LiberUiceſimuſnonus

loquelam. Creata ſunt autem ex carne et neruis q̄ ſuntꝑtes lacertorum qui continent ea. ¶ Razy vbi ſup̄Oris extremitas ad duo tendit foramina. Quoꝝ vnūquod auterius locatur eſt trachea arteria: que a cyrurgicis cannalis pulmonis dicitur. Aliud vero poſteriusad parteꝫ colli ſuper eiꝰ ſcꝫ ſpondiles poſitum vocaturmeri per quod cibus rranſit et potus. Per trachea vero arteriaꝫ n̄ tranſit niſi aer. qui attrahitur ⁊ emittiturAreſtotiles vbi ſupra. Os quidem quo indigeturad vigorem eſt multe fiſſure ſicut in lupis ceteriſqꝫ rapacibus aīmalibus. homo vero in comparatōe ſui corporis parui oris eſt. ¶ Ex libro d̓ natura reꝝ. Ceteraquoqꝫ anīalia hyatum amplum et longū habent. homovero econtra anguſtuꝫ et rotūdum. in quo notatur parſimonie virtus: qua debet ceteris omnibꝰ precellere.Eſt autem os inſtrum̄tum guſtus. et virtus guſtatiuamaxime in palato oris conſiſtit. ¶ Razy vbi ſupra.Os magnum ſignat guloſitatem et audaciā: labia magna ſtulticiā et hebetudinem: labia non bn̄ tincta egrotationem.C .IIIII.¶ Iſidorus vbi sͣ¶ De linguaIngue a ligando cibum putat varro nomen impoſitum. Alii ꝙ per articulatos ſonos verbaligat. Sicut enim plectrum cordis: ita lingua ilIiditur dentibus. et vocalem efficit ſonum. ¶ Razyvbi ſupͣ. Lingua eſt caro mollis et alba: que ml̓tis veniſparuis in quibꝰ eſt ſanguis circumdatur. et ob hoc eiꝰcolor in rubeum mutatur. Sub inferiori eius parte ſūtvene et arterie multe: nerui quoqꝫ multi: quoꝝ omniuꝫmagnitudo lingue ſuperat modum. Sub ea ſūt orificiaa quibus egreditur ſaliua: que vſqꝫ ad carnem glandoſam ac mollem ꝓpe radicem lingue poſitam ꝓtendūturConſtantinꝰ vbi ſupra. Lingua eſt inſtrumentū guſtus et locutionis: que de carne molle cōponitur. ⁊ ſpongie aſſimilatur. Ad hanc veniunt multe vene ſanguīeplene. vnde et rubicunda eſt colore Eiſdemqꝫ veſtibusoperitur: qͥbus bucce ſpacium et palatum induitur. Etos ſtomachi guttur ⁊ cannales pulmonis. A ſuperioriparte apparet tota: et ab inferiori vſqꝫ ad ligamenta:quibus mento cōnexa eſt. In quibuſdā autem homībuſpluſqͣm oporteat lingua contrahitur: ne in partes diuerias moueatur. Unde ligamenta neceſſario incidūtur.vt ei motus per totum os et palatuꝫ detur. In lateribꝰligamentoꝝ quedam vene ſunt. que ſemꝑ humectatōeꝫflegmaticam ſaliuam appellataꝫ lingue ſubminiſtrant.Unde et vocātur a medicis ſaliuaris habitatio. Initiūlingue vnde exit: caro glandoſa ⁊ alba eſt: ip̄ius ſaliuegeneratiua. que iuuamentum p̄bet dum ſaliua a venisillis recipit. vnde lingnam et buccam humectet.¶ Auicenna vbi ſupͣ. Lingua eſt ex inſtrumentis cōuerſionis cibi maſticati et inciſiōis vocis: ⁊ ad ip̄am ꝑtinet diſcretio guſtus. Cutis ſuperficiei eius inferioriseſt continua cum cute meri: et interiori parte ſtomachiLingua ẜm potentiam loquendi eſt melior: que commēſurata eſt in longitudine et latitudīe ſua: et q̄ ſubtil̓ eſtapud extremitatem ſuam exteriorem. Illa vero que eſtmagna et lata aut valde parua. non eſt habilis ad loq̄ndum Subſtantiā quideꝫ lingue eſt caro mollis quā cooperiunt vene parue intrantes ſanguinee rubee ex eiꝰ colore. Harum alie ſunt vene. alie arterie. In ip̄a quoqꝫſunt plures nerui procedentes ex neruis quatuor veniētibus ad ip̄am. Sub hac etiam ſunt duo orificia quaſiduo fontes vel duo hauritoria ſaliue: rorem lingue conſeruantes. Item ſub ea ſunt due vene magne viridesex quibus procedunt vene plures.¶ De parus officijs linque Cr¶ Areſtotiles vbi ſupra

