Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUice ſimuſnonus

cuius forma quaſi pinea eſt ad hoc neceſſaria: vt ſpaciūinter venas vn̄ rethe efficitur repleat: hec aūt pinea ſuſpenſa vadit ad locum ſibi deſtinatū. in eundo qd̓damfruſtulum obābulat lōgum. quod neruꝰ d̓r. et hꝫ hꝰ viecōcauum. huiōi neruus iuuam̄tuꝫ eſt vt foramen interpuppim et mediū ventricl̓m intraturo aīali ſpūi apꝑiatet poſtꝙͣ intrauerit: claudat. D cerebro āt exeunt duofruſtula lōga neruis lateralia: nares homini iūctaſ aſſimilantia: ſubtilibꝰ opta pellicul̓: cum ip̄is naribus vtrīqꝫ ſolidatis. Cunqꝫ neruus ille dilatatur nares claudūtur. Cum vero rugatur: apperiūtur qꝛ pellicule gibboſitati illiꝰ iuncte cum eodem trahuntur. Ex libro deanathomia. Cerebꝝ itaqꝫ tribus cellulis eſt diſtinctumDue nanqꝫ miringe cerebri faciūt tres plicaturas īterſe deuexas: in qͥbus tres ſunt cellule: phantaſtica .ſ. abanteriori ꝑte capitis. in ſedeꝫ hꝫ ymaginatio. Logiſtica in medio: ī qua ratio. Memorialis a poſteriori: ī quamemoria. Phataſtica ml̓tū hꝫ ſpiritibꝰ vt eoꝝ multitudīe et motu plena fiat in ea formaꝝ attractio. Paꝝaūt de medulla: vt ſit ibi q̄daꝫ vacuitas vbi fluat freq̄nſcurſus ſpūum ad formas ibi cōcipiendas. Logiſtica vero multū hꝫ de ſpeciebꝰ ad oꝑatōes rōnis agendas.etiā de medulla vt plena fiat bōa ſpūum reſtauratio.Porro memorialis paꝝ hꝫ de ſpiritibꝰ. ne ꝓpter eorummultitudīeꝫ fiat formaꝝ qͣs rōnis diſcretio ꝯmendauitdeletio. ml̓tm vero de medulla vt ad imp̄ſſiōes formaꝝſuſcipiēdaſ ſufficiens habeat̉ materia Phātaſtica cellula ē calida ſicca: vt haſ qͣlitates formaſ reꝝ appetatet ſic in ea formaꝝ actractō vigeat. Logiſtica vero cali eſt et hūida. vt his qͣlitatibꝰ mediātibꝰ bōa fiat in cerebro digeſtio .i. rōnis diſcretio: ſicut enī in bōa digeſtion p̄dictas qͣlitates vigentes puꝝ ab īpuro diuiditurita diſcretōneꝫ ueruꝫ a falſo. boum a malo ſecerniturPorro memorial̓ frigida eſt et ficca. vt has qͣlitatesfiat reꝝ tenēdaꝝ retractio. itaqꝫ cerebꝝ d̓r eſſe templūanime ꝓpter tres eius partes pͥncipales. Aīma intaſtica cellula quaſi in veſtibulo diuerſas formas recipit per imaginatōem. In logiſtica quaſi in cōſiſtorioymaginatis diſcernit rōnem. In memoriali vero imaginata et diiudicata conẜuat per memoriam XI. I De pia matre et duraConſtan. vbiEc ē formā cerebri circūdāt duo pellicl̓i:ꝑāniculi matres eiuſdeꝫ appellati. vnꝰ groſſioreſt. qui dura mr̄ vocatus craneo ſuppōitur: ſed ī mediocerebro ingroſſatur qꝛ ibi duplicat̉: qd̓ in oſſe lauda greco ſimili finiatur. Inde duplex in cerebꝝ deſcendit: perlocum ſcꝫ illū quem arterie due cōſcendūt: in durāmr̄em deſcendūt: cōcauitas q̄dam remanet: quā qͣſi vena q̄dā cōcaua lōgū ī ꝓrā cerebri vadens: ſanguīeꝫportās replet. Ideoqꝫ ab anathomicꝭ vena vocatur. li.cet ſit qꝛ viuente hoīe ſanguis ibi recipitur: veromoritur ingroſſatur et coagulatur. hec qͥdem dura mat̓ craneo ſolidatur. ſed potiꝰ ſuſpenditur. ab eis foramībus egreditur. In egreſſū āt huc illuc qͣꝫ dilatat̉. Facta aūt eſt ꝓpter tria ſcꝫ vt mr̄em piam a cranei duriciecuſtodiat. Ael vt prora et puppim diuidat. vel vt operimentū ac defenſio venaꝝ arteriaꝝ ſuꝑ cerebꝝ ſunteaꝝqꝫ ad inuiceꝫ ligamentū exiſtat. ip̄aꝝqꝫ diuerſa ſpaciola ſuppleat. venaꝝ inquā et arteriaꝝ ep̄ar circūdantium. he nāqꝫ ad inuicem cōmixte ſunt in modū tele: qͣꝝſpacia panni ſubtiliſſimi implent. vt nihil vacans ī eisre maneat. Aliuſ eſt pāniculus ſubtilior: dure mr̄i ſuꝑpōitur pia mr̄ vocatur. Hec cerebro cōiūcta ip̄m vndiqꝫ circūdat et ſeqꝫ ꝯcauitateꝫ cerebri ſꝑgit. mollioreſt in ſubia qͣm mr̄ dura. Burior aūt cerebro cui ꝯiūctaeſt: ſicut cutis carni cōglutinata. Giſtat āt a dura mr̄eparuo interſticio: ſed tn̄ in qͥbꝰ ei cōiungitur: ſicut vene cum craneum ingrediūtur: et cerebꝝ dilatatur ſtr:

