LiberUice ſimuſnonus

claudit oculum plus omnibꝰ animalibus: qꝛ tenuis eſtcorii. Suꝑ palpebram enī eſt corium cōtinens eā: et obhoc non cōſolidatur palpebra neqꝫ p̄putium: quia ſuntcorium ſine carne ¶ Plinius libro vndecīo. Hominuꝫtamen oculi tm̄ diuerſi ſunt in colore. Ceteri aūt in ſuocuiqꝫ genere ſimiles. Et equoꝝ quibuſdā glauci In homine autem ſunt numeroſiſſime varietatis atqꝫ differētie. gͣndiores. modici: parui. ꝓminentes. Preterea alijconcernūt longinqua Alii niſi prope admota nō cernūtNam tyberio ceſari in tenebris clariores fuerunt. itavt expergefactus noctu pauliſper tanꝙͣ clara luce contueretur omnia. paulatim tenebris ſeſe obducentibus.Diuo auguſto equoꝝ modo glauci fuere In ludo Gaiiprincipis viginti gladiatoꝝ paria fuer̄t. in his duo omnino fuere qui contra cōminatōnes non conniuerent. ⁊ob id inuicti tante hoc difficultatis eſt homini. pleriſqꝫvero naturale eſt: vt mutare nō ceſſent: quo pauidioresaccipimus.XLVIII.De diſpoſitione oculorumAuicēna in tercio canone.Culi operatio ad corpus eſt quaſi ſpeculatorisad exercitum cui cōuenientior eſt locus altusUirtus autem viſus ⁊ materia ſpiritꝰ viſibil̓ a cerebroprocedit ad oculum ꝑ viam duorum neruoꝝ cōcauorūqui ꝑ anathomiā noti ſunt. Cunqꝫ nerui illi cū pāniculſibi ſociatis ad orbitā deſcendūt: et dilatat̉ extremitascuiuſlibꝫ eoꝝ ac repletur ⁊ āpliatur: ita ꝙ comp̄hendithumores qui ſunt in pupilla. ¶ Conſtantinus ī librode oculis. Compoſitū membꝝ propriam habet actōemad quam eſt: quā cum vna ſuaꝝ partium operatur. ceteri vero illi oꝑanti mīſtrant. Sic ⁊ oculi multis diuerſisqꝫ partibꝰ compoſiti ſunt. viſus tamen nō fit niſi cumvnā illaꝝ ſcꝫ humore qui dicitur criſtalle ydos. Eſt aūtcriſtalle ydos humor albus et lucidꝰ: non omīno rotūdꝰſed aliqͣntulum planus in medio oculoꝝ locatus. Albquidē et lucidus: vt cito varios colores ſuſcipiat: ſicutclarum vitꝝ. Rotundus aūt ne cito patiatur. Omnisenim forma rotunda non cito patitur ꝓpter ſuos angulos. ꝑua tamen ei latitudo facta eſt. qꝛ ſi omīno rotundaretur: oīno inſtabilis eſſet. ⁊ lumen accipere nō poſſꝫIn medio aūt locatus: vt cetere ꝑtes ſubminiſtrent.Quarum q̄dam eum defendunt: quedā adiuuāt. hoc humore ꝑforato lumen viſuale amputatur: ſed aqua ab oculo ablata: mox lumē reꝑaratur. Qui aūt vult oculoꝝnaturam ſcire. cerebri pͥus oportet cognoſcere naturaꝫa quo viſus ꝓcedit. Eſt enim cerebꝝ initium et fundamentum ẜſuum et volūtarii motꝰ atꝫ regitiue virtutisIdem in pantegni in tercia ꝑte. Oculi ſunt inſtrumēta viſus. duo aūt ſūt: vt vno forte patiente alter poſſitminiſteriū ſuum explere. Sunt aūt vniuſcꝰqꝫ decem efficientes cauſe.: tres ſcꝫ hūores. et. vii. tunice. Non tn̄hec omnia viſum faciūt: ſed vna tm̄. Solus enī humorcriſtalle ydos vocatus eſt inſtrum̄tum viſus. Alia veroomnia ſunt eiꝰ iuuam̄ta. hic aliquantulū eſt rotundus:vt nō facile patiatur. In ſuꝑficie vero aliquātuluꝫ planus: vt rem ſencienda melius recipiat. Nam ſi penituſrotundaretur: non bn̄ ſenſui reꝝ aptaretur. Om̄is eniꝫrotūda res in latera ſua reliſa inſtabilis eſt ⁊ nō firma.Clarus aūt eſt et lucidus vt criſtallus. vt in oppoſitoscolores cito tranſferatur In tunicarum ſitus medio nevndiqꝫ careat iuuantiū ſupplem̄to. Humor clariſſimuſqui ⁊ gel aydon dicitur: eſt retro ſicut vitri liquor: vt eūmuniat vl̓ nutriat. Cum enī menbra nutriātur ſanguīequi a criſtalle yde ſemouetur. vitreum hūorem fecit natura: qui ſanguinem ſuſcipiat: ⁊ in eius eſſentiā vertat:et mutatum ac depuratū ad criſtalleydon mittat claruꝫAlius humor ante criſtalle ydō locatur. vt ab aere deſiccetur. qui clarus ⁊ albꝰ albugini oui aſſimilatus. ⁊ euagagdos uocatur. huiꝰ alteꝝ ē iuuamentū: vt a criſtalle ę

