LiberUiceſimuſnonus

ignei: peſſimum et obſtinatum. Oculi quoqꝫ varii quiſuo colori citrinitatem hn̄t admixtam: peſſimos moresdeſignant. Sed ⁊ oculi varii macl̓as ml̓tas circa pupillam habentes: hominem peſſimū indicant. Oculi veroparii cum citrinitate radiantes: aut virides: hominemmalum ſignāt. Qui vero cum hoc hn̄t rubeas maculasin oculis vt ſanguinem: aut albas: omnibus homībꝰ deteriores ſunt: magiſqꝫ deceptores. Meliores aūt dicuntur eſſe oculi: qui inter nigꝝ et varium ſunt: cū hoc etiānec multū radioſi ſint. nec rubedo vl̓ citrinitas ī eis apparuerit: tales eī bonam naturā demonſtrāt. Oculi qͣſilapides īmobiles ſignāt calliditatē cito. qͦqꝫ mobiles etqcute cernentes homīem callidum et deceptorem atꝫ latrouem. Multū vero tremuli: maliciā. oculi ſurſum tendentes vt boum oculi: qui cum hoc etiam videntur ruhei: homīeꝫ peſſimū: ſtolidum ſtultum et ebrioſum ſigͣntOculi quoqꝫ capraruꝫ oculis ſimiles: ſtoliditatem indcant. Uaccarum oculis ſimiles amentiā. Oculi quorūintuitus intuitui ml̓ieris aſſimilātur luxuriam p̄tendūtet inuerecundiā. Quādo vero ſimiles ſunt ītuitui pueri: totaqꝫ facies ⁊ oculi qͣſi ridere videntur. leticiam indicant et longam vitam. Pupille multū nigre ſignanttimidum hominē et hebetem ac pigꝝ. Pupille vero inquaꝝ circumitu marginis apparet ſimilitudo: homineꝫinuidum ⁊ loquacem ac timidum ⁊ peſſimū Oculi quorum palpebre cum magna frequentia continuo claudūtur et apperiuntur. hominem timoroſum et maniaticūdeclarant. Quoꝝ vero pili palpebraruꝫ inferius curuātur: vel ad unā partem naturaliter torquentur: homīemmendacem ⁊ callidum ac ſtultum ſignant.LI.De auribus.Iſidorus vbi sͣ.Urium dictum eſt nomen a vocibus hauriendis. vox enī repercuſſa per amfractus earuꝫ ſonum facit: quo ẜſum accipiant audiendi. Pinnula eſt luma pars auris ab acumine dicta: pennū eniiqui acutum dicebat. vnde et bipennis et pennaConſtantinus vbi ſupͣ. Auditus inſtrumenta ſuntin oſſe petroſo foramina et pellicule quibꝰ illa operiuntur. et auricule. ſed cum vno tantum hoꝝ auditus efficitur: quod ab aliis duobus adiuuatur. vnum enī par nernorum a quinto pari egreditur: qd̓ in oſſis petroſi foramina ꝓtenditur vbi dum dilatatur foramīa interiꝰ operiuntur. Que tranſuerſa ſunt ſicut torcular: vt nō frigidus aer cito penetret: ac panniculis obſit: ne ve noxiumaliquid incidat: quod auditus inſtrumentum impediatExterior autem cartilago que dicitur auricula. dupliciter eſt neceſſaria. Defendit eī auditum ſicut oculos cilianequid in eum incidat: et etiā vocem adiuuāt: Uox em̄eſt aeris repercuſſio: que cum ad cartilaginem venit:ibideꝫ adunata fortiter intrat foramina. ¶ Auicennavbi ſupra. Auris eſt membꝝ auditui creatum habensoſtratum amfractuoſum: vt omnes voces ſentiat et faciat tinnitum eaꝝ neceſſariū. Et incipiens in oſſe petroſo foramen inuolutū: vt eius amfractus elonget ſpaciūaeris ad īteriora. Nam ſi directe penetraret abbreuiaretur ſpacium Nunc aūt abbreuiatur: vt nō ſubito perueniant ad interiora eius calor et frigus ſuperflua.Auris cartilaginoſa creata eſt: quia ſi eſſet carnea ſiueneruoſa vel panniculoſa non ẜuaret figuras fornicis etamfractuo ſitatis Et ſi oſſea eſſet in om̄i caſu ledereturet lederet. Ideo ſic creata eſt habens cum figure ꝯẜuatione lenitatem atqꝫ reflexiōem. In lateribus vero create ſunt aures: quoniā anterior parſ viſui conuenientior fuit: vt non ſit ſub capillorum vittarumqꝫ tegumēto¶ Areſtotiles vbi sͣ Omne aīal hn̄s aures habꝫ easmoͣbiles preter hominem. Aures mediocres bōitateꝫ