gitur. Primo quidem ſubtiliatur mater pia: qꝛ cerebrivenas et arterias colligat ne forte ſuſpenſa ſint. eoꝝqꝫvacuitates oportet vt ſuppleat. Scd̓o vt cerebrum coadunet: ne diſpergatur: et opꝑiens a dura mr̄e defendatſicut ip̄a a cranei duricie defenditur dura mr̄e Terciovt cerebrum nutriat per venas quas habꝫ: et ſpūm detper arterias qͣs in ſe ꝯtinet. hi ſunt duo pāniculi: quicerebꝝ operiūt. neruoſqꝫ aduuat: et dum intra ip̄os ſūtprotegunt. Poſtmodum vero nudi et ſoli cranei duriciem̄ exeunt..XLIII. Qualiter cerebrum ſit principiū ſenſuset motus uolūtarij. Ex libro de anathomīaOrro veſtibulum anime id eſt phataſtica celluNa quinqꝫ portas qͥnqꝫ ſenſuū habet an̄ ſe: abilla decem nerui oriūtur qui ad qͥnqꝫ ẜſus faciēdos diriguntur Ideoqꝫ ẜſibiles appellātur. hoꝝ dueobtici .i. viſibiles dicuntur qui in media fronte ꝯiungūtur: et illic iteꝝ diuidūtur. Quoꝝ vnus ad ocl̓m dextꝝet alius ad ſiniſtrū cum ſpiritibꝰ eos decurrentibꝰ adviſum faciendum dirigūtur. In phātaſtica nanqꝫ cellula: ſicut dictum eſt: multi ſpūs abundāt quoꝝ qͥdā deputātur ad diuerſas imaginatōes faciendas. qͥdā vero diſcurrūt per neruoſ ad inſtrum̄ta ẜſuum: vt cōpleant ſenſum. Quidā aūt in logiſtica cellula diſcurrūt ad rōnemfaciendam. Porro alij duo nerui diriguntur ad oſſa petroſa auriū vt faciant auditū. Alij āt duo ad linguā adguſtum faciendū. Alii quoqꝫ duo ad carūculas naribꝰdependentes in modum māmillaꝝ ad odoratum faciendum. Reliquoꝝ vero duoꝝ qui ſunt tangibiles vnꝰ addextꝝ humeꝝ dirigitur: et alius ad ſiniſtꝝ. Et ille quiad dextꝝ in duos ramos diuiditur: quoꝝ vnꝰ tendit advolam dextre manꝰ: et alius ad volā dextri pedis ad facienduꝫ tactū. Simil̓r ad ſiniſtꝝ diuiditur. ſil̓iterad volā et plantam ſiniſtrā dirigitur. Iſte nāqꝫ ſenſusid eſt tactꝰ licet cuilibet parti corꝑis cōmunis ſit: volistn̄ manuū ac plantis pedum proprie conuenit. Dicunttn̄ aliqui neruos tagibiles a memoriali cellula īter neruos motiuos oriri. Nerui quidem motiui deputātur incorꝑe pͥncipaliter ad motum faciendū. Scd̓ario ad ẜſūtactus. Sicut ecōtrario nerui ẜſibiles pͥncipal̓r ad ẜſuꝫſecundario ad motum. Oriuntur āt nerui motiui a ꝑtepoſteriori in cōtiguitate ſpine et cerebri. Spina enī habet pͥncipium in cōmiſſura. id eſt in quadam cranei ꝑtepoſteriori: furcata eſt velut y littera. In hac inquā infurcatur ſpina: et illic oriuntur nerui motiui deſcendentes cum ſpina in īferiores corporis partes ad motus faciendos.XLIIII Qualiter a cerebro nūcha deriuatur et eaſenſus acmotus ad mēbra tranſfundūtur.Ritur aūt in parte poſteriori capitis a cerebronucha id eſt medulla concanitates ſpondiliūtrahens ſecum duas miringas cerebri quibustegitur: exterius uero ſpondilibus illai cuꝫ miringisfendentibus includitur. Sunt autem. xviii. ſpōdilia. vi.in collo xii. in dorſo. et inter ſingula oriuntur duo neruivnus a dextris alius a ſiniſtris. diriguntur in diuerſas partes corporis ad motum pͥncipaliter faciendumet ſecundario tactum. ¶¶ Razi vbi. Cum ergo cerebꝝſit origo ẜſus et voluntarū motus partes corporis inferiores a cerebro ualde ſunt remote: que tn̄ et ſenſu etmotu indigent. hec abſqꝫ neruiſ habere ualēt. Nerui quoqꝫ ſi a cerebro recta via ꝓtenderentur ex longitudine deſcenſus debilitarentur. ſecit deus foram̄ ſub craneo quod perduxit partem cerebri nūcha uocatur.Ad cuius etiā cuſtodiā oſſa cranei condidit. Quā etiātaliter munitam ẜm corporis longitudīem ꝓlongauit:et ex ea per ſpondiliū foramīa neruos produxit: quibris continuātur dantes eis ſenſum et motum. Itaqꝫſi gͣue ſuper cerebro venerit accidens: toti corꝑi ſenſus