de aſpeꝝ tunice remoueat tactum. hi ſunt ergo tres. humores vitreus ſcꝫ criſtallinus er albugineus.XIIX¶ De ſeptem tunicis oculorumEptem vero tunicaꝝ tres ante euagaydon: ettres locantur poſt gelaydon. vna uero ſubtilioreſt ſita inter euagaydon ⁊ criſtalleydon̄. Duo ſiquidem nerui cōcaui a cerebro venientes ad oculos inexitu ſui duobus induti ſūt pāniculis cerebri: qͦs exuūtcum ad oculoꝝ oſſa veniunt. Et dum dilatātes ſe extendunt: circūdat eos tela venaꝝ ⁊ arteriaruꝫ a pia matreexeuntiū. Itaqꝫ vene ⁊ arterie ibi cōtexte rethe uocantur ex rethis ſimilitudīe. Cuiꝰ iuuameniū eſt ad criſtalleydon viſualem ferre ſpūm. venis auteꝫ ⁊ arteriis vn̄conficitur ſanguis humori vitreo ſubmīſtratur. Namvitreus humor ⁊ criſtallinꝰ cum venis ⁊ arteriis careātſanguineꝫ ſibi ſuggendo attrahūt. a rethi qͥdem vitreꝰet a vitreo criſtallinꝰ Ambo uero neruoꝝ pānicl̓i ſūt aduabꝰ matribꝰ ip̄iꝰ cerebri. Quoꝝ ſubtilior rethe opitet iungitur cum ip̄o vbi rethe coniūgitur criſtalle ydo:quod fit ut rethe venis nutriatur. calor vero naturalisex arteriis detur. Hec tunica ſicut et mr̄ vnde proceſſitſecundina vocatur. hanc uelat groſſior pellicula que adhoc neceſſaria fuit: vt oculū ligaret et ab oſſe defenderꝫhe ſunt ergo tres poſteriores tunice ſcꝫ rethe ſecundinaet dura. Trium aūt anterioꝝ prima que poſt p̄dictaseſt quarta velat albuginem oculi lenis in antea. intrinſecus autem villoſa: colorem habens medium inter nigrum et venetum. vnde ⁊ vuea uocatur. a ſecundina uero egreditur. huiꝰ triplex eſt iuuamentū: nam et corneānutrit. vnde multis venis abundat. et ipſam a criſtalleyde diuidit: ne duricia ſua illi noceat. vnde humidū eameſſe oportuit. Tercio nigredine ſua ſpūm viſibilem coadunat. ne per aera diſꝑgatur: qꝛ nigredo naturaliter lumen ſibi congregat. Albedo vero diſpergit. Un̄ quidāviſu deficiente propter ſplendorem nimiū paululū claudunt palpebras oculoꝝ vt viſus ad vueam refugꝰ poſtmodum amplior egrediatur. Dedit itaqꝫ natura ſpiendoreꝫ nimiū in hac concauitate vuea: que etiā eſt ꝑtuſavt ſpūs viſibil̓ exiens ab ea rē ilico ſenſu percutiat. Eſtetiam villoſa: vt aquā deſcendēteꝫ ad oculos cohibeat.Quinta dicitur cornea cornu ſubtili et albo ſimillima.dura ſolida: et alba: ex multis fruſtulis compoſita. Adhoc quidem neceſſaria: vt criſtalle ydon ab extrinſecusaccidentibꝰ cuſtodiat. Clara eſt ⁊ lucida: vt viſualeꝫ ſpiritum exire ꝓhibeat. Dura vero quia ſubtiliſſimaꝫ eſſeoportebat. Sexta dicitur coniunctiua ſubtilis et alba īoībꝰ oculi lateribꝰ ſolidata: n̄ operiens corneā ſed circūdans. hec eſt illa albedo que videtur in oculo ⁊ exit a paniculo qui intercutaneus ſuperpoſitꝰ eſt craneo. Huiꝰvtilitas eſt ꝙ vndiqꝫ oculū oſſibus circumligat et lacertos operit. quibꝰ mouentur oculi. he ſunt ergo treſ tunice albugini ante poſite. Septīa vero ſubtiliſſima: albiſſimaqꝫ et nitidiſſima que albugini ſuppoſita ꝑtem illaꝫtantū operit quam vitreꝰ humor operiendam dimiſit.vocatur aūt aranea tela: eo ꝙ eſt illi ſimillima. hec ē qͣmin oculo videmꝰ: quādo ſpeculuꝫ conſpicimus: quod fitex nimia claritate et lucentiſſima ſorbitione.¶ E¶ De phiſonomia oculorumRazi vbi ſupra.Culi magni ſignificāt pigriciā maioremqꝫ ſtulticiam: ſed minorem maliciā. Oculi foris ꝓminentes inuerecundiam deſignant. et loquacitateꝫ: ⁊ ſtoliditatem. In ꝓfundo vero poſiti calliditatem atqꝫ deceptionem. ſimiliter et ī corporis longitudīe poſiti. magniac tremuli pigricia et libidinem. Parui quoqꝫ ⁊ tremuli ac varii libidinem et iracundiam. Oculi varii uel virides hominem malum et latronem ſignāt Oculi coloris