reſiſtit ep̄ar: ⁊ ecōtrario. Simil̓r febres putride cum ſanitate epatis: ſignātcaliditatem ⁊ hūiditatem cordis. Ex moribus aūt iranatural̓ ⁊ audacia ⁊ leuitas motuū ſigͣnt cordis caliditatem: et ecōtrario: fortitudo corꝑis ſignificat fortitudīem cordis ⁊ ecōtrario: ſi n̄ fuerit nocum̄tū ī cerebroet neruis. Item fortitudo corporis ſigͣt equalitateꝫ naturalis cōplexiōis cordiſ: qm̄ eſſentia carnis īnati ⁊ ſaguinis ⁊ ſpūs vitalis pl̓ima eſt ī ip̄o nō inflāmata ⁊ fumoſa: ſꝫ ſplendida et pura. Iteꝫ meditatōes q̄ ad gaudium declināt vel ſpem fortitudīem et eqͣlitatem cordis ſignāt. q̄ in eiꝰ caliditate ⁊ hūiditate ſentiūtur. decliues ad timorem ⁊ triſticiā ſigͣnt cordis frigiditateꝫet ſiccitatem. Tremor aūt cordis ſeqͥtur om̄es ſpeciesdebilitatis ip̄ius et malicie cōplexiōis: nec ſignat rempuram in ip̄o. Qn̄qꝫ pl̓imum tremoris cordis eſt ꝓpi̓fortitudīem ẜſus eiꝰ: ita ꝙ accidit ex qͣlibet meditatiōeaut vapore. aut aliis ſimilibꝰ que ad ip̄m ꝑueniūt Corquidem nō tolerat nocum̄tum: ſicut cetera membra.Et qn̄ ꝑuenit ad ip̄m purus calor aūt puꝝ frigꝰ moritur homo. ¶ Ex libro pulſuū a voce philaterii. Pulcra eſt motio cordis ⁊ arteriaꝝ q̄ ẜm dyaſtolem ⁊ ſiſtolem fit ad infrigidatōem innati caloris: ad egeſtiōemfumoſaꝝ ſuꝑfluitatum. Tria ſunt efficientia pulſum.ſcilicet virtus faciens motōnem: vtilitas inducens: etinſtrum̄tum obediens. ¶ Iſidorus vbi ſupra. Pulſus vocatus eſt: eo ꝙ palpitet: cuius iudicio aut infirmitatem intelligimꝰ: aut ſalutem. Huiꝰ duplex eſt motus: ſimplex qui ex vno ſaltū cōſtat. Compoſitꝰ qui expluribus motibꝰ inordinatus ⁊ inequalis exiſtit. Quimotus certa habent ſpacia. dactilicum ꝑcuſſum ꝙͣdiu