IIngua quidē hominis abſoluta eſt: valde mollis et lata: vt vtatur duabus operatōnibꝰ tactuet guſtū hūiditatū Om̄e nāqꝫ corpꝰ molle cōueniens eſt ad bonitatem ſenſus tactus. Nec erit guſtusniſi per aliqueꝫ modū factus. Preterea quando linguaeſt abſoluta lata et mollis. apta eſt ad bn̄ ſermocinandūquoniā extenditur contrahitur atqꝫ giratur in ore circūquaqꝫ diuerſis modis. ¶ Ex libro de anathomīa. Inter neruos quidem motiuos oriuntur a nūcha duo nerui qui ſuperioribus mandibulis infiguntur: et inde reflectuntur ad inferiores maxillas in maſticando mouertes illas et non ſuperiores. et hoc in quolibet animalipreterꝙͣ in crocodilo: in quo non inferior: ſed ſuperiorin maducando maxilla mouetur. Quida etiā nerui motiui a nūcha diriguntur ad pulmoneꝫ: vt colligantiampulmonis ad ſpinā faciant: ⁊ ind̓ reflectūtur ad linguāvt ad vocem forment. vnde ⁊ vocales et reuerſibiles dicuntur. Sed hi quandoqꝫ terminātur in medio lingue.vn̄ lingua replicari non poteſt ad formandā. R. litterāQuandoqꝫ vero diriguntur ad ſūmitateꝫ. ſed ita ꝙ linguam nimiū dilatant. Unde male profertur. S. litteraItaqꝫ tria neruoꝝ genera dirigūtur ad linguā. ſcꝫ duoſenſibiles. vt ſupra dictū eſt a cella phātaſtica ad guſtūfaciendum: et duo motiui a nūcha ad motū lingue faciendum. et duo vocales a pulmone ad voces formādasUnde lingua triplex habet officium: ſeruit eī menbrisaīmatis ſapores diſcernendo Spiritualibus aūt vocesformando. Nutritiuis quoqꝫ cibos vertendo et maſticando. ¶ Ex libro de natura reꝝ. Lingua eſt inſtrumētum ori inſitum: quo vox ad loquendū verba formaturLingua mediocris: id eſt nec lata nec ſtricta laudabiliseſt: quia cōuenientior eſt bonitati motus. Item linguaquandoqꝫ eſt abſoluta: quādoqꝫ eſt impedita. vl̓ ex mala conſuetudine: vel ex mala diſpoſitionē. Nam nimiaſpiſſa bleſos reddit: Nimis vero tenuis tytubantes velſincopiſantes. Muta vero eſt non ex ſui vicio ſepe: ſedquoniaꝫ homo non audiens: neq uaqͣm vſum loquendididicit: quandoqꝫ etiaꝫ ſed raro muta fit ex ſui vicio .ſ.ex radice lingue et arteriis que paraliſi ſoluuntur. Autex alio vicio ex corruptione contracto.III.¶ De vua et amigdala¶ Conſtantinus vbi ſupraEc eſt compoſitio lingue ⁊ ceteroꝝ animatorūcorporum interiorum Sequitur de menbris interioribus compoſitis ſpiritum ſubminiſtrātibus: ſcilicet̉ de vua pulmone dyafragmate. De pectore nanqꝫ iam diximus: cum de compoſitione ipſius tractauimus. Uua triplici de cauſa eſt neceſſaria: Primoquia reddit vocem pulcram et fortem. Secundo quiaalleuiat aerem introeūteꝫ: eiuſqꝫ temꝑat frigiditatem/Unde quidam moriuntur cum eis radicitus euellitur.vel inciditur: nō tantum amittentes ſonoram vocem. ſꝫnimium recipientes aerem qui pectus infrigidet et pulmonem. Quaꝓpter oportet incidentem nō totam extirpare ſed partem. Tercio vt recipiat puluereꝫ ne gutturintret vel pulmonem ¶ Auicenna vbi ſupra. Uua eſtcarnoſa ſubſtantia pendens ſuper poſtremam partemepyglotis ſicut velamen. huius iuuamentū eſt gradatōaeris: ne frigore ſuo percutiat pulmoneꝫ ſubito: et vt ꝓhibeat puluerem ac fumū: et vt percutiat vocem qͣ confortetur ⁊ magnificetur: tanꝙͣ ip̄a ſit porta cuſtodiensſuꝑ exitum vocis qͣntitate ſua. Amigdale due ſunt carnes due ī radice lingue nate tendentes ad ſuperiora taꝙͣ ſint due parue auricule. Sunt autē carnoſe atqꝫ neruoſe: ſicut duo glandule: vt ſint fortiores. haꝝ iuuam̄tūeſt. vt adiuuent aerē apd̓ caput cāne: ſicut archa et vt n̄penitꝰ expellatur aer: cuꝫ fit: attractatio cordis: ⁊ anīaldeficiat.

¶.LVII.