ſignant. magne vero ac ꝓminentes ſtoliditatem et garrulitatem. ¶ Razi vbis. Aures magne ſignant ſtolditatem ⁊ vite longitudinem. ¶ Auicenna in ſecundocanonē. Sordicies auris confert pannaricio et liniturſuper fiſſuras labii. Item ſordicies auris hominis confert emigraneo.LLII.¶ De naribus¶ Iſidorus vbi sͣ.Ares idcirco nomīantur: qꝛ ꝑ eas vel odor vl̓Ilſꝑiritus emanare nō deſinit: ſiue quia nos odore admonent: vt norimus aliquid ac ſciamꝰ. vnde econtra. ruſtici ac rudes ignari dicuntur ¶ Conſtantinusvbi ſupra. Nares ſunt duo naͣſi foramina a ſe vna inuicem cartilagine differentia Quorum ſingulum naſumaſcendit: et in duo foramīa ſe diuidit. primum in buccāpertranſuerſum tendit. Alterum poſt matreꝫ duraꝫ vadit in oſſa colatorio ſimilia. he vie groſſis panniculisſunt indute que a ſexto pari incipiunt. Sunt aūt nariūvie duabus ex cauſis neceſſarie. Prima que maior eſt.quia ſpiritus et odoratus per illas trahitur. Altera vero qua groſſe ventoſitates a cerebro venientes emittūtur. Sunt aūt tranſuerſe nō pulmoni oppoſite. vt ſi qn̄frigidus aer ſubeat: pulmonem nō ledat. ⁊ ſi quid cumaere ſicut puluis et cinis intrauerit: pulmōi non obſit.ſed aer trāſuerſa obambulans depu retur et calefiat: acnoxia ne ad pulmonem veniant: repellant. vie quidemapparentes: in naſo tantum ad cerebꝝ ferunt odoratuꝫDuo vero fruſtula prore vberibus ſimilia ſūt odoratꝰinſtrumenta. que vſqꝫ ad colatoria vel colatoriū deſcendunt. vbi dura mater eſt pertuſata. et ſuper eā ſimilitervberum extrema uſqꝫ ad ventriculos cerebri pertingentia. Odoratus autem ſic efficitur. fumꝰ ſcꝫ odoriferoꝝcorpoꝝ diſſolutus: et cuꝫ aere mixtus per foramina narium ab vberibus trahitur: ac per vberum pertuſionescerebro tranſmittitur. Cerebruꝫ nanqꝫ dilatatur et cōſtringitur: vt calorem ſuū naturalem cuſtodiat Et dumdilatatur: aer aerem trahit a naribus. pectore quoqꝫ etpulmonis cannalibus. Et qualiſcunqꝫ fumus aeri tracto miſcetur: neceſſe ē vt ad cerebꝝ trahat̉. Iſta dilatatio: flatus dicitur tractio. cum vero fumoſus aer ꝯſtringitur. emūctōnes a ventriculis per nares expelluntur.Hec auteꝫ expulſio flatus eſt emiſſio. ¶ Auicenna intercio canone. Naſi meatus ambo penetrant vſqꝫ adcolatorium ſub duobus corꝑibus poſitum. ſimilibusduobus mammillaꝝ capitibus: et illic velamen cerebricoram foramine colatorii perforatū eſt: ut in ipſū penetret odor. ¶ Razy vbi ſupra. Nariuꝫ amplitudo complexionis humiditatem ſignat. Iteꝫ nariuꝫ magnitudoet groſficies: indicat ſapientie paruitatem. Latitudo qͣꝫluxuriam. Narium extremitas longa et ſubtilis feſtinationem ſtulticiā ac leuitatem. Nariuꝫ foramina valde apperta iraſcibilitatem.¶ IIII¶ De ore et labijs ¶ Iſidorus vbi ſupra.Sdictum eſt: eo ꝙ per ipſum quaſi per oſtiumet cibos. ſcꝫ intus mittimus: et ſputum ꝑ ipſuꝫforis proiicimus: vel quia ibi ingrediūtur cibiet inde egrediuntur ſermones. Labia vero a lambendonominata ſunt. ¶ Auicenna vbi ſupra. Os eſt membrum ad hoc neceſſariuꝫ: vt perueniat cibus ad cōcauitatem inferiorem. In hoc quoqꝫ cōmunicās: vt aer perueniat a concauitateꝫ ſuperioreꝫ. Confert etiā in expulſione ſuperfluitatem aggregatarū in ore ſtomachi cuꝫelongantur: ⁊ fit earum expulſio ad inferiora difficilisEſt etiaꝫ uas vniuerſale membroꝝ in homine loquutōnis: et in reliquis animalibus uociferatōis ex ſufflatōeDuo labra creata ſunt ad cooꝑiendum os et dentes:et ad decorem ⁊ ad recipiendum ſaliuam: ⁊ ad iuuāduꝫ